- Yazar Biyografisi (TEİS)
Seyyid, Azim Şirvânî - Madde Yazarı: Prof. Dr. Vüsale MUSALI
- Eser Yazılış Tarihi:1302/1884-85
- Yazıldığı Saha:Azerbaycan
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:19. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Manzum
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Divan
- Yayın Tarihi:30/01/2022
TÜRKÇE DİVAN (SEYYİD)
şiirlerSeyyid, Azim Şirvânî (d. 1251/1835 - ö. 1305/1888)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Seyyid Azim Şirvânî'nin Türkçe şiirlerinin yer aldığı eseri. Eserin dibacesi Allah’a hamd ile başlıyor, ardından Hz. Muhammed ve Hz. Ali’yi öven beyitlere yer veriliyor. Daha sonra şair kendisinden bahsediyor ve şiirlerini Dîvân şekline getirmesinin sebebini açıklıyor. Dibacenin sonunda müstensih Mirzâ Habîb’in eklemeleri yer almaktadır. Seyyid Azim Dîvân’ı 8 kaside, 607 gazel, 11 kıt’a, 2 terci-bend, 2 terkib-bend, 4 müstezad, 1 murabba, 8 muhammes, 1 müseddes, 83 rubai, 20 dûbeyt, 57 müfredden oluşmaktadır (Şirvânî 1386/2007). Dîvân’da genel olarak dinî-tasavvufi konular ağırlık teşkil etmektedir. Bunların yanı sıra hicivler, satirik şiirler, sosyal sorunları ele alan manzumelere de geniş yer vermiştir. Şair kendi şiirlerinde edebî sanatları güzel bir şekilde kullanmıştır.
Dîvân,1302/1884-85 yılında tamamlanmış olup beş adet elyazması nüshası Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi Elyazmalar Enstitüsünde muhafaza edilmektedir (M-146; D-306; Б-5264; Б-1993; Б-4561). Dîvân, ilk kez 1310/1897 yılında Tebriz’de yayınlanmıştır (Şirvani 1310). Bu yayın, Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi Elyazmalar Enstitüsünde bulunan D-306 nüshasına dayanmaktadır. Şairin gazelleri ise 1902 yılında Bakü’de basılmıştır. Sovyet sansürü Seyyid Azim Dîvân’ının tam şekilde yayınlanmasına izin vermemiştir. Şöyle ki 1930, 1937, 1948, 1974, 1990 yıllarında Şirvânî’nin şiirleri “Seçilmiş Eserler” başlığı altında okurlara sunulmuşsa da Sovyet ideolojisine aykırı olan şiirler buraya alınmamıştır. Seyyid Azim Dîvân’ına dâhil olan şiirlerin büyük bir kısmı S. Rüstemov’un hazırladığı “Eserleri”in I. cildinde yer almaktadır (Şirvani 1967). Metin, Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi Elyazmalar Enstitüsünde korunan M-146; D-306; Б-5264 kayıt numaralı nüshalar ile Tebriz (1897) ve Bakü (1902; 1960) neşirleri esasında oluşturulmuştur. Seyyid Azim Dîvân’ının daha sağlam neşri ise 1310/1897 Tebriz baskısı esas alınmak ve yukarıda ismini zikrettiğimiz neşirlerle karşılaştırılmak suretiyle Hüseyin Muhammedzade Sıddîk tarafından hazırlanmıştır (Şirvanî 1386/2007). Ayrıca Bakü’de (Şirvani 1902; 1950; 1960) ve Ankara’da (Bayram 2013) şairin sadece gazellerini ihtiva eden kitaplar neşredilmiştir.
Şairin biyografisi için bk. "Seyyid, Azim Şirvânî". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/seyyid-azim-sirvani
Eserden Örnekler
Gazel
Âlem-i aşk içre cânânın seven cân istemez
Bâk eden cân u dilinden vasl-ı cânân istemez
Zulmet-i zülfünde dil hurşîde etmez iltifât
Mâil-i la‘lin olan kes âb-ı hayvân istemez
Mülk-i dünyâ âkıbet ber-bâd olur ey huşyâr
Mûrce aklı olan mülk-i Süleymân istemez
Kûşe-i vahdetde gülzâr-ı Haķ’a vâsıl olan
Hardan eyler hazer seyr-i gülistân istemez
Gözlerin rûşen eden şem'-i ruhundan ey perî
Subha meyl etmez ziyâ-yı mihr-i rahşân istemez
İstemez âşık ki hat tutsun izâr-ı dil-beri
Aşkda kâmil olan ol mâha noksân istemez
Sîneden peykânların çekme dili etme harâb
Pâdişâh-ı âdil öz mülkünü vîrân istemez
Ey tabîb el çek ilâcımdan meni incitme çoh
Âşıķ-ı sâdıķ olan derdine dermân istemez
Bes neden ruhsârına zülfün perîşân etdi yâr
Ger bu kara günleri zâr u perîşân istemez
Seyyidâ sen eyle dâ'im Şâh-ı Merdân vasfını
Şâh-ı Merdân çeşmü vü mahşerde giryân istemez (Şirvanî, Seyyid Azim 1386/2007: 308).
