Râbiâ ile Saîdin’in aşkını ve maceralarını konu alan mesnevi. 512 beyitten oluşan eser, 1838-1839 yıllarında kaleme alınmıştır. Eser, 1830’lu yılların başında Doğu Türkistan’da yaşanmış bir olayı konu alır.

Râbiâ, muteber ailelerden biri olan Yakup Bey’in kızıdır. Saîdin ise fakir çiftçi bir aile olan İbrahim Ahun’un oğludur. Çocukluktan itibaren aynı mahallede birlikte büyüyen kahramanlar, okula da birlikte giderler. Yetişkin birer genç olduktan sonra birbirlerine âşık olurlar ve kıyamete kadar birlikte yaşamaya ant içerler. Bunların birbirine olan sevgisinden haberdar olan İbrahim Ahun, onları muratlarına erdirmek için Yakup Bey’in evine elçi gönderir. Yakup Bey elçiyi reddeder, çünkü kızını kendi köyünden biri olan Baytokay Beyliğinin zalim beyi Cabir ile evlendirmek istemektedir. Saîdin, sevgilisi Râbiâ’nin ayrılık acısına dayanamayarak vefat eder ve sonunda Râbiâ, Câbir ile evlendirilir. Râbiâ babasının evine kaçıp gelir ve kız kardeşi ile birlikte su getirme bahanesiyle evden ayrılarak Saîdin’in mezarı başına gelip ağlayıp sızlar. Ardından mezarın yanındaki Telviçük Nehri’ne kendini bırakır. Onun nehirde intihar ettiğini duyan halk koşarak gelir; ancak cesedi bulamaz. Onun cesedi bir yıl sonra bulunur ve Saîdin’in mezarı yanına defnedilir. O günden sonra bu iki gencin mezarı Koşmak Mezar (çift mezar) adıyla anılır. Bir yıl sonra iki mezarın arasında iki ılgın ağacı çıkar ve bunların dalları birbirine sarılarak büyür. Bu ılgın ağaçlarından biri kırmızı diğeri beyaz çiçek açar. Bu nedenle yerli halk bu mezara Ak Çatak Mezar adını verir. Günümüzde bu mezarların bulunduğu mahallenin adı da aynı isimle anılır ve mezar önemli ziyaret yerlerinden biridir (Utuk 2006: 66-70; Osman 2004: 502-509).

Şairin biyografisi için bk. “Nizârî, Abdurehim”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/nizari-abdurehim