İzzî’nin vakanüvislik görevinde bulunduğu devre ait kaleme aldığı Târîh’idir. Süleyman İzzî Efendi, selefi Subhî'nin bıraktığı yerden yani 1157 Muharreminden (Şubat 1744) itibaren telifine başladığı bu eserini, önce 1160 (1747) yılı sonlarına kadar getirip I. Cilt sayarak padişaha arz etmiştir. Padişah tarafından bu cildin beğenilmesi üzerine II. Cildini kaleme almaya başlayarak 1161 (1748) yılı başlarından 1165 (1752) yılı sonlarına kadar getirmiştir. 1166 yılı hadiseleri ile başlamayı tasarladığı III. Cildin içinde yer almasını düşündüğü bazı konuları yazdığını belirtmiş olmakla beraber, bunlar şu an mevcut değildir. Bugün 3. Cilt olarak elde olan ise, kendi hattıyla yazdığı 5-6 varaklık bir kısım olup Hâkim Târîhi'nin yazma bir nüshasının içinde bulunmaktadır (Yılmazer 2019: LI).

Görev dönemine ait dokuz yıllık tarihî olayları kaydeden İzzî, resmî tarihçilik geleneğini sürdürdüğü eserinin ön sözünde, sadece İstanbul’da değil bütün Osmanlı ülkesinde meydana gelen hadiseleri elinden geldiği kadar yazmaya çalıştığını ifade ederek, tarihçilik anlayışını, “kıssadan hisse” düsturu çerçevesinde gelecek nesillere ve devlet adamlarına ders almak üzere yadigâr bırakmak, onları olaylardan haberdar etmek şeklinde özetlemiştir. İnşâ sanatındaki yeteneğini yer yer eserinde göstermekle birlikte olayların nakli sırasında döneminin ağır ve secili üslûbuna nispetle daha anlaşılır ve açık bir ifade tarzını tercih etmiştir. Çeşitli yazma nüshaları bulunan eser, I. Abdülhamid döneminde yeniden faaliyete geçen Matbaa-i Âmirede ilk basılan kitaplar arasında yer almaktadır (Emecen 2001: 566).

İzzî Târîhi’nin yurt içi ve yurt dışı kütüphanelerde birçok yazma nüshası bulunmaktadır. Beyazıt Devlet Kütüphanesi nr. 4929, Süleymaniye Kütüphanesi Hamidiye 908, İstanbul Nâdir Eserler Kütüphanesi T 2348 bu nüshalardan birkaçıdır. Eser, Ziya Yılmazer tarafından yayımlanmıştır (Yılmazer 2019).

Şairin biyografisi için bk. “İzzî, Süleyman İzzî Efendi”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/izzi-suleyman-izzi-efendi