- Yazar Biyografisi (TEİS)
Seyyid Vehbî, Hüseyin - Madde Yazarı: Doç. Dr. Necmiye Özbek Arslan
- Eser Yazılış Tarihi:1132/1720 (?)
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:18. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Mensur
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Surname
- Yayın Tarihi:06/10/2021
SÛR-NÂME (SEYYİD VEHBÎ)
mensur sûrnameSeyyid Vehbî, Hüseyin (d. 1674?/1085? - ö. 1736/1149)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Asıl ismi Seyyid Hüseyin olan 18. yüzyılın Vehbî mahlasıyla ün yapmış şairine ait eser. Arslan’a göre; anlatılan törenler hakkında oldukça tafsilatlı bilgi vermesi bakımından ve günümüze ulaşan sûr-nâmeler içinde en fazla nüshanın ona ait olması bakımından oldukça özel bir yere sahiptir (1990:85). Mensur olarak yazılan eserin içinde Vehbî’nin kendisine ait manzum parçalar da bulunmaktadır. Nüshalarda farklılıklar görülmekle birlikte 175 sayfadan oluşan eserin başında 128 beyitlik manzum bir parça bulunmaktadır. Bu bölümün hemen ardından bir kıt’a yazan Vehbî sonra nesre geçmeyi tercih etmiştir. Eserde aynı zamanda düğünleri tasvir eden 137 minyatür bulunmaktadır.
Sûr-nâme-i Vehbî’'de 1720 yılında yapılan ve on beş gün ve gece süren III. Ahmed’in şehzadeleri I. Süleyman, II. Mustafa, III. Mehmed ve IV. Bayezid’in sünnet düğünleri ile Sultan II. Mustafa’nın kızları Ayşe Sultan’ın Ağrıboz Muhafızı İbrahim Paşa ve Emetullah Sultan’ın Sirke Osman Paşa ile yaptıkları evlilik törenleri anlatılmaktadır.
Sûr-nâme-i Vehbi’nin yedisi Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi, yedisi Süleymaniye Kütüphanesi, altısı İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi, ikisi Fatih Millet Kütüphanesi, biri de İstanbul Taksim Belediye Kütüphanesi'nde olmak üzere sadece İstanbul’da 23 nüshası bulunmaktadır. Bunların dışında eserin yurt dışı kütüphanelerinde pek çok nüshası olduğu bilinmektedir. Eser iki resimli nüshaya sahiptir; biri Nakkaş Levnî tarafından resimlenmiş ve sultana sunulmuş; diğerinin ise, Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa’ya sunulduğu tahmin edilmekte olup Nakkaş İbrahim tarafından resmedilmiştir (Elmas,1994).
Sûrnâme Tulum (2008) ve Arslan (2009) tarafından yayımlanmıştır.
Şairin biyografisi için bk. “Seyyid Vehbî, Hüseyin”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/seyyid-vehbi-huseyin
Eserden Örnekler
Bu ni'metin idelim şükrin anlayup kadrin
Halîfe-i Samedî pâdişâh-ı devrânın
Ki oldı her günimiz şevk ile dügün bayram
Zamân-ı emn ü emânında ol cihân-bânın
Cihân efendilerinin görüp mürüvvetini
Gözi açıldı yüzi güldi halk-ı dünyânın
Komadı gerd-i keder zerre denlü dillerde
Safâ-yı seyri bu sûr-ı sürûr-bahşânın
Bu sûr-ı görmedin ise yazık sana gâfil
İşit beyân ideyim bâri vasfını ana (Arslan 2009: 135-136)
Bu Makâle Otag-ı Hümâyûn ve Sâ'îr Hıyâm-ı Âsumân-gûn Yerlü Yerince Ber-efrâşte-i Sâha-i Sûr Oldıgı Beyânundadır:
Mâh-ı mezbûrun tokuzıncı hâmis güni 'ale's-sabâh hayme-i zerrîn-tınâb-ı âfitâb-ı rahşân, ber-efrâşte-i meydân-ı âsumân oldıgı vakt-i sa'd-iktidârında Ok Meydânı'nda merbût-ı evtâd-ı ta'yîn olındıgı üzere nasb-ı mevkib-i sûr-ı hümâyûn, şeref-sudûr-ı fermâna makrûn olmagın, defter-dâr efendi ve emîn-i sûr ve hassâ çadır başısı cây-gîr-i mahall-i me'mûr olup, otag-ı hurşîd -otâka-i müzerkeş-sütûn u hıyâm-ı dâire-i hümâyûnı mevâzı'ına nihâde ve cümle levâzımını hâzır u âmâde eylediler (Arslan 2009:149)
Kaynakça
Arslan, Mehmet (1990). Divan Edebiyatında Manzum Sûrnâmeler (İnceleme ve Metinler), Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi
Arslan, Mehmet (2009). Osmanlı Saray Düğünleri ve Şenlikleri 3, Vehbî Sûrnâmesi. İstanbul: Çamlıca Yay.