Kaynakça
Bayram, Ömer (2013). Seyyid Azim Şirvanî’nin Gazelleri. Ankara, Akçağ.
Şirvani, Seyid Əzim (1310). Divan. hzl. Mirzə Həbib. Təbriz.
Şirvani, Seyid Əzim (1902). Qəzəliyyati-Seyid Şirvani. Naşir M. C. Seyidzadə. Badi-Kubə.
Şirvani, Seyid Əzim (1930). Seçilmiş şeirləri. hzl.; H. Zeynallı. Bakı: Azərnəşr.
Şirvani, Seyid Əzim (1937). Seçilmiş şeirləri. hzl.; H. Zeynallı. Bakı: Azərnəşr.
Şirvani, Seyid Əzim (1948). Seçilmiş şeirləri. hzl.; F. Qasımzadə. Bakı: Azərnəşr.
Şirvani, Seyid Əzim (1950). Əsərləri. 2 cilddə. I cild. Qəzəllər / Tərtib edən F. Qasımzadə. Bakı: Azərnəşr.
Şirvani, Seyid Əzim (1950). Əsərləri. 2 cilddə. II cild. Şeirlər / Tərtib edən F. Qasımzadə. Bakı: Azərnəşr.
Şirvani, Seyid Əzim (1960). Qəzəllər. Redaktor: S. Qafarlı. Bakı: Azərnəşr.
Şirvani, Seyid Əzim (1967). Əsərləri. 3cilddə. I cild. / Tərtib edən S. Rəhimov. Bakı: AzSSR EA Nəşriyyatı.
Şirvani, Seyid Əzim (1969). Əsərləri. 3cilddə. II cild. / Tərtib edən S. Rəhimov. Bakı: AzSSR EA Nəşriyyatı.
Şirvani, Seyid Əzim (1974). Əsərləri. 3cilddə. III cild. / Tərtib edən S. Rəhimov. Bakı: AzSSR EA Nəşriyyatı.
Şirvani, Seyid Əzim (1990). Seçilmiş əsərləri / Tərtib edən X.Məmmədov. Bakı: Maarif.
Şirvanî, Seyyid Azim (1386/2007). Dîvân-ı Eş‘âr-ı Türkî / hzl.: Hüseyin Muhammedzade Sıddîk. Tebriz: İntişârât-ı Nidâ-yı Şems.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | FARSÇA DÎVÂNÇE / KÜLLİYÂT (SEYYİD) | Seyyid, Azim Şirvânî | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 2 | TEZKİRETÜ'Ş-ŞUÂRA (SEYYİD AZÎM ŞİRVÂNÎ) | Seyyid, Azim Şirvânî | Prof. Dr. Vüsale MUSALI |
Görüntüle | ||
| 3 | REBİÜ'L-ETFÂL (SEYYİD) | Seyyid, Azim Şirvânî | Prof. Dr. Vüsale MUSALI |
Görüntüle | ||
| 4 | SATİRİK ŞİİRLER (SEYYİD) | Seyyid, Azim Şirvânî | Prof. Dr. Vüsale MUSALI |
Görüntüle | ||
| 5 | MEKTUPLAR (SEYYİD AZİM ŞİRVÂNÎ) | Seyyid, Azim Şirvânî | Prof. Dr. Vüsale MUSALI |
Görüntüle | ||
| 6 | TÂRÎH-İ ŞİRVANNÂME (SEYYİD AZİM ŞİRVANÎ) | Seyyid, Azim Şirvânî | Prof. Dr. Vüsale MUSALI |
Görüntüle | ||
| 7 | DÎVÂN (ÂCİZ) | Âciz, Ali Akber | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 8 | DÎVÂN / DÎVÂN-I KASÂİD Ü GAZELİYYÂT (DÎDE) | Dîde, Mirza Nasrullah | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 9 | KİTÂBÜN-NASÂYİH (DÎDE) | Dîde, Mirza Nasrullah | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 10 | KİTÂB-I MAKTEL (DÎDE) | Dîde, Mirza Nasrullah | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 11 | DÎVÂN (DİLSÛZ) | Dilsûz, Muhammed Emîn | Prof. Dr. Yakup POYRAZ |
Görüntüle | ||
| 12 | [DÎVÂN] (ANDELÎB) | Andelîb Karacadağî | Prof. Dr. Vüsale MUSALI |
Görüntüle | ||
| 13 | GÜLŞEN-İ İRFÂN (FAKÎR) | Fakîr, Hacı Ağa | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 14 | SA’LEBİYE (HALHÂLÎ) | Halhâlî, Muhammed Bâkir | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 15 | DÎVÂN (HASAN) | Hasan, Ali oğlu Karabağî Yüzbaşov | Öğr. Gör. ÖZLEM KAHRAMAN |
Görüntüle | ||
| 16 | TİLKİ İLE KURT (HASAN) | Hasan, Ali oğlu Karabağî Yüzbaşov | Araş. Gör. Seher Erenbaş Pehlivan |
Görüntüle |