Yenipazarlı Vâlî’nin (d. 979/1571/72 - ö. 1007/1598/99) ikinci kırk hadis tercümesi. Eserin bilinen tek nüshası Süleymaniye Kütüphanesi, Fatih 5427 numarada kayıtlı bir mecmuanın içinde 189b-193b sayfaları arasında yer almaktadır. Başlıkta her ne kadar “Şerh-i Hadîs-i Erba’în-i Merhûm Vâlî Efendi Rahmetu’llâhi aleyh” yazıyorsa da diğer manzum kırk hadis tercümelerinden farklı olmadığı için “şerh” demek isabetli olmaz. Yazılış tarihi bilinmeyen eser, şairin ilk kırk hadis tercümesi gibi  aruzun fe’ilâtün mefâ’ilün fe’ilün kalıbıyla yazılmıştır. 159 beyit tutarındaki eser, tevhidle başlar. İç içe olan na’t ve sebeb-i te’lîf bölümüyle 77 beyit tutarında ve mesnevi tarzında yazılmış “giriş” bölümü sona erer.

Vâlî’nin eseri yazma sebebi, diğer kırk hadislerin çoğunda olduğu gibi “Ümmetimden kim kırk hadisimi ezberlerse kıyamet günü âlimler zümresiyle haşrolacaktır.” mealindeki hadisin müjdesine mazhar olabilmektir. Daha önce de bu vadide birçok eserler verildiğini söyleyen Vâlî, Hz. Peygamber’e lâyık ümmet olabilmek için bu kırk hadisi yazmaya karar verdiğinden, nazmın insanların çoğunun hoşuna gittiği için de eserini manzum olarak kaleme aldığından bahseder ve maksada erişmek için “kırklar”dan yardım istediğini kaydeder. Bu bölümde şair, daha önce de bir hadis-i erba’în kaleme aldığını bildirerek o eserinde de yazdığı hadislerin ravilerini açıkladığını söyler. Bu bölüm önceki kırk hadiste olduğu gibi şairin Peygamber’den şefaat dilediği, kendisi için dua ettiği birkaç beyitle sonlanmaktadır.

Mesnevi tarzında kaleme alınan bu “giriş”ten sonra hadis tercümelerine geçilir. Bu kırk hadiste de ilkindeki metot uygulanarak, önce hadisin ravisi, ardından Arapça hadis metni nakledilmiş, sonra ikişer beyitlik kıt’alar hâlinde hadislerin tercümelerine yer verilmiştir. Bu bölümde 40 hadisin çevirisi 40 kıt’ada yapıldıktan sonra “hâtime” olan 41. kıt’a ile eser sona erdirilir. İkinci kırk hadis tercümesi, ilkine göre daha hacimsiz olduğu gibi dil zenginliği ve ifade gücü bakımından da öncekinden zayıftır. Vâlî bu kitabında da yardımlaşma, cömertlik, kardeşlik, hilm, tevazu gibi hasletlerin teşvik; hırsızlık, gıybet, dedikodu gibi menfi özelliklerin menedildiği, toplum düzenine ilişkin hadislerle ilmin önem ve değerine dair hadisleri çevirmiştir. Amel ve itikatla ilgili hadislerin sayısı daha azdır. 

Eser M. Fatih Köksal tarafından yayımlanmıştır (2015, 2016).

Şairin biyografisi için bk. “Vâlî”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/vali