TERCÜME-İ KASÎDETÜ'L-MUGAZZELE
Kasîdetü’l-Mugazzele adlı eserin manzum çevirisi
Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed (d. ?/? - ö. 1199-1204/1785 -1789 yılları arası)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Arap şairi Ferazdak’ın İmâm Ca’fer Sâdık’ı methettiği ve Kasîde-i Mugazzele diye bilinen Arapça kasidenin 18. yüzyıl şair ve âlimlerinden Tab'î mahlaslı Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed (d. ?/? - ö. 1199-1204/1785 -1789 yılları arası)  tarafından yapılan manzum tercümesi.

Müstakil bir nüshasına erişilmeyen bu eser klasik Türk edebiyatı şerh geleneğinde başka örneklerine de rastlandığı üzere, Siyâhî-zâde'nin Kasîdetü’l-Mugazzele’yi yaptığı şerhin bir parçası olarak (eldeki nüshasında derkenarda yazılmak suretiyle) kaleme alınmıştır. Genel olarak İslam telif geleneğinde özel olarak da Osmanlı dönemi Türkçe şerh geleneğinde şerh edilen metinlerin nazmen tercüme edildiği örnekler bulunmaktadır (bk. Yazar 2011). Siyâhî-zâde’nin de bu geleneğe uyarak söz konusu kasideyi Türkçeye tercüme ettiği anlaşılmaktadır.

Mezkur kasidenin Arapça olarak şerh edilen her bir beyti aruzun "mefâ‘îlün mefâ‘îlün fe‘ûlün" kalıbı ile nazmen Türkçeye de aktarılmıştır. Ancak kaynak metnin nazım biçimine bağlı kalmayan mütercim, tercümesini aynı kafiyede müstakil ve bağımsız beyitlerle yapmaktadır. Bazı beyitleri “nüsha-i sâniye” başlığı ile ikinci defa nazmen tercüme ettiği görülmektedir.

Mütercimin biyografisi için bk. "Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/tabi-sipahizade-ali-efendi 

Eserden Örnekler


Tebâreke zü’l-ulâ ve’l-kibriyâ

Teferrede bi’l-celâl ve bi’l-bekâ

Cenâb-ı kibriyâ Mevlâ ta‘âlâ

Münezzehdür nakâyisden müberrâ


Hudâ birdür şerîki yokdur anun

Nazîri yok beşîri yokdur anun (Tab'î [yz.]: 2a).

Kaynakça


Tab’î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed (yz.). Şerh-i Kasîdetü’l-Mugazzele. Süleymaniye Kütüphanesi Esad Efendi 1515.

Yazar, Sadık (2011). Anadolu Sahası Klasik Türk Edebiyatında Tercüme ve Şerh Geleneği. Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.

Atıf Bilgileri


Yazar, Sadık. "TERCÜME-İ KASÎDETÜ'L-MUGAZZELE". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/tercume-i-kasidetu-l-mugazzele. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 DÎVÂN (TAB’Î) Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
2 GÜLİSTÂN TERCÜMESİ (TAB'Î) Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
3 GÜLŞEN-İ AHBÂR / TERCÜME-İ PEND-NÂME-İ ATTÂR (TAB'Î) Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
4 TERCÜME-İ DURÛB-I EMSÂL-İ ARABİYYE Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
5 ŞERHÜ'L-KASÎDETİ'L-MUGAZZELE Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
6 ŞERHU MU'ADDİLİ'S-SALÂT Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
7 ŞERH-İ MEFÂTİHU'D-DÜRRİYYE Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
8 SİRÂCU BASÎRETİ ZÂTİ'L-EBSÂR ALÂ NETÂ'İCİ'L-EFKÂR / HÂŞİYETÜ NETÂ'İCİ'L-EFKÂR Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
9 RİSÂLE FÎ BEYÂNİ'L-MUKADDİMETİ'L-MEZKÛRE FÎ EVÂ'İLİ'L-KÜTÜB Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
10 MANZÛME-İ DURÛB-I EMSÂL (HIFZÎ) Hıfzî Dr. Öğr. Üyesi BAHANUR ÖZKAN BAHAR
Görüntüle
11 NA'T MECMÛ'ASI (HÜSEYİN AYVANSARÂYÎ) (Rıfat Kütük Şahsi Kütüphanesi) Ayvansarâyî, Hâfız Hüseyin Diğer Aybala Sena KÜTÜK
Görüntüle
12 DÎVÂN (KESBÎ /KİSBÎ) Kesbî/Kisbî, Kesbî Mehmed Efendi ismail Aksoyak
Görüntüle
13 TERCÜME-İ DURÛB-I EMSÂL-İ ARABİYYE (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) Kudsî, Abdullah Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
14 TERCÜME-İ LUTFU'T-TEDBÎR fî SİYÂSÂTİ'L-MÜLÛK (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) Kudsî, Abdullâh Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
15 TERCÜME-İ EL-BERKU’L-YEMÂNÎ FÎ FETHİ’L-OSMÂNÎ (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) Kudsî, Abdullâh Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
16 DÎVÂN (TEKİRDAĞLI AHMED LÜTFÎ) Lütfî, Ahmed Lütfî Efendi Diğer Ahmet Serdar Erkan
Görüntüle
17 MÜSTEVCEBÜ’L-HALÂS FÎ TEFSÎR-İ SÛRETİ’L-İHLÂS (TÂHİR, MEKKÎ-ZÂDE MEHMED) Tâhir, Mekkî-zâde Mehmed Tâhir Efendi (?/? – ö. 1128/1716) Dr. Öğr. Üyesi Oğuzhan UZUN
Görüntüle
18 AHSENÜ'L-HABER MİN KELÂMİ SEYYİDİ'L-BEŞER (VÂSIF, ŞA'BÂN-ZÂDE ABDULLÂH VÂSIF ÇELEBİ) Vâsıf, Şa'bân-zâde Abdullâh Vâsıf Çelebi Diğer Nükran ERBAŞ
Dr. Öğr. Üyesi Muhammed İkbâl Güler
Görüntüle
19 DÎVÂNÇE (ABDÎ / VASSÂF) Abdî (Vassâf), Abdullâh Efendi Prof. Dr. İbrahim Halil Tuğluk
Görüntüle