Muallim Feyzî’nin Kerbelâ mersiyelerini ihtiva eden eseri. Muhtevasında 1 kaside, 10 müseddes ve 1 mesnevi bulunmaktadır. 45 sayfadan müteşekkil eser, Mersiye adıyla basılmış olup kitabın kapağında nerede, ne zaman basıldığı ve müellifi hakkında herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak eserdeki ikinci manzumeye düşülen dipnotta mersiyelerin Şîrzâd tarafından yazıldığı kayıtlıdır (1314: 6). Abdülbaki Gölpınarlı, herhangi bir kaynak belirtmeden Feyzî’nin Sürûş ve Şîrzâd mahlaslarını kullandığını söyler (2003: 4). Şîrzâd mahlası, sadece eserin sonundaki mesnevide zikredilmiş, diğer manzumelerde mahlas kullanılmamıştır. Şairin neden Feyzî mahlasını kullanmadığı konusunda bilgi bulunmamaktadır. Özege, Vâveylâ’nın 1314/1896 yılında 45 sayfa olarak İstanbul’da tabedildiğini ifade etmektedir. (1971: 2009). Muhtevasında muhtelif şairlere ait mersiyelerin bulunduğu ve Ahmed Safa tarafından derlenen İlaveli Vâveyla Yahut Mesâ’ib-i Kerbelâ isimli mecmuada, Feyzî’nin Vâveylâ’sındaki 11 mersiyesi bulunmaktadır (Ahmed Safa 1327).

Mâtem-nâme’deki birinci, ikinci ve altıncı mersiyeler aynı zamanda Vâveylâ’da yer almaktadır. Ancak her iki eserde bulunan mersiyelerin beyit ve bent sayıları farklıdır. Feyzî’nin Mâtem-nâme’de mahlasını zikretmesine karşın, bu eserin herhangi bir yerinde herhangi bir mahlas kullanmaması dikkat çekicidir. Sadece eserin sonundaki duâ-nâme türündeki mesnevide Şîrzâd mahlası bulunmaktadır.

Eserde, şimdiye kadar genelde Kâzım Paşa’nın (ö. 1890) Makalîd-i Aşk (1301/1889) adlı eserinde bulunduğu için ona atfedilen meşhur “Düşdi Hüseyn atından sahrâ-yı Kerbelâ’ya / Cibrîl git haber vir Sultân-ı Enbiyâyâ” (1301: 37) beytinin aslında Paşa’ya ait olmadığı, onun tarafından sahiplenildiği bilgisi verilmektedir. Buna göre söz konusu beyit, Şîrzâd’a aittir ve 1289/1872 yılında yayımlanmıştır (1314: 6). Söz konusu beytin, Matem-nâme ile aynı tarihte yayımlanmış olması dikkat çekici bir ayrıntıdır (Feyzî 1289).

Abdülbaki Gölpınarlı, Feyzî’nin mersiyelerini eşsiz olarak nitelendirir ve şairin Türkçe mersiyede, en büyük üstat olarak vasıflandırır (2003: 4). Gerçekten de eserdeki mersiyeler üslup açısından etkileyicidir. Şair, mersiyelerinin bazılarında Hz. Hüseyin’in ağzından hem Kerbelâ Hâdisesi’ni tahkiye etmiş hem de orada yaşanan acıyı samimi bir şekilde ifade etmiştir. Eserin metni yayımlanmıştır (Arslan, Erdoğan: 2008; Çiftçi: 2012).

Şairin biyografisi için bk. “Feyzî”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/feyzi-ahmed-feyzi-tebrizli