SATİRİK ŞİİRLER (SEYYİD)
Seyyid Azim Şirvânî'nin Hicivleri
Seyyid, Azim Şirvânî (d. 1251/1835 - ö. 1305/1888)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Seyyid Azim Şirvanî’nin hiciv türündeki şiirlerinden oluşan eseri. Şair, yergi şiirlerine hiciv adı verse de eserleri yayımlandığında bu şiirler “Satira” adı altında ele alınmıştır. Seyyid Azim’in hicivlerinde toplumdaki ciddi sorunlar – Çar Rusya’sı usul-i idaresi, yalancı din adamları, mollalar, beyler, kadılar, eğitimdeki problemler, cehalet, devlet yönetimindeki noksanlar, zulüm vs. – açık bir şekilde tenkit edilmiştir.

Sovyetler döneminde şairin yazdığı satirik şiirler farklı şekilde yorumlanarak din aleyhine propagandada kullanılmak istenmiştir (Məmmədov, 1975; Hüseynov, 1955) Seyyid Azim eserlerinin son baskısında 14 hiciv manzumesi yer almaktadır (Şirvani 2005).

Yazarın biyografisi için bk. " Seyyid Azim Şirvanî". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/seyyid-azim-sirvani 

Eserden Örnekler


KADI HACI MOLLA MEHEMMED MELİKKENDLİYE

Görmüşem hıtte-i İslam’da bî-had kadı,

Var her mülkte yüz molla vü hem sad kadı,

Resmi kanundu ezelden ki olur bed kadı,

Leyk men görmemişem bir bele mürted kadı,

Hansı kadı? - deseler, Molla Mehemmed kadı.


Veh ne kadı ki lain ibn lain ibn lain,

Mülhid ü müfsid ü merdûd ü şakî, düşman-ı din,

Olacaktır ona ahirde ganîm şer-i mübin,

Ki kılıb kadılığı cîfe-i dünyaya kemîn,

Eyleyibdir özünü nefse mukayyed kadı.


İki kes şer’e gedib, verse biri iki manat,

Söz onundur ki, verib pul, ne gamı, tapdı nicat,

Tez yazıb hüküm verir kadı-yı şirin-harekât,

Bu taraftan vere mağbûn olan üç tane manat,

Fil-fevr yazdığı hükmün eleyer redd kadı. (Şirvani 2005: 51).

Kaynakça


Məmmədov, Kamran (1975). XIX əsr Azərbaycan şerində satira. Bakı: Elm.

Mir Bağırov, Kamil (1959). Seyid Əzim Şirvani. Bakı: Uşaq və gənclər ədəbiyyatı nəşriyyatı.

Hüseynov Sadıq (1955). XIX əsrin qabaqcıl Azərbaycan yazıçıları dini mövhumat və fanatizm əleyhinə mübarizədə. Bakı: AzSSR EA.

Şirvani, Seyid Əzim (1969). Əsərləri. 3cilddə. II cild. / Tərtib edən S. Rüstəmov. Bakı: AzSSR EA Nəşriyyatı.

Şirvani, Seyid Əzim (2005). Seçilmiş əsərləri / Tərtib edən S. Rüstəmov. II cild. Bakı: Avrasiya Press.-

Atıf Bilgileri


MUSALI, Vüsale. "SATİRİK ŞİİRLER (SEYYİD)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/satirik-siirler-seyyid. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 TÜRKÇE DİVAN (SEYYİD) Seyyid, Azim Şirvânî Prof. Dr. Vüsale MUSALI
Görüntüle
2 FARSÇA DÎVÂNÇE / KÜLLİYÂT (SEYYİD) Seyyid, Azim Şirvânî Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
3 TEZKİRETÜ'Ş-ŞUÂRA (SEYYİD AZÎM ŞİRVÂNÎ) Seyyid, Azim Şirvânî Prof. Dr. Vüsale MUSALI
Görüntüle
4 REBİÜ'L-ETFÂL (SEYYİD) Seyyid, Azim Şirvânî Prof. Dr. Vüsale MUSALI
Görüntüle
5 MEKTUPLAR (SEYYİD AZİM ŞİRVÂNÎ) Seyyid, Azim Şirvânî Prof. Dr. Vüsale MUSALI
Görüntüle
6 TÂRÎH-İ ŞİRVANNÂME (SEYYİD AZİM ŞİRVANÎ) Seyyid, Azim Şirvânî Prof. Dr. Vüsale MUSALI
Görüntüle
7 DÎVÂN (ÂCİZ) Âciz, Ali Akber Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
8 DÎVÂN / DÎVÂN-I KASÂİD Ü GAZELİYYÂT (DÎDE) Dîde, Mirza Nasrullah Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
9 KİTÂBÜN-NASÂYİH (DÎDE) Dîde, Mirza Nasrullah Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
10 KİTÂB-I MAKTEL (DÎDE) Dîde, Mirza Nasrullah Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
11 DÎVÂN (DİLSÛZ) Dilsûz, Muhammed Emîn Prof. Dr. Yakup POYRAZ
Görüntüle
12 [DÎVÂN] (ANDELÎB) Andelîb Karacadağî Prof. Dr. Vüsale MUSALI
Görüntüle
13 GÜLŞEN-İ İRFÂN (FAKÎR) Fakîr, Hacı Ağa Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
14 SA’LEBİYE (HALHÂLÎ) Halhâlî, Muhammed Bâkir Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
15 DÎVÂN (HASAN) Hasan, Ali oğlu Karabağî Yüzbaşov Öğr. Gör. ÖZLEM KAHRAMAN
Görüntüle
16 TİLKİ İLE KURT (HASAN) Hasan, Ali oğlu Karabağî Yüzbaşov Araş. Gör. Seher Erenbaş Pehlivan
Görüntüle