TERCEME-İ NÂTIKİYYE (NÂTIKÎ)
İmam-ı A'zam'a atfedilen Maksûd isimli eserin nazmen ve nesren tercümesi
Nâtıkî, Ahmed Dursun (d.1199/1785 - ö.1277/1863)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Arapça dilbilgisi konularından sarfa dair konuların yer aldığı Maksûd isimli eserin tercümesi. Nüshasına henüz erişilemeyen bu eserin varlığından Nâtıkî'nin İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi TY 1225 numarada kayıtlı Divan'ının sonundaki tercümeihâlden haberdar olunmaktadır. Abdülkadir Erkal tarafından gündeme getirilen (Erkal 2002) ve ismi belirsiz bir müstensih tarafından yazılan bu tercüme-i hâlde (72a-73a), Nâtikî mahlaslı Ahmed Dursun'un hayatı hakkında bilgi verildiği gibi eserlerinden de bahsedilmektedir. Bu eserlerin neredeyse tamamının nüshasına erişilememiştir. "...ve yine tahsîlinde İmâm-ı A'zam rahmetullâhi aleyh hazretlerinin Maksûd nâmında olan kitâbını nesr ü nazm üzere tercüme etmişdir. İsmine Tercüme-i Nâtıkiyye tesmiye etmişdir (73a)." cümlesiyle bahsedilen bu eserin de bir nüshasına henüz erişilememiştir. Verilen bilgiden anlaşıldığı kadarıyla eser İmâm-ı A'zam Ebû Hanîfe'ye (ö. 150/767) atfedilen el-Maksûd isimli Arapça dilbilgisine dair ele alındığı Arapça eserin tercümesidir. Eserin tercüme biçimi "nesr ü nazm üzere" ifadesiyle belirtilmiştir. Burada eserin manzum ve mensur olarak iki ayrı biçimde mi tercüme edildiği yoksa tercümenin manzum ve mensur olarak mı oluşturulduğu net olarak anlaşılamamaktadır.

Yazarın hayatı hakkında ilk bilgi veren Z. Fahri Fındıkoğlu (1927) dâhil olmak üzere Nâtikî'den bahseden erken dönem kaynaklarında (İnal 1999: II/1109-1111) yazarın bu eserinden bahis bulunmazken yukarıda bahsi geçen tercümeihâli gören Abdülkadir Erkal'ın çalışmalarıyla (2002; 2012; 2019) birlikte bu eserden haberdar olunmuştur.

Müellifin biyografisi için bk. “Nâtıkî, Ahmed Dursun ”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/natiki-ahmed-dursun

Kaynakça


Cunbur, Müjgan (hzl.) (1999). İbnü'l-Emin Mahmud Kemal İnal, Son Asır Türk Şairleri. C.II. Ankara: AKM Yay.

Erkal, Abdulkadir (2002). "Ahmed Dursun Natıki ve Divanı Üzerine". Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 20: 127-137.

Erkal, Abdulkadir (2012). "Ahmed Dursun Natıki'nin Mantık Bilimi İle İlgili Bir Şiiri Üzerine". Turkish Studies 7 (3): 1177-1187.

Erkal, Abdulkadir (2019). Ardahanlı Ahmed Dursun Natıki - Divan (İnceleme-Metin-Tıpkıbasım). Ankara: Altınordu Yayınları. 

Fındıkoğlu, Z. Fahri (1927). Erzurum Şairleri. İstanbul. Nâtıkî Dîvân'ı. İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi Nu. 1225.

Nâtıkî. Dîvân. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi TY 1225.

Atıf Bilgileri


Yazar, Sadık. "TERCEME-İ NÂTIKİYYE (NÂTIKÎ)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/terceme-i-natikiyye-natiki. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 DİVÂN (NÂTIKÎ) Nâtıkî, Ahmed Dursun Doç. Dr. abdulkadir erkal
Görüntüle
2 MECMA’Ü-L-FEVÂİD VE MA’DEN’Ü’L-FERÂİD (NÂTIKÎ) Nâtıkî, Ahmed Dursun Diğer Özlem Şamlı
Görüntüle
3 KÜRRÂSE-İ NÂTIKÂ (NÂTIKÎ) Nâtıkî, Ahmed Dursun Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
4 NAZM-I NÂTIKÎ (NÂTIKÎ) Nâtıkî, Ahmed Dursun Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
5 TAKRÎZÂT-I EBYÂT (NÂTIKÎ) Nâtıkî, Ahmed Dursun Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
6 NÂTIKIYYE / KÜRRÂSE-İ NATIKÎ (NÂTIKÎ) Nâtıkî, Ahmed Dursun Doç. Dr. Kamil Ali Gıynaş
Görüntüle
7 DİVANÇE (VÂZIH) Mustafâ Vâzıh Araş. Gör. Giyasi BABAARSLAN
Görüntüle
8 MEVRİDÜ’L-VÜSÛL FÎ MEVLİDİ’R-RESÛL (İBRÂHÎM ZİKRÎ) İbrâhîm Zikrî Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal
Görüntüle
9 ED-DÜRERÜ'L-MÜNTAHABÂTÜ'L-MENSÛRE FÎ ISLÂHİ'L-GALATÂTİ'L-MEŞHÛRE / GALATÂT-I HAFÎD EFENDİ Hafîd, Mehmed Hafîd Efendi Doç. Dr. Ramazan Ekinci
Görüntüle
10 TARÎKÜ'L-İHTİSÂR Nûrî, Osman Hanyevî Prof. Dr. Orhan Kurtoğlu
Görüntüle
11 TUHFETU SABRÎ AN-LİSÂNİ BULGARÎ Mehmed Sabrî Dr. Öğr. Üyesi Özkan Uz
Görüntüle
12 RAVZ-I VERD Şâkir, Ahmed Paşa Prof. Dr. Ramazan Sarıçiçek
Görüntüle
13 KENZ-İ FUSAHÂ (ABBAS KEMÂL EFENDİ) Abbas Kemâl Efendi, Kerküklü Diğer Öznur ÖZER
Görüntüle
14 DÎVÂN (ABDÎ) Abdî, Abdülkerîm Abdî Efendi Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
15 MEVLİD (ABDÎ) Abdî Doç. Dr. Hasan Kaya
Görüntüle
16 DÎVÂN (ABDÎ) Abdî, Şarkîkarahisarlı Dr. Hacer SAĞLAM
Görüntüle