SÜKKER-İ SÂFÎ (CELÎLÎ, ABDÜLCELÎL b. YÛSUF)
manzum sözlük
Celîlî, Abdülcelîl b. Yûsuf (d.?/?-ö.1018/1609-10'dan sonra)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Lügat (sözlük) ilmine dair önemli çalışmaları bulunan ve 17. yüzyılın ilk çeyreğinde hayatta olduğu anlaşılan Abdülcelîl b. Yûsuf’un manzum sözlüğüdür.

Kâtib Çelebi’nin madde başı olarak ilk mısraını zikrettiği ve bazılarının şerh ettiğini belirttiği (Katip Çelebi 1943: 993/2) bu sözlüğün müstakil bir nüshasına ulaşılamamıştır. Abdülcelîl b. Yûsuf’un kendisi de Şerh-i Seb'atü Ebhur ve Mükerrer Şeker isimli eserlerinde bu manzumesini eserleri arasında zikretmektedir. Yapılan araştırma ve taramalardan müstakil bir nüshasına erişilemeyen bu manzum lügatin nazımı tarafından yapılan eş-Şerhü’l-Mustaffî fî Fethi Sükkeri’s-Sâfî isimli şerhi günümüze ulaşmıştır. Bu şerhte Sükker-i Sâfî adlı sözlüğün bazı beyitlerine tam olarak yer verilmişse de şerhte sözlüğün tüm metnini takip etmek mümkün değildir. Bahsi geçen şerhin sonunda Abdülcelîl b. Yûsuf, Sükker-i Sâfî adlı manzum sözlüğünü de 1018 /1609-1610 yılında kaleme aldığını belirtirken sözlüğün sonunda kendisi, dedesi, Osmanlı sarayına ne zaman alınıp ne zamandan saraydan çıktığına dair bilgiler verdiğini de kaydetmektedir. Bu itibarla Sükker-i Sâfî, hayatı hakkında klasik kaynaklarda çok fazla bilgi bulunmayan nazımın biyografisi açısından da önemli veriler ihtiva etmektedir.

Şairin biyografisi için bk. "Celîlî, Abdü’l-celîl Efendi ". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/celili-abdulcelil-efendi

Eserden Örnekler


Di bismillâh hem elhamdülillâh (Abdülcelîl b. Yûsuf. eş-Şerhü’l-Mustaffî fî Fethi Sükkeri’s-Sâfî, vr.4b)

Odur iden âdemde nefh-i rûhı (Abdülcelîl b. Yûsuf. eş-Şerhü’l-Mustaffî fî Fethi Sükkeri’s-Sâfî, vr.5b)

Odur kâdir mukaddir hayy u kayyûm

[İden] Dâvûd elinde âheni mûm (Abdülcelîl b. Yûsuf. eş-Şerhü’l-Mustaffî fî Fethi Sükkeri’s-Sâfî, vr.7b)

Kaynakça


Abdülcelîl b. Yûsuf. eş-Şerhü’l-Mustaffî fî Fethi Sükkeri’s-Sâfî. Süleymaniye Kütüphanesi, Şehid Ali Paşa Bölümü 2631.

Hacı Halife Mustafa b. Abdullah Katib Çelebi (1943). Keşfü’z-Zunûn an Esâmi'l-Kütüb ve'l-Fünûn. (tsh. M.[ehmet] Şerefettin Yaltkaya ve Kilisli Rifat Bilge). Ankara: Maarif Vekaleti.

Atıf Bilgileri


Yazar, Sadık. "SÜKKER-İ SÂFÎ (CELÎLÎ, ABDÜLCELÎL b. YÛSUF)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/sukker-i-safi-celili-abdulcelil-b-yusuf. [Erişim Tarihi: 05 Nisan 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 EŞ-ŞERHÜ'L-MUSTAFFÎ FÎ FETHİ SÜKKERİ'S-SÂFÎ (CELÎLÎ) Celîlî, Abdülcelîl Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
2 SEB'ATÜ EBHUR VE ŞERHİ (CELÎLÎ) Celîlî, Abdü’l-celîl Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
3 ZUHRÜ'L-ÂHİRE (CELÎLÎ) Celîlî, Abdü’l-celîl Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
4 DÜRR-İ BAHRÎ (CELÎLÎ) Celîlî, Abdü’l-celîl Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
5 MÜKERRER ŞEKER (CELÎLÎ, ABDÜLCELÎL b. YÛSUF) Celîlî, Abdülcelîl b. Yûsuf Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
6 SEB'ATU EBHUR (CELÎLÎ, ABDÜLCELÎL b. YÛSUF) Celîlî, Abdülcelîl b. Yûsuf Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
7 LEMEZÂT-I HULVİYYE EZ LEMEÂT-I ULVİYYE (MAHMUD CEMALEDDİN HULVÎ) Mahmud Cemaleddin el-Hulvî Diğer Özlem Şamlı
Görüntüle
8 AHBÂRÜ’L-'İBER (ZA’ÎFÎ, MUHAMMED) Za'îfî, Muhammed Doç. Dr. Necmiye Özbek Arslan
Görüntüle
9 KIRK HADİS TERCÜMESİ (FEYZÎ-İ KEFEVÎ) Feyzî-i Kefevî Prof. Dr. Adem Ceyhan
Görüntüle
10 ZÜBDETÜ'N-NESÂYİH VE UMDETÜ'T-TEVÂRÎH (IYÂNÎ) Iyânî, Cafer Iyânî Bey Prof. Dr. Osman Ünlü
Görüntüle
11 RÂZ-NÂME FÎ MENÂKIBİ'L-ULEMÂ VE'L-MEŞÂYİH VE'L-FUZELÂ (KEFEVÎ HÜSEYİN) Kefevî, Hüseyin ismail Aksoyak
Görüntüle
12 ES-SEYFÜ'L-MESLÛLÜ FÎ ŞERHİ'R-RESÛLİ (MUSTAFA b. BÂLÎ) Mustafa b. Bâlî Araş. Gör. Oğuzhan Et
Görüntüle
13 HADÎS-İ ŞERÎFLER MECMUASI (MUSTAFÂ b. BÂLÎ) Mustafâ b. Bâlî Araş. Gör. Oğuzhan Et
Görüntüle
14 HÂŞİYE ALÂ ŞERHİ MİFTÂH (MUSTAFA b. BÂLÎ) Mustafâ bin Bâlî Araş. Gör. Oğuzhan Et
Görüntüle
15 TUHFE-İ ŞEMSÎ (ŞEMSÎ) Şemsî, İsfendiyar-zâde Şemsî Ahmed Paşa Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
16 KARAMAN-NÂME (ŞİKÂRÎ) Şikârî Araş. Gör. Mizan Coşkun Özgür
Görüntüle