- Yazar Biyografisi (TEİS)
Basîrî, Acem, Alaca - Madde Yazarı: Dr. Öğr. Üyesi Orhan KILIÇARSLAN
- Eser Yazılış Tarihi:?/?
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:16. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Manzum
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Diğer
- Yayın Tarihi:29/09/2022
[TÜRKÇE ŞİİRLER] (BASÎRÎ)
şiirlerBasîrî, Acem, Alaca (d. 871/1466/67 - ö. 941/1534/35)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Basîrî’nin (ö. 941/1534/35) Farsça Dîvân’ının sonunda toplu şekilde yer alan Türkçe şiirleri. Şairin Türkçe şiirlerinin de bulunduğu Farsça Dîvân’ının yegâne nüshası, Süleymaniye Kütüphanesi Âşir Efendi 92 numarada kayıtlıdır. Türkçe şiirler bu yazmanın 229b-281a varakları arasındadır (Kartal 2006: 24). Basîrî’nin Farsça Dîvân'ı sonundaki Türkçe şiirleri yanında şiir mecmuaları ile nazire mecmularında da şiirleri bulunmaktadır. Edirneli Nazmî’nin Mecma‘u’n-Nezâ’ir’inde 19 gazeli ile bir murabbaı (Köksal 2017: 38); Pervâne Bey Mecmû‘ası’nda ise 22 gazeli kayıtlıdır (Gıynaş 2014: 39).
Basîrî’nin Türkçe şiirlerinin bir araya getirildiği çalışmaya (Kartal 2006: 24) göre şairin 3 kasidesi, 1 mütekerrir murabbaı, 61 gazeli, 6 kıt‘ası, 6 matlası ve 6 müfredi bulunmaktadır. Kasidelerden ikisi Kanuni Sultan Süleyman’a, birisi ise Yavuz Sultan Selim’e yazılmış methiyelerdir. Şiirlerinde aşk ve tasavvuf konularını önceleyen Basîrî’nin gazellerindeki dil akıcı, şekil unsurlarına ait kullanımları kusursuza yakındır.
Basîrî’nin Türkçe şiirleri, mecmualarda tespit edilen diğer şiirleri ile bir araya getirilerek bir kitap çalışması yapılmıştır (Kartal, 2006).
Şairin biyografisi için bk. “Basîrî, Acem, Alaca”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/basiri-acem-alaca
Eserden Örnekler
Kaddüñe beñzetdügiyçün servi gülşende şehâ
Bâgbân miskîne otlar yoldurur bâd-ı sabâ
Nâme iki yüzli hâme dü-zebân ben bî-zebân
Bilmezem ne vech ile i‘lâm idem hâlüm saña
Tîrüñi dâyim diler dil sîne içre ey perî
Tâli‘ümde varmış sehm-i sa‘âdet gâlibâ
Rûy u mûyuñ fikri vü zikri baña vird olalı
Hîç görinmez olupdur gözüme ag u kara
Ey Basîrî olmışam bîgâne ‘akl u hûşdan
Tâ ki ol şûh-ı sitemkâr ile oldum âşinâ (Kartal 2006: 63)
Kaynakça
Gıynaş, Kamil Ali (2014). Pervâne Bey Mecmuası. İstanbul: Akademik Kitaplar.
Kartal, Ahmet (2000). “Basîrî ve Türkçe Şiirleri”. İlmî Araştırmalar, (10): 77-96.
Kartal, Ahmet (2006). Basîrî ve Türkçe Şiirleri. Ankara: Akçağ Yay.
Köksal, Mehmet Fatih (2017). Mecma‘u’n-Nezâ’ir. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/56057,mecmaun-nezair-edirneli-nazmi-pdf.pdf?0 [Erişim tarihi: 08.08.2022]
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | LETÂİF-NÂME/ RİSÂLETÜ'L-BASÎRİYY (BASÎRÎ) | Basîrî, Acem, Alaca | Araş. Gör. Oğuzhan Et |
Görüntüle | ||
| 2 | BENGÎ-NÂME (BASÎRÎ) | Basîrî, Acem, Alaca | Araş. Gör. Oğuzhan Et |
Görüntüle | ||
| 3 | FARSÇA DÎVÂN (BASÎRÎ) | Basîrî, Acem, Alaca | Dr. Öğr. Üyesi Orhan KILIÇARSLAN |
Görüntüle | ||
| 4 | DÎVÂN (CA’FER) | Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi | Dr. Fatma Meliha Şen |
Görüntüle | ||
| 5 | MÜNŞE’ÂT (CA’FER) | Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi | Dr. Fatma Meliha Şen |
Görüntüle | ||
| 6 | TERCEME-İ CÂMEŞÛY-NÂME (FİRDEVSÎ) | Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî | Dr. Öğr. Üyesi Ozan Kolbaş |
Görüntüle | ||
| 7 | KİTÂB-I TÂLİ'-İ MEVLÛD / TÂLİ’-İ MEVLÛD-İ KEBÎR (FİRDEVSÎ) | Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî | Doç. Dr. Himmet BÜKE |
Görüntüle | ||
| 8 | HEŞT BİHİŞT / KİTÂBÜ’S-SIFÂTİ’S-SEMÂNİYYE FÎ ZİKRİ’L-KAYÂSIRETİ’L-OSMÂNİYYE (İDRÎS) | İdrîs, İdrîs-i Bitlîsî | Doç. Dr. ADNAN OKTAY |
Görüntüle | ||
| 9 | ŞERH-İ MESNEVÎ-İ MA’NEVÎ (İDRÎS) | İdrîs, İdrîs-i Bitlisî | Doç. Dr. ADNAN OKTAY |
Görüntüle | ||
| 10 | ŞEHRENGÎZ DER-MEDH-İ CÜVÂNÂN-I EDİRNE / ŞEHRENGÎZ-İ EDİRNE (MESÎHÎ) | Mesîhî, Îsâ | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 11 | DÎVÂN (ŞÂMÎ) | Şâmî, Şâmlıoğlu Mustafâ Bey | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 12 | HEFT PEYKER (ABDÎ) | Abdî | Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ |
Görüntüle | ||
| 13 | CEMŞÎD Ü HURŞÎD (ABDÎ) | Abdî | Prof. Dr. Adnan Ince |
Görüntüle |