- Yazar Biyografisi (TEİS)
Râşid, Mehmed Ali Râşid Efendi, Antepli - Madde Yazarı: Prof. Dr. Beyhan KESİK
- Eser Yazılış Tarihi:1281/1864-65
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:19. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Mensur
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Tarih
- Yayın Tarihi:31/03/2022
TEVÂRÎH-İ ENBİYÂ Fİ İRŞÂDİ’L-EZKİYÂ (RÂŞİD)
peygamberler tarihiRâşid, Mehmed Ali Râşid Efendi, Antepli (d. 1235/1819 - ö. 1311/1893)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Gaziantepli Mehmed Ali Râşid Efendi’nin kaleme aldığı peygamberler tarihi. Râşid Efendi, eserinin dibacesine hamdele ve salvele ile başlayıp eserinin adını Tevârîh-i Enbiyâ Fî İrşâdi'l-Ezkiyâ olarak anmıştır. "Tevârîh-i Enbiyâ" tamlaması ebced hesabıyla eserin telif tarihi olan 1281'i vermektedir. Eserin mukaddime bölümü Allah’ın tevhidine dairdir.
Eserde işlenen başlıca konular sırasıyla şu şekildedir: Hazret-i Âdem, Hazret-i Şît, Enûş b. Şît, Sâbî b. Şît, Kînân b. Şît, Mehlâîl b. Kînân, Yerd b. Mehlâîl, Hazret-i İdrîs, Hazret-i Nûh, Sâm b. Nûh, Hâm b. Nûh, Yâfes b. Nûh, Hazret-i Hûd, Hazret-i Sâlih, Hazret-i İbrâhîm, Hazret-i Lût, Hazret-i İsmâ’îl, Hazret-i İshâk, Hazret-i Ya’kûb, Hazret-i Yûsuf, Hazret-i Eyyûb, Hazret-i Şu’ayb, Hazret-i Mûsâ, Hazret-i Hârûn, Hazret-i Yûşa’, Hazret-i İlyâs, Hazret-i Elyesa’ Hazret-i Eş-Şemûyel, Hazret-i Dâvud, Hazret-i Süleymân, Hazret-i Lokmân, Hazret-i Yûnus, Hazret-i Şa’yâ, Hazret-i İrmiyâ, Hazret-i Zü’l-küf, Hazret-i Azîz, Hazret-i Dânyâl, Hazret-i Circîs, Hazret-i Zekeriyyâ, Hazret-i Yahyâ, Hazret-i Îsâ; Hz. Peygamber’in nesebi, doğumu, doğumu esnasında meydana gelen olaylar, Ka’be’nin tamiri, Hacer-i Esvad, Hz. Peygamber'in Hira Dağı’nda inzivaya çekilmesi ve burada Cebrail ile konuşması, Hz. Osman ve eşi, Ebû Tâlib ve Hazret-i Hatice’nin vefatı, Hz. Ebûbekir, Hz. Peygamber’in hicreti, mucizeleri, savaşları ve vefatı gelir. Eser, “Ba’z-ı Hasâyis-i Celîle-i Hazret-i Risâlet-penâhî” başlığıyla son bulmaktadır.
Muhtasar yazılmış bir peygamberler tarihi olan eserin üslubu döneminin özelliklerini taşımaktadır. Eserde yer yer Arapça ve Farsça tamlamalarla yüklü bir dil tercih edilmiştir. 1281/1865 yılında tamamlanan eser, Matbaa-i Âmire’de 1282/1866 tarihinde 459 sayfa olarak basılmıştır.
