- Yazar Biyografisi (TEİS)
Mehmed, Vardarî Şeyh-zâde Mehmed Efendi - Madde Yazarı: Yeşim Yarar
- Eser Yazılış Tarihi:?
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:17. Yüzyıl
- Dili:Arapça
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Bilinmiyor
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Şerh
- Yayın Tarihi:15/07/2022
TEFSÎRÜ'L-KUR'ÂN (MEHMED, VARDARÎ ŞEYH-ZÂDE)
sûre tefsirleriMehmed, Vardarî Şeyh-zâde Mehmed Efendi (d. ?/? - ö. Cemâziyelevvel 1055/Haziran-Temmuz 1645)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Kısmî Kur’ân tefsiri. Sicill-i Osmânî (Akbayar 1996: 1024)’de “Sûre-i Mâide’ye tefsir” şeklinde bağımsız bir eser gibi anılsa da, diğerleri gibi müstakil bir sûre tefsiri olmayıp; baştan başlayarak Mâide sûresine kadar gelen bir Kur’ân tefsiridir. Bundan bahseden Bursalı (1915: 461), Uşşâkîzâde (Ekinci 2017: 321) ve Şeyhî Mehmed (Ekinci 2018: 484) eserin “Tefsîr-i Kebîr tarzı üzre” olduğunu aktarmaktadır. Fahreddin Râzî (ö. 606/1210)’nin Osmanlı’daki takipçilerinden olan Şeyh-zâde Ebu’n-Nûr Mehmed b. Şeyh Alî el-Vardarî (ö. 1055/1645)’nin rivâyet-dirâyet metoduyla (Arpa 2005: 3) yazılmış eseri; Tefsîr-i Kebîr şeklinde anılan Mefâtihu’l-Gayb’ı hem metod hem muhtevâ bakımından esas almış, ona benzer şekilde yazılmıştır (Abay 1999: 251, 2011: 78). Kaynak eser, Vardârî Şeyh-zâde Mehmed’in; tefsîrine ta’lîkler yazdığı (Abay 1992: 141), Osmanlı’da takip edilmiş bir diğer müfessir olan Beyzâvî (ö. 685/1286)’nin de tefsirinde istifâde ettiği en mühim iki kaynaktan biridir (Arpa 2005: 4).
Tefsir, fıkıh, Arap dili ve edebiyatı gibi alanlarda ihtisas sahibi olan Osmanlı âlimlerinden Gazi Evrenos-zâde’nin Tefsîru’l-Kur’ân adındaki tamamlanmamış Arapça (Aydar 2017: 99) eserine kütüphane kayıtlarında rastlanmamıştır (Aydar 2021: 449).
Yazarın biyografisi için bk. “Mehmed, Vardârî Şeyh-zâde Mehmed Efendi”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/mehmed-vardari-seyhzade-mehmed
Kaynakça
Abay, Muhammet (1992). Osmanlı Dönemi Müfessirleri. Yüksek Lisans Tezi. Bursa: Uludağ Üniversitesi.
Abay, Muhammet (1999). “Osmanlı Döneminde Yazılan Tefsir ile İlgili Eserler Bibliyografyası: Tefsirler, Haşiyeler, Sure Tefsirleri, Tercümeler”. Dîvân: İlmî Araştırmalar 4 (6): 249-303.
Abay, Muhammet (2011). “Osmanlı Dönemi Dirayet Tefsirleri”. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi [Türkiye’de İslami İlimler: Tefsir ve Kur’an İlimleri I Sayısı] 9 (18): 67-137.
Arpa, Recep (2005). Ayıntâbî Mehmed efendi’nin Tibyân Tefsiri Ve Osmanlı Toplumundaki Yorum Değeri. Yüksek Lisans Tezi. Bursa: Uludağ Üniversitesi.
