Tırnakçı-zâde sanıyla tanınan Zîver’in Bolu’da naipliği sırasında yaşanan şiddetli kışı tasvir ettiği mensur eseri. Türk edebiyatında şitaiyelerin önemli bir kısmı manzum olarak divan ve mesneviler içinde yer alırken bu eser, mensur ve müstakil bir şekilde kaleme alınmıştır. Resmî görevleri vesilesiyle Osmanlı topraklarının birçok beldesinde görev yapan Zîver, 1849 yılında Bolu’da yaşanan sert kışı, edebî bir üslupla anlatmıştır. 

Müellif, giriş bölümüne tıpkı mesnevilerde olduğu gibi sebeb-i te’lifle başlar. Zîver Bey, burada eseri ithaf ettiği Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’i metheder. Eseri mensur olarak yazma nedenini, kış ve soğuklar yüzünden şairlik tabiatının bir anlamda donması ve bu yüzden güzel söz söyleme yeteneğini kaybetmesi olarak açıklar. Ardından Bolu’da yaşanan şiddetli kış, tasvirî ve tahkiyevî bir anlatımla okuyucunun gözünde canlandırılmaya çalışılır. Donan nehirler, yollar, çarşı, pazar ve caddelerin anlatıldığı sahneler oldukça canlıdır. Ayrıca odun fiyatlarının pahalılığı ve halkın düştüğü durum anlatılır. Şair, bu gerekçelerle Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey’den görev yerinin değiştirilmesini ister. Eser, fahriye ile son bulur.

Şitâiyye'de birkaç yerde mısra, kıt’a ve beyitlere de yer verilmiştir. Ağdalı bir dille kaleme alınmış olan eserde, realist bir tavırla kışın ve soğuğun sosyal hayatı nasıl etkilediği anlatılmış; kış yüzünden odun ve kömür fiyatlarının artmasına tepki gösterilmiştir. Şitâiyye, mensur ve müstakil olarak kaleme alınması sebebiyle örneğine nadir rastlanan bir eserdir.

Mensur şitâiyye, 23 Safer 1265/18 Ocak 1849 tarihinde kaleme alınmıştır. Şitâiyye'nin iki nüshası bulunmaktadır. İstanbul Üniversitesi TY 3986 numarada kayıtlı olan nüsha, müellif nüshasıdır. Milli Kütüphane Yz. A 1662’de kayıtlı diğer nüshanın da müellif nüshası olması muhtemeldir. Eserin başlığından Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’e (ö. 1859) hitaben yazıldığı anlaşılmaktadır. Şitâiyye'nin iki nüshasından hareketle metni yayımlanmıştır (Yekbaş 2009).

Şairin biyografisi için bk. “Zîver, Tırnakçı-zâde Mehmed Sa’îd”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ziver-tirnakcizade-mehmed-said