Yazarın biyografisi için bk. “Râşid, Mehmed Ali Râşid Efendi, Antepli”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/rasid-mehmed-ali-rasid-efendi-antepli
Eserden Örnekler
Gazve-i Bedr-i Kübrâ
Cânib-i Şâmdan gelen kâr-bân-ı Kureyş kasd-ı hümâyûnla hicret-i seniyyenin ikinci senesi Ramazân-ı şerîfenin on ikinci Cum’a ertesi günü altmış dört muhâcirîn-i fihâm ve iki yüz kırk kadar ensâr-ı kirâm ki cem’an üç yüz beş aded ashâb-ı sa’âdet-ittisâm ile Medîne-i Tâhireden hareket buyrulmuş ise de müşârün ileyhüm hazerâtından sekiz zât-ı şerîf esnâ-yı râhda vukû’a gelen ma’zert sahîfelerine binâ tehallüf etmiş oldukları hâlde Bedre karîb mahalle muvâsalat buyrulmuş idi. Yek-tâz-ı mızmâr-ı risâlet Efendimizin bu suretle teşrîf-i celâdet-redîflerini Ebû süfyân istihbâr eyledikde derhâl umûm-ı ehl-i Mekkenin müsâra’ata gelip kâr-bânlarını halâs etmesi bâbında Mekke-i Mükerremeye yigirmi miskâl altun verip […] (Râşid 1281: 222-223).
Kaynakça
Baştuğ, İbrahim (hzl.) (2002). İbnü’l-Emin Mahmud Kemal İnal Son Asır Türk Şairleri (Kemâlü’ş-Şuarâ). C. IV. Ankara: AKM Yay.
Râşid (1282). Tevârîh-i Enbiyâ Fi İrşâdi’l-Ezkiyâ. İstanbul: Matbaa-i Âmire.
Saraç, M. A. Yekta (hzl.) (2016). Bursalı Mehmed Tâhir Osmanlı Müellifleri. http://www.tuba.gov.tr/files/yayinlar/T%C4%B0BKM/Osmanl%C4%B1%20M%C3%BCellifleri.pdf [Erişim tarihi: 17.07.2021].
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | DÎVÂNÇE (RÂŞİD) | Râşid, Mehmed Ali Râşid Efendi, Antepli | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 2 | ZEYL-İ SEFÎNETÜ'R-RÜ'ESÂ (RÂŞİD) | Râşid, Mehmed Ali Râşid Efendi, Antepli | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 3 | MUHÂDARÂT MECMÛ’ASI / MÜNTEHÂB EBYÂT (RÂŞİD) | Râşid, Mehmed Ali Râşid Efendi, Antepli | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 4 | DİVANÇE (VÂZIH) | Mustafâ Vâzıh | Araş. Gör. Giyasi BABAARSLAN |
Görüntüle | ||
| 5 | MEVRİDÜ’L-VÜSÛL FÎ MEVLİDİ’R-RESÛL (İBRÂHÎM ZİKRÎ) | İbrâhîm Zikrî | Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal |
Görüntüle | ||
| 6 | ED-DÜRERÜ'L-MÜNTAHABÂTÜ'L-MENSÛRE FÎ ISLÂHİ'L-GALATÂTİ'L-MEŞHÛRE / GALATÂT-I HAFÎD EFENDİ | Hafîd, Mehmed Hafîd Efendi | Doç. Dr. Ramazan Ekinci |
Görüntüle | ||
| 7 | TARÎKÜ'L-İHTİSÂR | Nûrî, Osman Hanyevî | Prof. Dr. Orhan Kurtoğlu |
Görüntüle | ||
| 8 | TUHFETU SABRÎ AN-LİSÂNİ BULGARÎ | Mehmed Sabrî | Dr. Öğr. Üyesi Özkan Uz |
Görüntüle | ||
| 9 | RAVZ-I VERD | Şâkir, Ahmed Paşa | Prof. Dr. Ramazan Sarıçiçek |
Görüntüle | ||
| 10 | KENZ-İ FUSAHÂ (ABBAS KEMÂL EFENDİ) | Abbas Kemâl Efendi, Kerküklü | Diğer Öznur ÖZER |
Görüntüle | ||
| 11 | DÎVÂN (ABDÎ) | Abdî, Abdülkerîm Abdî Efendi | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 12 | MEVLİD (ABDÎ) | Abdî | Doç. Dr. Hasan Kaya |
Görüntüle | ||
| 13 | DÎVÂN (ABDÎ) | Abdî, Şarkîkarahisarlı | Dr. Hacer SAĞLAM |
Görüntüle |