RİSÂLE-İ KUDÛMİYYE (EBU'L-FAZL MEHMED EFENDİ)
Yavuz Sultan Selim'in cülûsu konulu risale
Ebu'l-Fazl Mehmed Efendi (d. ?/?-ö. 982/1574)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Ebu'l-Fazl Mehmed Efendi’nin Yavuz Sultan Selim’in İstanbul’a gelerek tahta geçişini ve bu sırada yapılan şenlikleri anlattığı, 132 varaklık bir münşeat mecmuasının 68a-72b sayfaları arasında yer alan Farsça bir risâlesi (Demir 2023: 95). Risâlenin başında “Hâzihi Risâletü Kudûmiyyetü nüşiret nukûde ve erkâmühü hîne hulûle akdâmi’l-Sultân Selîm Hân bi-ikdâmihi ilâ Kostantiniyye fî zamâni hayâti vâlidihi’l-münevver Sultân Ebâ Yezîd ve ittikâke cülûsihi ba‘de’l-vürûdi ve kalbe ‘ars hâzihi’r-risâletü ‘aleyhi ‘alâ serîri’s-saltanati fî mehdi kudûmi serîrihi sene semân ve ‘aşer ve tis‘ü mi’e ve’l-muharrirü fî ‘ünvâni’ş-şâb sâlehü ve evâ’ili hâli münşî” başlığı yer almaktadır. Risâlenin ilk sayfasında müellifin ismi “müstefîz ez feyz-i ‘âlem ba‘d pes ahkerü’l-verâ Ebu'l-Fazl Mehmed bin İdrîs” şeklinde zikredilmiştir (İstanbul Üniversitesi Küt. Farsça Yazmalar 906/68a). Risâlede sultanın adaletinin ve cesaretinin ve diğer sıfatlarının övgüsü; savaşlarının ve savaşta kullandığı silahlarının, bayrak ve sancaklarının özellikleri, padişahın tahta geçmesi sebebiyle yapılan eğlence ile tabiat varlıklarının dahi bu kutlu olaydan etkilenmesi, sultanın gelişiyle ülkenin ve halkın kazanacakları gibi hususlar işlenmiştir. Konular işlenirken âyet, hadis ve kelâm-ı kibarlardan yararlanılmış; metin beyit, rubâî, şiir ve nazımlar ile süslenmiştir. Metinde bir kıssa ile müellifin “li-münşî’ihi” ibaresinin yer aldığı 4 nazım ile 2 beyti de bulunmaktadır. Müellif oldukça sanatlı bir dil kullanmıştır. (Demir 2023: 97). Bu mecmuada ayrıca 54b-55a’da, “Sûret-i Dîbâce-i Defter-i Vilâyet-i Hamâ ve Humus ki bi-emri Sultân Selîm Hân tahrîr şüde beved sânih sene 924” konu başlığıyla Ebu'l-Fazl Mehmed Efendi’nin Hama ve Humus vilayetlerinin tahrir defterlerinin dîbâcesi de bulunmaktadır. Dîbâcede “nazm li-münşî’ihi” ibaresiyle müellifin kendine ait üç şiiri de yer almaktadır (Demir 2023: 97).

Eserin İstanbul Üniversitesi Küt. Farsça Yazmalar Böl. Nu 906’de bir nüshası bulunmaktadır (Demir 2023: 97).

Müellifin biyografisi için bk. "Fazlî, Ebu'l-Fazl Mehmed Efendi". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğühttps://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/2023-TEIS1-7 

Kaynakça


Demir, Özlem (2023). Ebu’l-Fazl Mehmed b. İdrîs el-Bitlisî’nin Cerîde-i Âsâr ve Harîde-i Ahbâr’ı. Doktora Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.

Ebu’l-Fazl Mehmed Efendi. Risâle-i Kudûmiyye. İstanbul Üniversitesi Küt. Farsça Yazmalar Böl. Nu 906.

Atıf Bilgileri


Demir, Özlem. "RİSÂLE-İ KUDÛMİYYE (EBU'L-FAZL MEHMED EFENDİ)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/risale-i-kudumiyye-ebu-l-fazl-mehmed-efendi. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 DÎVÂN (CA’FER) Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi Dr. Fatma Meliha Şen
Görüntüle
2 MÜNŞE’ÂT (CA’FER) Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi Dr. Fatma Meliha Şen
Görüntüle
3 TERCEME-İ CÂMEŞÛY-NÂME (FİRDEVSÎ) Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî Dr. Öğr. Üyesi Ozan Kolbaş
Görüntüle
4 KİTÂB-I TÂLİ'-İ MEVLÛD / TÂLİ’-İ MEVLÛD-İ KEBÎR (FİRDEVSÎ) Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî Doç. Dr. Himmet BÜKE
Görüntüle
5 HEŞT BİHİŞT / KİTÂBÜ’S-SIFÂTİ’S-SEMÂNİYYE FÎ ZİKRİ’L-KAYÂSIRETİ’L-OSMÂNİYYE (İDRÎS) İdrîs, İdrîs-i Bitlîsî Doç. Dr. ADNAN OKTAY
Görüntüle
6 ŞERH-İ MESNEVÎ-İ MA’NEVÎ (İDRÎS) İdrîs, İdrîs-i Bitlisî Doç. Dr. ADNAN OKTAY
Görüntüle
7 ŞEHRENGÎZ DER-MEDH-İ CÜVÂNÂN-I EDİRNE / ŞEHRENGÎZ-İ EDİRNE (MESÎHÎ) Mesîhî, Îsâ Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
8 DÎVÂN (ŞÂMÎ) Şâmî, Şâmlıoğlu Mustafâ Bey Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
9 HEFT PEYKER (ABDÎ) Abdî Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ
Görüntüle
10 CEMŞÎD Ü HURŞÎD (ABDÎ) Abdî Prof. Dr. Adnan Ince
Görüntüle