Elmas, Hüseyin (1994). Nakkaş Osman ve Levni’ye Ait Surname Minyatürlerinin Kompozisyon ve Renk Açısından İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi
Kaynarca, Ahsen Tuğba (2000). Seyyid Vehbî'nin Sûrnâmesi (İnceleme-Metin). Yüksek Lisans Tezi. Kütahya: Dumlupınar Üniversitesi
Tekbaş , Serap (2008). Surname-i Vehbi Minyatürlerindeki Eğlence Sahnelerinin Resim Eğitimi Açısından İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi
Tulum, Mertol (2008). Sûrnâme - Sultan Ahmed'in Düğün Kitabı. İstanbul: Kabalcı Yay.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | DÎVÂN (SEYYİD VEHBÎ) | Seyyid Vehbî, Hüseyin | Öğr. Gör. ipek taşdemir |
Görüntüle | ||
| 2 | HADÎS-İ ERBA‘ÎN TERCÜMESİ (SEYYİD VEHBÎ) | Seyyid Vehbî, Hüseyin | Dr. Özlem DÜZLÜ |
Görüntüle | ||
| 3 | SULHİYYE (SEYYİD VEHBÎ) | Seyyid Vehbî, Hüseyin | Dr. Özlem DÜZLÜ |
Görüntüle | ||
| 4 | LEYLÂ VÜ MECNÛN (SEYYİD VEHBÎ) | Seyyid Vehbî, Hüseyin | Dr. Özlem DÜZLÜ |
Görüntüle | ||
| 5 | MANZÛME-İ DURÛB-I EMSÂL (HIFZÎ) | Hıfzî | Dr. Öğr. Üyesi BAHANUR ÖZKAN BAHAR |
Görüntüle | ||
| 6 | NA'T MECMÛ'ASI (HÜSEYİN AYVANSARÂYÎ) (Rıfat Kütük Şahsi Kütüphanesi) | Ayvansarâyî, Hâfız Hüseyin | Diğer Aybala Sena KÜTÜK |
Görüntüle | ||
| 7 | DÎVÂN (KESBÎ /KİSBÎ) | Kesbî/Kisbî, Kesbî Mehmed Efendi | ismail Aksoyak |
Görüntüle | ||
| 8 | TERCÜME-İ DURÛB-I EMSÂL-İ ARABİYYE (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) | Kudsî, Abdullah Efendi | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 9 | TERCÜME-İ LUTFU'T-TEDBÎR fî SİYÂSÂTİ'L-MÜLÛK (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) | Kudsî, Abdullâh Efendi | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 10 | TERCÜME-İ EL-BERKU’L-YEMÂNÎ FÎ FETHİ’L-OSMÂNÎ (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) | Kudsî, Abdullâh Efendi | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 11 | DÎVÂN (TEKİRDAĞLI AHMED LÜTFÎ) | Lütfî, Ahmed Lütfî Efendi | Diğer Ahmet Serdar Erkan |
Görüntüle | ||
| 12 | MÜSTEVCEBÜ’L-HALÂS FÎ TEFSÎR-İ SÛRETİ’L-İHLÂS (TÂHİR, MEKKÎ-ZÂDE MEHMED) | Tâhir, Mekkî-zâde Mehmed Tâhir Efendi (?/? – ö. 1128/1716) | Dr. Öğr. Üyesi Oğuzhan UZUN |
Görüntüle | ||
| 13 | AHSENÜ'L-HABER MİN KELÂMİ SEYYİDİ'L-BEŞER (VÂSIF, ŞA'BÂN-ZÂDE ABDULLÂH VÂSIF ÇELEBİ) | Vâsıf, Şa'bân-zâde Abdullâh Vâsıf Çelebi | Diğer Nükran ERBAŞ Dr. Öğr. Üyesi Muhammed İkbâl Güler |
Görüntüle | ||
| 14 | DÎVÂNÇE (ABDÎ / VASSÂF) | Abdî (Vassâf), Abdullâh Efendi | Prof. Dr. İbrahim Halil Tuğluk |
Görüntüle |