[TÜRKÇE ŞİİRLER] (BASÎRÎ)
şiirler
Basîrî, Acem, Alaca (d. 871/1466/67 - ö. 941/1534/35)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Basîrî’nin (ö. 941/1534/35) Farsça Dîvân’ının sonunda toplu şekilde yer alan Türkçe şiirleri. Şairin Türkçe şiirlerinin de bulunduğu Farsça Dîvân’ının yegâne nüshası, Süleymaniye Kütüphanesi Âşir Efendi 92 numarada kayıtlıdır. Türkçe şiirler bu yazmanın 229b-281a varakları arasındadır (Kartal 2006: 24). Basîrî’nin Farsça Dîvân'ı sonundaki Türkçe şiirleri yanında şiir mecmuaları ile nazire mecmularında da şiirleri bulunmaktadır. Edirneli Nazmî’nin Mecma‘u’n-Nezâ’ir’inde 19 gazeli ile bir murabbaı (Köksal 2017: 38); Pervâne Bey Mecmû‘ası’nda ise 22 gazeli kayıtlıdır (Gıynaş 2014: 39).

Basîrî’nin Türkçe şiirlerinin bir araya getirildiği çalışmaya (Kartal 2006: 24) göre şairin 3 kasidesi, 1 mütekerrir murabbaı, 61 gazeli, 6 kıt‘ası, 6 matlası ve 6 müfredi bulunmaktadır. Kasidelerden ikisi Kanuni Sultan Süleyman’a, birisi ise Yavuz Sultan Selim’e yazılmış methiyelerdir. Şiirlerinde aşk ve tasavvuf konularını önceleyen Basîrî’nin gazellerindeki dil akıcı, şekil unsurlarına ait kullanımları kusursuza yakındır.

Basîrî’nin Türkçe şiirleri, mecmualarda tespit edilen diğer şiirleri ile bir araya getirilerek bir kitap çalışması yapılmıştır (Kartal, 2006).

Şairin biyografisi için bk. “Basîrî, Acem, Alaca”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/basiri-acem-alaca 

Eserden Örnekler


Kaddüñe beñzetdügiyçün servi gülşende şehâ

Bâgbân miskîne otlar yoldurur bâd-ı sabâ


Nâme iki yüzli hâme dü-zebân ben bî-zebân

Bilmezem ne vech ile i‘lâm idem hâlüm saña


Tîrüñi dâyim diler dil sîne içre ey perî

Tâli‘ümde varmış sehm-i sa‘âdet gâlibâ


Rûy u mûyuñ fikri vü zikri baña vird olalı

Hîç görinmez olupdur gözüme ag u kara


Ey Basîrî olmışam bîgâne ‘akl u hûşdan

Tâ ki ol şûh-ı sitemkâr ile oldum âşinâ            (Kartal 2006: 63)

Kaynakça


Gıynaş, Kamil Ali (2014). Pervâne Bey Mecmuası. İstanbul: Akademik Kitaplar.

Kartal, Ahmet (2000). “Basîrî ve Türkçe Şiirleri”. İlmî Araştırmalar, (10): 77-96.

Kartal, Ahmet (2006). Basîrî ve Türkçe Şiirleri. Ankara: Akçağ Yay.

Köksal, Mehmet Fatih (2017). Mecma‘u’n-Nezâ’ir. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/56057,mecmaun-nezair-edirneli-nazmi-pdf.pdf?0 [Erişim tarihi: 08.08.2022]

Atıf Bilgileri


KILIÇARSLAN, Orhan. "[TÜRKÇE ŞİİRLER] (BASÎRÎ)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/turkce-siirler-basiri-tees-1699. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 LETÂİF-NÂME/ RİSÂLETÜ'L-BASÎRİYY (BASÎRÎ) Basîrî, Acem, Alaca Araş. Gör. Oğuzhan Et
Görüntüle
2 BENGÎ-NÂME (BASÎRÎ) Basîrî, Acem, Alaca Araş. Gör. Oğuzhan Et
Görüntüle
3 FARSÇA DÎVÂN (BASÎRÎ) Basîrî, Acem, Alaca Dr. Öğr. Üyesi Orhan KILIÇARSLAN
Görüntüle
4 DÎVÂN (CA’FER) Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi Dr. Fatma Meliha Şen
Görüntüle
5 MÜNŞE’ÂT (CA’FER) Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi Dr. Fatma Meliha Şen
Görüntüle
6 TERCEME-İ CÂMEŞÛY-NÂME (FİRDEVSÎ) Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî Dr. Öğr. Üyesi Ozan Kolbaş
Görüntüle
7 KİTÂB-I TÂLİ'-İ MEVLÛD / TÂLİ’-İ MEVLÛD-İ KEBÎR (FİRDEVSÎ) Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî Doç. Dr. Himmet BÜKE
Görüntüle
8 HEŞT BİHİŞT / KİTÂBÜ’S-SIFÂTİ’S-SEMÂNİYYE FÎ ZİKRİ’L-KAYÂSIRETİ’L-OSMÂNİYYE (İDRÎS) İdrîs, İdrîs-i Bitlîsî Doç. Dr. ADNAN OKTAY
Görüntüle
9 ŞERH-İ MESNEVÎ-İ MA’NEVÎ (İDRÎS) İdrîs, İdrîs-i Bitlisî Doç. Dr. ADNAN OKTAY
Görüntüle
10 ŞEHRENGÎZ DER-MEDH-İ CÜVÂNÂN-I EDİRNE / ŞEHRENGÎZ-İ EDİRNE (MESÎHÎ) Mesîhî, Îsâ Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
11 DÎVÂN (ŞÂMÎ) Şâmî, Şâmlıoğlu Mustafâ Bey Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
12 HEFT PEYKER (ABDÎ) Abdî Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ
Görüntüle
13 CEMŞÎD Ü HURŞÎD (ABDÎ) Abdî Prof. Dr. Adnan Ince
Görüntüle