- Yazar Biyografisi (TEİS)
Sun’ullah Gaybî, Kütahyalı - Madde Yazarı: Bilge Tüzel
- Eser Yazılış Tarihi:1121/1709
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Tekke Edebiyatı
- Dönemi:17. Yüzyıl
- Dili:Arapça
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Mensur
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Dinî-Tasavvufî-Ahlaki Eser
- Yayın Tarihi:03/02/2022
RİSÂLE-İ FÎ HALLİ’D-DEVRÂN (SUN'ULLAH GAYBÎ)
tasavvufî eserSun’ullah Gaybî, Kütahyalı (d. 1023-1024 ?/1615 ? - ö. 1086-1087 ?/1676 ?)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Tasavvufî bir ortamda dünyaya gelen mutasavvıf ve şair Sun’ullah Gaybî'nin devrân ve semâ konusunda ele aldığı Arapça eseri. Eserin tasnif tarihi 1709’dur. Mehdin Çiftçi, Risâle fî Halli’d-Devrân’ın Sun’ullah Gaybî’ye aitliğinin kesin olmadığını aktarmaktadır (2016: 70). Bilal Kemikli de yazarın mensup olduğu tasavvufi görüşün ve tarikatın usûl ve erkânında devrân ve semâ bulunmamasının eserin yazara ait olduğu konusunda kuşku yarattığını ifade etmektedir (1998: 67). Gaybî’nin bir diğer eseri olan Mes’ele-i Sülûk’le aynı konuda yazılan Risâle fî Halli’d-Devrân’da devrân ve semâ’nın hak olduğunu savunmaktadır. Risâle fi Halli’d-Devrâni’s-Sûfiyye adıyla da bilinmektedir (Kemikli 1997: 454). Eser sade bir dille yazılmış olup hacim olarak da küçüktür.
Eserin nüshası Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kütüphanesi yazmaları arasında 1468/19 numarayla kaydıyla bulunan mecmuanın içerisinde bulunmaktadır (Kemikli 1997: 454; Türkmen 2016: 224). Nüsha biraz tahrip olmuş; deri ciltli ve şirazeli bu mecmua, 20.5x14 ölçülerinde farklı satır sayılı ve 196 varaktan oluşmaktadır. Kullanılan kâğıt, su cetvelli ve filigranlı olup bazı yaprakları sonradan tamir edilmiştir. Cilt ve kâğıt özelliklerinden oldukça eski bir nüsha olduğu anlaşılmaktadır. Mecmua’da Risâle fî Halli’d-Devrân dışında on sekiz risale bulunmaktadır.
Sun’ullah Gaybî'nin biyografisi için bk. "Sun’ullah Gaybî, Kütahyalı". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/sunullah-gaybi-kutahyali
Eserden Örnekler
Başı: “el-Hamdu-lıllâhi ihtere ‘a’l-kevmu mine’l-kâf ve‘n-nûn ve hâlaka’l-hayât mine’l-harake ve ‘l-mevt mine’s-sukûn..” Sonu: “..hâzâ’l-mevzû mine’l-ilhâmi’l-ilâhî. Temmet. er-Risâle li-Sunu’llâh Efendi ibn eş-Şeyh Ahmed Efendi ibn eş-Şeyh Beşîr eş-Şehîr bi-Kalburcu.” (Kemikli 1998: 66).
Kaynakça
Çiftçi, Mehdin (2016). “Dönemin Genel Özellikleri, XVII. Asırda Kütahya (Dini-Sosyal ve Tarihi Yapı)” Kütahyalı Bilge Şair Sunullah-ı Gaybi ve Dönemi. (ed. B. Kemikli ve E. Ögcem). Bursa: Emin Yay. 67-89.
Kemikli, Bilal (1997). “Türk Tasavvuf Edebiyatında Risâle-i Devrân ve Semâ Türü ve Gaybî’nin Konuya İlişkin Görüşleri” Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 37(1): 443-460.
