RİSÂLE-İ CEVÂBİYYE Lİ-TA‘Nİ’L-HİTÂBİYYE
tasavvufî risale
Fuâdî, Ömer (d. 966?/1559? - ö. 1046/1636)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Ömer Fuâdî Efendi’nin devran ve zikir ile ilgili yapılan tartışmalara, tasavvuf erbabına ve tarikat uygulamalarına taʿn (yerme, ayıplama) edenlere cevap verdiği eseri. Fuâdî bu eserini, bazı müfessirler ve eserlerine yönelik dedikodular ve bu dedikodularla ilgili yaptığı tartışmalar neticesinde yazmıştır. Arapça başlayıp Türkçe devam eden mensur risalesinde Fuâdî, tasavvuf erbabını Âl-i İmrân suresinin 31. ayetinden (De ki: “Eğer Allah’ı seviyorsanız bana uyun ki Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın. Allah çok bağışlayıcı, çok esirgeyicidir.) yararlanarak tanımlar. Ayeti zahirî yorumlayıp ayetin batınî yorumlarını reddetmenin yanlış olduğunu söyler. Allah’ı seven kişiler, Hz. Muhammed’e uyup onun emirlerini yerine getirmelidir. Dolayısıyla Hz. Peygamber’in varisleri olarak kabul edilen kâmil mürşidleri sevip onlara uyulmalıdır. Ayrıca müellif eserinde, devran ve zikre yönelik bazı âlimlerin yaptığı itirazları değerlendirerek onlara çeşitli tefsir kitaplarından yaptığı nakillerle cevap verir. Şeyh Ali es-Semerkandî, Sünbül Efendi, Ebu’s-Suûd, Kadı Beyzâvî, Zemahşerî, İmâm-ı Fahreddîn Râzî, İmâm-ı Gazzâlî gibi âlimlerin izahlarından yararlanarak değerlendirmelerde bulunmakta; devran ve zikrin caiz olduğunu ifade etmektedir (Demirel 2018: 73-74).

Risalenin bilinen tek nüshası, Süleymaniye Kütüphanesi Hacı Mahmut Efendi Bölümü 2287 numaradaki yazmanın 121b-131b varakları arasında yer alır.

Fuâdî'nin biyografisi için bk. “Fuâdî, Ömer”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/fuadi-omer 

Eserden Örnekler


…ve bu risâlemizin itmâmı onların duâsına karîn oldugunun nükte-i maʿneviyyesi Sünbül Efendi kuddise sırruh hazretleri İmâm-ı Fahru’r-râzî kuddise sırruh hazretlerinin reddini tahrîr ve beyân itmâmında zikr ettikleri kelâm-ı latîf ve beyân-ı şerîflerinden ehl-i firâsete kemâ yenbagî fehm itmek müyesser olur (Demirel 2018: 73-74).

Kaynakça


Demirel, İsmail (2018). Ömer Fuâdî’nin Türkçe Tasavvuf Risaleleri. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.

https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/%C3%82l-i%20%C4%B0mr%C3%A2n-suresi/324/31-ayet-tefsiri (Erişim Tarihi: 15.05.2022)

