- Yazar Biyografisi (TEİS)
Halîmî, Lütfullâh - Madde Yazarı: Prof. Dr. Muhittin Eliaçık
- Eser Yazılış Tarihi:?
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:Başlangıç-15. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Mensur
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Belâgat Kitabı
- Yayın Tarihi:31/12/2021
RİSÂLE FÎ TECNÎSÂT VE’T-TEŞBÎHÂT VE’L-MECÂZÂT (HALÎMÎ)
belâgat kitabıHalîmî, Lütfullâh (d. ? - ö. 902/1496-97’den sonra)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Halîmî’nin cinas, teşbih ve mecaz kaidelerini örneklerle açıkladığı eser (Eliaçık 2013: 56). Yazar, Bahrü’l-Garâyib şerhinde kısaca temas ettiği konuyu burada ayrıntılı biçimde ele almıştır. (Gürsoy 2014). Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi, Aşir Efendi, nu. 430/7’da kayıtlı olup, risale bu nüshanın 67b-70a sayfalarında yer almaktadır. Ayrıca bazı mühim lügat kitaplarının nüshalarında da eksik şekilde kayıtlarına rastlanmaktadır (Mesela; Tuhfe-i Şâhidî nüshası, Edirne Selimiye Yazma Eser Kütüphanesi, nu. 22 Sel 6183/2, vr. 22a-24a). Bu risalede cinas ve türleri bazı eserlerdeki tanım ve tasniflere göre farklı bir şekilde ele alınmıştır.
Risâle fî Tecnîsât ve’t-Teşbîhât ve’l-Mecâzât üzerinde yaptığı çalışmada Muhittin Eliaçık, eserigünümüz Türkçesine çevirmiş ve çalışmasının sonunda metin neşrine yer vermiştir (2013).
Nâsirin biyografisi için bk. “Halîmî, Lütfullâh”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/halimi-lutfullah
Eserden Örnekler
Risâle fî Tecnîsât ve’t-Teşbîhât ve’l-Mecâzât'tan
Ya'nî mecâz-ı mürsel oldur ki vech-i şebeh ve müşâbehet olmazsızın yani mecâz ile ve ma‘nâ-yı hakîkî arasında alâka tâmm ola, eger müşâbehetle olıcak isti‘âre olur, şöyle ki müşebbehün-bih ismini isti‘mâl idüp karîne ile müşebbeh kasd iderler: bilgilü arslan ve atlu kurd diyüp bahâdur kasd itmek gibi. Alâka-i mu‘teberenün envâ‘ı çok, yigirmi beşe dek saymışlardur, bu arada bir niçe şâyi‘ ü zâyi‘ olanı nazm olınup beyân olındı. Mübtedîler ol emrden fi‘l-cümle tenebbühleri olsun tâ rûzigârla mukarrer ola. (Eliaçık 2013: 62)
Kaynakça
Eliaçık, Muhittin (2013). “Lutfullah Halîmî’nin Tecnis, Mecaz ve Teşbihler Üzerine Risalesi”. İdil Dergisi, 2 (8): 52-64.
Gürsoy, Aslı (2014). "Halîmî, Lütfullâh". http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/halimi-lutfullah [Erişim tarihi: 24.12.2021]
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | BAHRU’L-GARÂYİB / NİSÂRÜ’L-MÜLK / LÜGAT-I HALÎMÎ (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ |
Görüntüle | ||
| 2 | GÜLŞEN-İ ZÎBÂ (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ |
Görüntüle | ||
| 3 | NİSÂRÜ’L-MÜLK (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ |
Görüntüle | ||
| 4 | MUSARRİHATÜ’L-ESMÂ (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ |
Görüntüle | ||
| 5 | LUGAT-İ HALÎMÎ / ŞERH-İ BAHRU’L-GARÂYİB / ÎZÂH-I BAHRU’L-GARÂYİB / EL-KÂ'İME / EL-KÂSIMİYYE (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Öğretmen Ece Ceylan |
Görüntüle | ||
| 6 | HISNU’L-HASÎN / [KİTÂBU TÂ’İYYETİ’L-HALÎMÎ MA’A ŞERHİHÂ] (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Dr. ırmak kaçar |
Görüntüle | ||
| 7 | TUHFE-İ MUKADDİMETÜ'L-LUGA (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Dr. ırmak kaçar |
Görüntüle | ||
| 8 | ER-RİSÂLE Fİ̂-BEYÂNİ FENNİ’L-MU'AMMEYYÂT / KAVÂ'İDİ’L-MU'AMMÂ (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Prof. Dr. muhittin eliaçık |
Görüntüle | ||
| 9 | CÂMASB-NÂME (ABDÎ) | Abdî, Mûsâ | Prof. Dr. Müjgân Çakır |
Görüntüle | ||
| 10 | TERCÜME-İ KASÎDE-İ BÜRDE (ABDURRAHÎM) | Abdurrahîm, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultân | Doç. Dr. Bünyamin Ayçiçeği |
Görüntüle | ||
| 11 | RİSÂLE Fİ’L-MEBDE’İ VE’L-MA’ÂD (ABDURRAHÎM) | Abdurrahîm, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultân | Öğretmen Ece Ceylan |
Görüntüle | ||
| 12 | NEKÂVETÜ’L-EDVÂR (HÂCE ABDÜLAZÎZ) | Abdülazîz, Abdülkâdir-zâde, Hâce Abdülazîz, Usta Abdülazîz | Doç. Dr. Recep Uslu |
Görüntüle | ||
| 13 | DÎVÂN (ADLÎ) | Adlî, Sultân Bâyezîd-i Velî bin Fâtih Sultân Mehmed | Prof. Dr. YAVUZ BAYRAM |
Görüntüle | ||
| 14 | DÎVÂN-I TÜRKÎ (ADNÎ) | Adnî, Mahmûd Paşa | Dr. Öğr. Üyesi Hulusi Eren |
Görüntüle | ||
| 15 | DÎVÂN-I FÂRİSÎ (ADNÎ) | Adnî, Mahmûd Paşa | Dr. Öğr. Üyesi Hulusi Eren |
Görüntüle | ||
| 16 | DÎVÂN (ÂFİTÂBÎ) | Âfitâbî | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 17 | DÎVÂN (ÂHÎ) | Âhî, Benli Hasan, Dilsiz Dânişmend | Doç. Dr. Osman Kufacı |
Görüntüle | ||
| 18 | HÜSREV Ü ŞÎRÎN (ÂHÎ) | Âhî, Benli Hasan, Dilsiz Dânişmend | Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal |
Görüntüle |