XVIII. yüzyıl Osmanlı bürokratı ve vak’anüvîsi Arpaemîni-zâde Sâmî Mustafa Bey’in (d. ?/? - ö. 1146/1734) yazdığı ve 1730-1731 yılları arasındaki olayları anlatan tarih eseri. 1730 yılı sonlarında Küçük Çelebi-zâde İsmail Âsım Efendi’nin yerine vak’anüvisliğe getirilen Sâmî Mustafa birçok bürokratik görevlerde bulundu ve 1146/1734 yılında vefat etti. Eserinin adı Târîh-i Vekâyi olarak belirtilirse de bu isimlendirme dibacede geçmez ve daha ziyade müellifinin adına nispetle Târîh-i Sâmî olarak anılır (Bağdatlı İsmail Paşa 1972: I/215). Müellifin resmî devlet tarihçisi olarak 1143-1146/1730-1733 yılları arası olaylarını yazdığı belirtilirse de Kütükoğlu’nun tespitlerine göre o sadece 1730-1731 yılları olaylarını kaleme aldı (1994: 115). Zira halefi olan Şâkir Efendi eserini 1732 yılı olaylarından başlatmıştır. Eser Vak’anüvis Çelebi-zâde İsmail Âsım’ın tarihinin zeyli olmakla birlikte gerek Âsım gerekse Sâmî 1730 Patrona İsyanı hakkında detaylı bilgi vermezler. Daha sonra Vak’anüvis Subhî Mehmed, halefleri Sâmî ve Şâkir’in dağınık haldeki vekâyinamelerini hemen aynen kendi kroniğinin başına almış ve böylece bu üç eser Târîh-i Sâmî ve Şâkir ve Subhî adıyla basılmıştır (İstanbul 1198). Ancak Subhî Mehmed’in önemsiz gördüğü bazı konuları özetleyerek verdiği, bazılarını ise tamamen atladığı da gözden kaçmamaktadır (Aydıner 2007: Giriş, LII–LIII). Baskıda ilk 44 varaklık kısmın Sâmî’ye ait olduğu anlaşılmaktadır. Aynı zamanda iyi bir şair olan Sâmî’nin nesir dilinin ustalıklı fakat biraz ağırca olduğu söylenebilir.

Târîh-i Sâmî üzerinde Aynur Karadayı tarafından yüksek lisans tezi yapılmış (2008), Mesut Aydıner ise Subhî ve Şâkir tarihleriyle birlikte eseri yayınlamıştır (2007).

Müellifin biyografisi için bk. "Sâmî, Arpaemîni-zâde Mustafâ". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/sami-arpaeminizade-mustafa