Aydar, Hidayet (2017) “17. Asır Osmanlı Tefsir Hareketine Panoramik Bakış”. Sahn-ı Semân’dan Dârulfünûn’a Osmanlı’da İlim ve Fikir Dünyası (Âlimler, Müesseseler ve Fikrî Eserler) XVII.Yüzyıl Sempozyum Tebliğleri. (ed. H. Aydar ve A. F. Yavuz) İstanbul: Zeytinburnu Belediyesi Kültür Yay. 59-206.
Aydar, Hidayet (2021). “Türk Müfessirlere Ait Tamamlanmamış Tefsirler = Incomplete Tafaseer Belonging to Turkish Mufassirs”. İslâmi Araştırmalar = Journal of Islamic Research 32 (2): 455-474.
Bursalı, Mehmed Tâhir (1915). Osmanlı Müellifleri. (hzl. A. F. Yavuz ve İ. Özen). İstanbul: Meral Yay.
Mehmed Süreyya (1996). Sicill-i Osmanî. C.3. (hzl. N. Akbayar). İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.
Şeyhî Mehmed Efendi (2018). Vekâyiu’l-Fuzalâ Şeyhî’nin Şakâ’ik Zeyl Şeyhî Mehmed Efendi. C. 1. (hzl. R. Ekinci). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
Uşşâkîzâde İbrâhim Hasîb Efendi (2017). Zeyl-i Şakâ’ik Uşşâkîzâde’nin Şakâ’ik Zeyli. (hzl. R. Ekinci). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | DÜRER Ü GURER HÂŞİYESİ (MEHMED, VARDÂRÎ ŞEYH-ZÂDE MEHMED EFENDİ) | Mehmed, Vardârî Şeyh-zâde Mehmed Efendi | Diğer Yeşim Yarar |
Görüntüle | ||
| 2 | LEMEZÂT-I HULVİYYE EZ LEMEÂT-I ULVİYYE (MAHMUD CEMALEDDİN HULVÎ) | Mahmud Cemaleddin el-Hulvî | Diğer Özlem Şamlı |
Görüntüle | ||
| 3 | AHBÂRÜ’L-'İBER (ZA’ÎFÎ, MUHAMMED) | Za'îfî, Muhammed | Doç. Dr. Necmiye Özbek Arslan |
Görüntüle | ||
| 4 | KIRK HADİS TERCÜMESİ (FEYZÎ-İ KEFEVÎ) | Feyzî-i Kefevî | Prof. Dr. Adem Ceyhan |
Görüntüle | ||
| 5 | ZÜBDETÜ'N-NESÂYİH VE UMDETÜ'T-TEVÂRÎH (IYÂNÎ) | Iyânî, Cafer Iyânî Bey | Prof. Dr. Osman Ünlü |
Görüntüle | ||
| 6 | RÂZ-NÂME FÎ MENÂKIBİ'L-ULEMÂ VE'L-MEŞÂYİH VE'L-FUZELÂ (KEFEVÎ HÜSEYİN) | Kefevî, Hüseyin | ismail Aksoyak |
Görüntüle | ||
| 7 | ES-SEYFÜ'L-MESLÛLÜ FÎ ŞERHİ'R-RESÛLİ (MUSTAFA b. BÂLÎ) | Mustafa b. Bâlî | Araş. Gör. Oğuzhan Et |
Görüntüle | ||
| 8 | HADÎS-İ ŞERÎFLER MECMUASI (MUSTAFÂ b. BÂLÎ) | Mustafâ b. Bâlî | Araş. Gör. Oğuzhan Et |
Görüntüle | ||
| 9 | HÂŞİYE ALÂ ŞERHİ MİFTÂH (MUSTAFA b. BÂLÎ) | Mustafâ bin Bâlî | Araş. Gör. Oğuzhan Et |
Görüntüle | ||
| 10 | TUHFE-İ ŞEMSÎ (ŞEMSÎ) | Şemsî, İsfendiyar-zâde Şemsî Ahmed Paşa | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 11 | KARAMAN-NÂME (ŞİKÂRÎ) | Şikârî | Araş. Gör. Mizan Coşkun Özgür |
Görüntüle |