Mehmed Şerîf’in, tasavvuf bilgisini papağan ve karga arasında geçen bir münazara ile anlatan alegorik bir Farsça eserin Türkçe'ye tercümesidir. Eserinin girişinde verdiği bilgiye göre, Mehmed Şerîf Efendi hicretin 1005/ 1596-97 yılında, İstanbul’da medresede hocalık yapıp ilimle meşgul olurken, devrin padişahı Sultân III. Mehmed’in  işaretiyle tûtî ve karganın münazarasıyla ilgili bir eserin tercümesiyle memur olduğunu söyler. Padişahın kapıağası Gazanfer Ağa’dan bahsi geçen bu kitabı teslim aldığını ifade eden mütercim bu ağanın övgüsüne yer verdikten sonra kaynak metin hakkında bilgi verir.

Mütercime göre eser, Fars arifleri veya sufilerinden birisi tarafından, akıl sahibi olanlar için alegori ve benzetme yoluyla kaleme alınmıştır. Bu haseple eserde; Rahmânî ruhun tûtîye, hayvânî tabiatın da kargaya benzetildiğini, uzun münazara ve mücadele neticesinde karganın tûtîye tabi olduğunu, böylece yazarın bu yolla tasavvuf yoluna giren salike, maksuduna nasıl ulaşacağına dair bilgiler verildiğini söyler. Bahsi geçen kitabın akıl sahibi kimselerle mücahede ehli için çok faydalı olduğunu anlayınca eseri baştan sona tercüme ettiğini söyleyen Şerîf Mehmed, açık ifadeler ve güzel bir üslup ile kitabı tercüme ederken, kaynak metinde bulunan Arapça ve Farsça beyitlerin anlamını tamamıyla verdiğini ifade eder. Kitaptan herhangi bir bölümünü eksiltmediği gibi ona herhangi bir eklemede de bulunmadığını söyleyen mütercim buna karşın birkaç yerde birkaç husus ile birkaç beyit eklediğini, tercümenin yapılmasını işaret eden padişah bu işi aceleyle istediğinden dolayı da tercümesini üç dört günde tamamladığını açıklar.

Eserin girişinde verilen bilgiler dikkate alındığında Mehmed Şerîf’e aidiyetinde çok fazla şüphe bulunmamasına karşın, Abdülkadir Gürer (2005: 90-91) ve eseri yüksek lisans çalışmasına konu edip metnin çeviriyazısını yapan Serap Arslan (2016: 4-5) eserin yazarı olarak Şerîf Alî Çelebi ile Şerîf-i Şirvânî’yi gündeme getirmişlerdir (Benli 2021: 286-287).

Müellifin biyografisi için bk. "Mehmed Şerîf". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/mehmed-serif