USÛL-NÂME (KEMÂL PAŞA-ZÂDE)
nasihatname
İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde (d. ?/1469 - ö. ?/1534)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Kemal Paşa-zâde’ye ait olduğu düşünülen manzum nasihatname. Şairin eserleri üzerine çalışmalar yapan Yekta Saraç, 83 beyitlik bu manzumenin Güvâhî’nin Pend-nâme’sinden seçilen beyitlerle kurulmuş bir mesnevi olduğunu tespit etmiştir. Saraç’a göre yalnızca eserin mukaddimesi mahiyetindeki ilk birkaç beyit Kemal Paşa-zâde’ye aittir (2021: 32).

Manzumede riyakar olmamak, şeriata uymak, adaletli olmak, rızık peşinde çalışmak, devlete sadık kalmak, yalnız kalmamak gibi çok çeşitli konularda yazılmış öğüt beyitlerine yer verilmiştir.

Usûl-nâme, Süleymaniye Kütüphanesi Hacı Beşir Ağa Koleksiyonu 656 numarada kayıtlıdır. Şairin Dîvân'ını ve Dîvân'ına dahil edilmeyen diğer şiirlerini yayımlayan Yekta Saraç, bu seçkiye de çalışmasında yer vermiştir (2021: 448-454).

Şairin biyografisi için bk. "İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ibn-kemal

Eserden Örnekler


Merhûm Kemal Paşa-zâde hazretlerinün Usûl-nâmeleridür

İlâhî bu dil-i nev-rüstemi aç

Bu hâke rahmetün bârânını saç


Senün lutfuna bağlayup dilümi

Uzatdum bu me’ânîye elümi


Ulular nice hoş darb-ı meseller

Dimişler şerh idemez anı diller


Ve illâ muhtasar kavl ile eş’âr

İdelüm binde birisini izhâr


Dinilmedük sözün şerhini anla

Ki şîri ma’nîde bir kılla bağla


Elâ ey gâfil-i devr-i zamâne

Safâ vü sem’ ile gel nûş-ı câne


Bahâ satma tutuban zerk ile yol

Bahâne Tanrısıdur Hak habîr ol


Riyâ varmazsakın râh-ı azîze

Döner a’mâlün âhir eski bize


Bu bâzâr içre iy merd-i mürâyî

Ki sanma ney-şekerdür bûriyâyı


Sakın olma ki râh-ı şer’den dûr

K’olur hor kim ki görse şer’i ger hor (Kemal Paşazâde 2021: 448-449)

Kaynakça


Kemâl Paşazâde (2021). Divan ve Diğer Şiirler (Hzl. M.A. Yekta Saraç). Ankara: TDK Yay.

Atıf Bilgileri


Eren Kaya, Fazile. "USÛL-NÂME (KEMÂL PAŞA-ZÂDE)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/usul-name-kemal-pasa-zade. [Erişim Tarihi: 04 Nisan 2025].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 TEVÂRÎH-İ ÂL-İ OSMÂN (İBN KEMÂL) İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde Dr. Öğr. Üyesi Emel NALÇACIGİL ÇOPUR
Görüntüle
2 YÛSUF U ZÜLEYHÂ (İBN KEMÂL) İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde Prof. Dr. Melike Gökcan
Görüntüle
3 DÎVÂN (KEMÂL PAŞA-ZÂDE) Kemâl Paşa-zâde, İbn Kemâl Prof. Dr. M. A. Yekta SARAÇ
Görüntüle
4 KAFİYE RİSÂLESİ (KEMALPAŞA-ZÂDE) İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde Prof. Dr. M. A. Yekta SARAÇ
Görüntüle
5 KASÎDETÜ'L-BÜRDE TERCÜMESİ (İBN KEMÂL) İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde Doç. Dr. Bünyamin Ayçiçeği
Görüntüle
6 EL-KASÎDETÜ'T-TANTARÂNİYYE TERCÜMESİ (KEMALPAŞA-ZÂDE) İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde Dr. Öğr. Üyesi Hulusi Eren
Görüntüle
7 RÜCÛ’U’Ş-ŞEYH İLÂ SIBÂH Fİ’L-KUVVETİ ‘ALE’L-BÂH TERCÜMESİ (KEMÂL PAŞA-ZÂDE ) İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ
Görüntüle
8 EN-NÜCÛMÜ'Z-ZAHÎRE TERCÜMESİ (KEMÂL PAŞA-ZÂDE) İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde Dr. Bilal Güzel
Görüntüle
9 ŞERHU'L-KASÎDETİ'L-HAMRİYYE (İBN KEMÂL) İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde Dr. Öğr. Üyesi MUHAMMET İNCE
Görüntüle
10 NİGÂRİSTÂN (İBN KEMÂL) İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde Dr. Öğr. Üyesi Hulusi Eren
Görüntüle
11 DEKÂİKU’L-HAKÂİK (KEMÂL PAŞA-ZÂDE) İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde Dr. Öğr. Üyesi Ramazan Bardakçı
Görüntüle
12 DÎVÂN (CA’FER) Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi Dr. Fatma Meliha Şen
Görüntüle
13 MÜNŞE’ÂT (CA’FER) Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi Dr. Fatma Meliha Şen
Görüntüle
14 TERCEME-İ CÂMEŞÛY-NÂME (FİRDEVSÎ) Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî Dr. Öğr. Üyesi Ozan Kolbaş
Görüntüle
15 KİTÂB-I TÂLİ'-İ MEVLÛD / TÂLİ’-İ MEVLÛD-İ KEBÎR (FİRDEVSÎ) Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî Doç. Dr. Himmet BÜKE
Görüntüle
16 HEŞT BİHİŞT / KİTÂBÜ’S-SIFÂTİ’S-SEMÂNİYYE FÎ ZİKRİ’L-KAYÂSIRETİ’L-OSMÂNİYYE (İDRÎS) İdrîs, İdrîs-i Bitlîsî Doç. Dr. ADNAN OKTAY
Görüntüle
17 ŞERH-İ MESNEVÎ-İ MA’NEVÎ (İDRÎS) İdrîs, İdrîs-i Bitlisî Doç. Dr. ADNAN OKTAY
Görüntüle
18 ŞEHRENGÎZ DER-MEDH-İ CÜVÂNÂN-I EDİRNE / ŞEHRENGÎZ-İ EDİRNE (MESÎHÎ) Mesîhî, Îsâ Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
19 DÎVÂN (ŞÂMÎ) Şâmî, Şâmlıoğlu Mustafâ Bey Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
20 HEFT PEYKER (ABDÎ) Abdî Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ
Görüntüle
21 CEMŞÎD Ü HURŞÎD (ABDÎ) Abdî Prof. Dr. Adnan Ince
Görüntüle