Atıf Bilgileri


Özgeriş, Mutlu Melis. "RİSÂLE-İ CEVÂBİYYE Lİ-TA‘Nİ’L-HİTÂBİYYE". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/risale-i-cevabiyye-li-ta-ni-l-hitabiyye. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 MENÂKIB-I ŞA'BÂN-I VELÎ (FUÂDÎ) Fuâdî, Ömer Doç. Dr. Osman Kufacı
Görüntüle
2 BÜLBÜLİYYE (FUÂDÎ) Fuâdî, Ömer Prof. Dr. İlyas YAZAR
Görüntüle
3 TÜRBENÂME (FUÂDÎ) Fuâdî, Ömer Doç. Dr. Osman Kufacı
Görüntüle
4 RİSÂLE-İ HÂBİYYE (FUÂDÎ) Fuâdî, Ömer Prof. Dr. Gencay Zavotçu
Görüntüle
5 HAYÂTİYYE (FUÂDÎ) Fuâdî, Ömer Dr. Mutlu Melis Özgeriş
Görüntüle
6 KASİDE-İ PENDİYYE (FUÂDÎ) Fuâdî, Ömer Prof. Dr. Hakan Yekbaş
Görüntüle
7 MUSLİHU'N-NEFS (FUÂDÎ) Fuâdî, Ömer Diğer Sevda Tuğçe Kahriman
Görüntüle
8 RİSÂLE-İ ASELİYYE (FUÂDÎ) Fuâdî, Ömer Fuâdi Efendi Diğer Sevda Tuğçe Kahriman
Görüntüle
9 RİSÂLE-İ GÜLLÂBİYYE (FUÂDÎ) Fuâdî, Ömer Dr. Mutlu Melis Özgeriş
Görüntüle
10 RİSÂLE-İ HALVET (FUÂDÎ) Fuâdî, Ömer Diğer Sevda Tuğçe Kahriman
Görüntüle
11 RİSÂLE-İ MÜSELLESÂT (MÜSELLESÂT-I TÂSİYYE) (FUÂDÎ) Fuâdî, Ömer Diğer Sevda Tuğçe Kahriman
Görüntüle
12 RİSÂLE-İ TEVHÎDİYYE (FUÂDÎ) Fuâdî, Ömer Dr. Mutlu Melis Özgeriş
Görüntüle
13 RİSÂLE-İ VİRDİYYE (FUÂDÎ) Fuâdî, Ömer Dr. asuman ünal özcan
Görüntüle
14 RİSÂLE-İ ZİKR (FUÂDÎ) Fuâdî, Ömer Dr. Mutlu Melis Özgeriş
Görüntüle
15 RİSÂLE-İ SADEFİYYE (FUÂDÎ) Fuâdî, Ömer Diğer Sevda Tuğçe Kahriman
Görüntüle
16 TEZKİRE-İ ŞU'ARÂ (SÂLİH AYNÎ MEHMED EFENDİ)  Aynî, Sâlih Aynî Mehmed Efendi Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
17 DÎVÂN (EŞREF-İ SÂNÎ) Eşref-i Sânî, Şeyh Seyyid Öğretmen Kevser Kıroğlu
Görüntüle
18 TECELLİYÂT (FENÂYÎ, CENNET MEHMED EFENDİ) Fenâyî, Cennet Mehmed Efendi Prof. Dr. ABDULLAH AYDIN
Görüntüle
19 ÂDÂB-I HURDE-İ TARîKÂT (HİMMET/ABDÎ, BOLULU ŞEYH HİMMET EFENDİ) Himmet/Abdî, Bolulu Şeyh Himmet Efendi Araş. Gör. Emrah Baş
Görüntüle
20 VAHDETNÂME (LÂMEKÂNÎ) Lâmekânî, Hüseyin Prof. Dr. İbrahim Halil Tuğluk
Görüntüle
21 MECMÛA-İ ŞEYH MISRÎ EFENDİ (NİYÂZÎ-İ MISRÎ) Niyâzî-İ Mısrî, Muhammed/Mehmed Akın ZENGİN
Görüntüle
22 RİSÂLE-İ VAHDET-İ VÜCÛD (MISRÎ) Niyâzî-i Mısrî, Muhammed/ Mehmed Dr. Muhammed Ülgen
Görüntüle
23 RİSÂLE-İ EŞRÂTU’S-S‘AT (NİYÂZÎ-İ MISRÎ) Niyâzî-İ Mısrî, Muhammed/Mehmed Öğretmen TALAT OLGUN
Görüntüle
24 RİSALE-İ TEVHÎD (NİYÂZÎ-İ MISRÎ) Niyâzî-İ Mısrî, Muhammed/ Mehmed Öğretmen TALAT OLGUN
Görüntüle
25 ED-DEVRETÜ’L-ARŞİYYE (MISRÎ) Niyâzî-i Mısrî, Muhammed/ Mehmed Dr. Muhammed Ülgen
Görüntüle