Kemikli, Bilal (1998). Sun’ullâh-i Gaybî Divanı İnceleme-Metin. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
Türkmen, Hüseyin (2016). “Türkiye Kütüphaneleri Yazma Eser Katalogları Işığında Sunullah-ı Gaybî’nin Eserleri ve Nüshaları” Kütahyalı Bilge Şair Sunullah-ı Gaybi ve Dönemi. (ed. B. Kemikli ve E. Ögcem). Bursa: Emin Yay. 220-236.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
# | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
---|---|---|---|---|---|---|
1 | DÎVÂN (SUN'ULLAH GAYBÎ) | Sun’ullah Gaybî, Kütahyalı | Dr. Öğr. Üyesi Yılmaz Şentürk |
Görüntüle | ||
2 | KEŞFÜ'L-GITÂ (SUN'ULLAH GAYBÎ) | Sun’ullah Gaybî, Kütahyalı | Dr. Öğr. Üyesi Yılmaz Şentürk |
Görüntüle | ||
3 | HUDÂ RABBİM (SUN'ULLAH GAYBÎ) | Sun’ullah Gaybî, Kütahyalı | Doç. Dr. Mehmet Ünal |
Görüntüle | ||
4 | TARIKU’L-HAK FÎ TEVECCÜHÜ’L-MUTLAK (SUN'ULLAH GAYBÎ) | Sun’ullah Gaybî, Kütahyalı | Doç. Dr. Mehmet Ünal |
Görüntüle | ||
5 | RUHU'L-HAKÎKA (SUN'ULLAH GAYBÎ) | Sun’ullah Gaybî, Kütahyalı | Diğer Bilge Tüzel |
Görüntüle | ||
6 | SOHBET-NÂME (SUN’ULLAH GAYBÎ) | Sun’ullah Gaybî, Kütahyalı | Diğer Bilge Tüzel |
Görüntüle | ||
7 | Bİ’AT-NÂME (SUN'ULLAH GAYBÎ) | Sun’ullah Gaybî, Kütahyalı | Diğer Bilge Tüzel |
Görüntüle | ||
8 | RİSÂLE-İ HALVETİYYE ve BAYRAMİYYE (SUN’ULLAH GAYBÎ) | Sun’ullah Gaybî, Kütahyalı | Dr. Abdullah Çakır |
Görüntüle | ||
9 | MEKARİMÜ’L-AHLÂK (SUN’ULLAH GAYBÎ) | Sun’ullah Gaybî | Prof. Dr. Ayşe Sıdıka Oktay |
Görüntüle | ||
10 | AKAİDNÂME (SUN'ULLAH GAYBÎ) | Sun’ullah Gaybî, Kütahyalı | Diğer Bilge Tüzel |
Görüntüle | ||
11 | RİSÂLE-İ İLM Ü AMEL (SUN'ULLAH GAYBÎ) | Sun’ullah Gaybî, Kütahyalı | Doç. Dr. Ömer Faruk Erdoğan |
Görüntüle | ||
12 | RİSÂLE-İ ESMÂ (SUN'ULLAH GAYBÎ) | Sun'ullah Gaybî, Kütahyalı | Diğer Bilge Tüzel |
Görüntüle | ||
13 | MAKÂSİD-İ AYNİYYE TERCÜMESİ (SUN'ULLAH GAYBÎ) | Sun’ullah Gaybî, Kütahyalı | Diğer Bilge Tüzel |
Görüntüle | ||
14 | RİSÂLE-İ REDD-İ HULÛL VE’L-İTTİHAD (SUN'ULLAH GAYBÎ) | Sun’ullah Gaybî, Kütahyalı | Diğer Bilge Tüzel |
Görüntüle | ||
15 | TEZKİRE-İ ŞU'ARÂ (SÂLİH AYNÎ MEHMED EFENDİ) | Aynî, Sâlih Aynî Mehmed Efendi | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
16 | DÎVÂN (EŞREF-İ SÂNÎ) | Eşref-i Sânî, Şeyh Seyyid | Öğretmen Kevser Kıroğlu |
Görüntüle | ||
17 | TECELLİYÂT (FENÂYÎ, CENNET MEHMED EFENDİ) | Fenâyî, Cennet Mehmed Efendi | Prof. Dr. ABDULLAH AYDIN |
Görüntüle | ||
18 | ÂDÂB-I HURDE-İ TARîKÂT (HİMMET/ABDÎ, BOLULU ŞEYH HİMMET EFENDİ) | Himmet/Abdî, Bolulu Şeyh Himmet Efendi | Araş. Gör. Emrah Baş |
Görüntüle | ||
19 | VAHDETNÂME (LÂMEKÂNÎ) | Lâmekânî, Hüseyin | Prof. Dr. İbrahim Halil Tuğluk |
Görüntüle | ||
20 | MECMÛA-İ ŞEYH MISRÎ EFENDİ (NİYÂZÎ-İ MISRÎ) | Niyâzî-İ Mısrî, Muhammed/Mehmed | Akın ZENGİN |
Görüntüle | ||
21 | RİSÂLE-İ VAHDET-İ VÜCÛD (MISRÎ) | Niyâzî-i Mısrî, Muhammed/ Mehmed | Dr. Muhammed Ülgen |
Görüntüle | ||
22 | RİSÂLE-İ EŞRÂTU’S-S‘AT (NİYÂZÎ-İ MISRÎ) | Niyâzî-İ Mısrî, Muhammed/Mehmed | Öğretmen TALAT OLGUN |
Görüntüle | ||
23 | RİSALE-İ TEVHÎD (NİYÂZÎ-İ MISRÎ) | Niyâzî-İ Mısrî, Muhammed/ Mehmed | Öğretmen TALAT OLGUN |
Görüntüle | ||
24 | ED-DEVRETÜ’L-ARŞİYYE (MISRÎ) | Niyâzî-i Mısrî, Muhammed/ Mehmed | Dr. Muhammed Ülgen |
Görüntüle |