SEFÎNETÜ’R-RÜ’ESÂ ZEYLİ (FÂ'İK)
biyografi
Fâ'ik, Süleyman Fâ'ik Efendi (d. 1198/1783-84 - ö. 1254/1838)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Süleyman Fâ'ik Efendi’nin Ahmed Resmî Efendi’nin (ö. 1197/1783)’nin meşhur eserine zeyli. Sefînetü’r-Rü’esâ Zeyli, Ahmed Resmî Efendi’nin reisülküttapların hâl tercümelerine dair Sefînetü’r-Rü’esâ olarak tanınan Halîkatü’r-Rü’esâ adlı eserine yapılmıştır.

Süleyman Fâik, Resmî Ahmed’in Halîkatü’r-Rüesâ adlı eserine iki zeyil yazmıştır. Önce eserine 1167/1754 -1219/1804 yılları arasında görev yapanları eklemiş, daha sonra da Zeylü’z-Zeyl adıyla bu tarihten sonra görev yapanları esere dâhil etmiştir. Eserde elliye yakın reisülküttabın biyografisine yer almaktadır. Biyografisi bulunan şahıslar sırasıyla şu şekildedir: Mühürdar Abdî Efendi, Kâmil Ahmed Paşa, Hâmid Hamza Paşa, Avnî Mehmed Efendi, Râsim Ebûbekir Paşa, Şâtırzade Kâşif Mehmed Emîn Efendi, Dilâver Ağazade Ömer Efendi, Abdî Efendi, Recâyî el-Hâc Mehmed Emîn Efendi, Nu’mân Enîs Efendi, Mehmed Emîn Paşa, Hümâmîzade Ömer Efendi, Yenişehirli Osmân Paşa, Abdü’r-rezzâk Bâhir Paşa, Münîb İbrâhîm Efendi, Râ’if İsmâ’îl Paşa, Vahîd Ömer Efendi, Feyzî Süleymân Paşa, Es-Seyyid Mehmed Hayrî Efendi, El-Hâc Mustafâ Efendi, Es-Seyyid Mustafâ Efendi, Mehmed Atâu’llah Beğ, Râşid Mehmed Efendi, Seyyid Abdullah Birrî Efendi, Dürrî Efendi, Firdevsî Mehmed Emîn Efendi, Râtib Ebûbekir Efendi, Râsih Mustafâ Efendi, Âtıf Ahmed Efendi, Râs’if Mehmed Efendi, Vâsıf Ahmed Efendi. Zeylü’z-Zeyl (s. 149) başlığı altında Mehmed Emîn Nahîfî Efendi, Çelebi Mustafâ Reşîd Efendi, Safî Efendi, Seyyid Mehmed Sa’îd Hâlet Efendi, Mehmed Emîn Vahîd Paşa, Mustafâ Mazhar Efendi, Seyyid Mehmed Sa’îd Gâlib Paşa, Mehmed Ârif Efendi, Mustafâ Refîk Efendi, Mehmed Ârif Efendi, Hüseyin Hüsnî Beğ Efendi, Seyyidâ Mehmed Efendi, Cânib Efendi. (Hatime’den sonra) Hâmid Beğ Efendi, Mehmed Sâdık Efendi.

Eserde, hâl tercümeleri kaleme alınan reisülküttapların kısaca hayatı anlatılmış, biliniyorsa doğum tarihleri, atandığı görev ve atanma tarihleri, ailesi, ölüm tarihlerinin belirtilmesine özen gösterilmiştir. Bazı şahsiyetlerin hayatları etrafında teşekkül eden bazı latifeler ile şairlik vasfı bulunanların şiirlerinden örneklere de yer vermiştir. Eserin dili, yer yer ağdalı ve secilidir.

Birçok yazma nüshası bulunan (Beyazıt Devlet Kütüphanesi Veliyyüddin Efendi Nu. 145/6, 3442; Süleymaniye Kütüphanesi Hâlet Efendi Nu. 609; Dârü’l-Kütübi’l-Mısriyye Türkçe Yazmaları Nu. 176) bu iki zeyil, Ahmed Resmî’nin eseriyle birlikte taş baskısı olarak 1269/1853 yılında İstanbul’da Takvîm-i Vekâyi’-i Âmire’de neşredilmiş (s. 88-195), daha sonra Mücteba İlgürel’in Ahmed Resmî’yle ilgili girişi ve Recep Ahıshalı’nın hazırladığı indeksle birlikte tıpkıbasımı yapılmıştır (İlgürel vd. 1992).

Yazarın biyografisi için bk. “Fâ'ik, Süleyman Fâ'ik Efendi”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/faik-suleyman-faik-efendi 

Eserden Örnekler


Hüseyin Hüsnî Beğ Efendi Kapudân-ı deryâ esbak vezîr Hüsnî Hüseyin Paşa merhûmun hâsıl-ı ömr-i girân-mâyesi olan dergâh-ı âlî kapıcı başlarından Abdullah Beğin ferzend-i hünermend ü mahdûm-ı dil-pesendidir. Bin yüz seksen altı târîhinde zîver-efzâ-yı gehvâre-i vücûd olmuş idi. Evâ’il-i hâllerinde iktizâ-yı mâye-i isti’dâd ve ibtigâ-yı vây-i rüşd ü sedâd ile tahsîl-i ulûm u fünûna meşgûl ve mektûbî-i defterî hulefâsı idâdîsine mevsûl olup zamân-ı kalîlde fenn-i inşâ vü kitâbeti tekmîl ve beyne’l-hulefâ istihdâm ile imtiyâz-ı tahsil eylemişler idi (Giridî Ahmed Resmî 1269: 179).

Kaynakça


Bilgin, Emrah (2016). Devhatü’l-Meşâyıh ve Zeyilleri (İnceleme - Tenkitli Metin - Dizin). Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.

Giridî Ahmed Resmî (1269). Halifetü'r-Rüesa. İ.B.B. Atatürk Kitaplığı Nu. MC_Osm_O.00024.

İlgürel, Mücteba ve Recep Ahıskalı (hzl.) (1992). Ahmed Resmî Efendi, Halifetü’r-Rüesa. İstanbul: Enderun.

Kütükoğlu, Bekir (1997). “Halîkatü’r-Rüesâ”. İslâm Ansiklopedisi. C. 15. İstanbul: TDV Yay. 304-305.

Şimşek, Selami (2010).“Süleyman Fâik Efendi”. İslâm Ansiklopedisi. C. 38. İstanbul: TDV Yay. 85-86.

Atıf Bilgileri


KESİK, Beyhan. "SEFÎNETÜ’R-RÜ’ESÂ ZEYLİ (FÂ'İK)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/sefinetu-r-ru-esa-zeyli-fa-ik. [Erişim Tarihi: 10 Nisan 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 MECMÛ’A (SÜLEYMAN FÂ'İK) Süleyman Fâ'ik Efendi Gönül Delice
Görüntüle
2 DEVHATÜ’L-MEŞÂYİH ZEYLİ (FÂ'İK) Fâ'ik, Süleyman Fâ'ik Efendi Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
3 DİVANÇE (VÂZIH) Mustafâ Vâzıh Araş. Gör. Giyasi BABAARSLAN
Görüntüle
4 MEVRİDÜ’L-VÜSÛL FÎ MEVLİDİ’R-RESÛL (İBRÂHÎM ZİKRÎ) İbrâhîm Zikrî Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal
Görüntüle
5 ED-DÜRERÜ'L-MÜNTAHABÂTÜ'L-MENSÛRE FÎ ISLÂHİ'L-GALATÂTİ'L-MEŞHÛRE / GALATÂT-I HAFÎD EFENDİ Hafîd, Mehmed Hafîd Efendi Doç. Dr. Ramazan Ekinci
Görüntüle
6 TARÎKÜ'L-İHTİSÂR Nûrî, Osman Hanyevî Prof. Dr. Orhan Kurtoğlu
Görüntüle
7 TUHFETU SABRÎ AN-LİSÂNİ BULGARÎ Mehmed Sabrî Dr. Öğr. Üyesi Özkan Uz
Görüntüle
8 RAVZ-I VERD Şâkir, Ahmed Paşa Prof. Dr. Ramazan Sarıçiçek
Görüntüle
9 KENZ-İ FUSAHÂ (ABBAS KEMÂL EFENDİ) Abbas Kemâl Efendi, Kerküklü Diğer Öznur ÖZER
Görüntüle
10 DÎVÂN (ABDÎ) Abdî, Abdülkerîm Abdî Efendi Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
11 MEVLİD (ABDÎ) Abdî Doç. Dr. Hasan Kaya
Görüntüle
12 DÎVÂN (ABDÎ) Abdî, Şarkîkarahisarlı Dr. Hacer SAĞLAM
Görüntüle