OTHELLO (MANASTIRLI MEHMED RİFAT)
tiyatro
Manastırlı Mehmed Rifat (d. 1267/1851 - ö. 1325/1907))

ISBN: 978-9944-237-87-1


Manastırlı Mehmed Rifat’ın Hasan Bedreddin ile birlikte yaptığı, Shakespeare’nin 1604 yılında sahnelenen beş perdelik tragedyası Othello’nun Türkçede bilinen ilk çevirisi. Yazarın Hasan Bedreddin ile yazdığı ve çevirdiği oyunlar 1876 yılında, İstanbul Kırkambar Matbaası’nda Temâşâ Külliyatı adı altında iki cilt olarak basılmıştır.  Othello, külliyatın 2. cilt 3. cüzünün 123-174. sayfaları arasında yer alır. Türkçeye, aslına uygun olarak facia-haile türünde aktarılır. Eser, Manastırlı Mehmed Rifat’ın çeviri ile ilgili görüşleri paralelinde, kaynak metinden birebir çeviri yoluyla Türkçeye kazandırılmıştır. Fakat çeviri Othello’nun İngilizce orijinalinden değil, Fransızca uyarlamasından yapılmıştır. Bu nedenle şahıs isimleri ve olay gelişiminde farklılıklar mevcuttur.

Venedik’te bulunan Senatör Brabantio’nun, Kıbrıs’ta ailesinin yanında bıraktığı kızı Desdemona; burada Venedik Devleti için çalışan Magripli General Othello ile gizlice evlenir. Othello önce bu nedenle sorgulansa da affedilir ve ona Kıbrıs’ın Osmanlılara karşı savunulması için komutanlık görevi verilir. Ardından Osmanlıların deniz filosu karşısında zafer kazanılır. Venedikli yöneticiler, her iki olayı kutlamak için bir ziyafet düzenlediklerinde Othello’nun yaveri İago, kötücül planlarını devreye alır. Othello’nun yardımcısı Cassio ile karısı Desdemona arasında bir ilişki olduğuna dair Othello’yu kışkırtmak için sürekli tuzaklar kurar. Karısının kendisini aldattığına dair yoğun şüphelerinin etkisi altında kalan Othello, Desdemona’yı öldürür. İago’nun karısı Emilia’nın itiraflarıyla her şeyin İago’nun planı olduğu ortaya çıkınca İago karısını öldürür, Othello ve İago hapse atılır, Othello kamasını göğsüne saplayarak intihar eder.

Yazarın biyografisi için bk. “Manastırlı Mehmed Rifat”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/rifat-manastirli-mehmed

Eserden Örnekler


Othello: Ah öldü, öldü. Mezara da ben gönderdim. (Yine naaşa bakarak) Ay afife… Sadakatli afet. Ah musibet, bana da sen yetiş, şu hayatı al artık istemem. Ah dostlarım, bu benim bir tane sevgili zevcim idi. (Gider naaşa sarılır) İşte sana sarıldım. Sana mülaki oldum. İşte ben de öldüm. (Hançerini kendi göğsüne saplayarak ölür.) (Hasan Bedreddin, Manastırlı Mehmed Rifat 1876: 174).

Kaynakça


And, Metin (2004). Başlangıcından 1983’e Türk Tiyatro Tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.

Akı, Niyazi (1963). XIX. Yüzyıl Türk Tiyatrosu Tarihi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları.

Aytaş, Gıyasettin (2002). Tanzimatta Tiyatro Edebiyatı Tarihi. Ankara: Akçağ Yayınları.

Bozdoğan, Ali (2001). Manastırlı Mehmed Rifat ve Eserleri Üzerine Bir İnceleme. Yayımlanmamış Ankara: Hacettepe Üniversitesi.

Enginün, İnci (1998). “Ahmet Midhat Efendi’nin Oyunları”. Ahmet Midhat Efendi – Bütün Oyunları. İstanbul: Dergâh Yayınları.

Hasan Bedreddin, Manastırlı Mehmed Rifat (1876). Othello. Temaşa. 2. Cilt. 3. Cüz. İstanbul: Kırkambar Matbaası.

Kahraman, Âlim (2003). “Manastırlı Mehmed Rifat”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 28. Cilt. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 519-520.

Atıf Bilgileri


Dicle, Esra. "OTHELLO (MANASTIRLI MEHMED RİFAT)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/othello-manastirli-mehmed-rifat. [Erişim Tarihi: 01 Nisan 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 GÖRENEK (MANASTIRLI MEHMET RİFAT) Manastırlı Mehmed Rifat Dr. Esra Dicle
Görüntüle
2 YA GÂZİ YA ŞEHÎD (MANASTIRLI MEHMED RİFAT) Manastırlı Mehmed Rifat Dr. Esra Dicle
Görüntüle
3 PAKDÂMEN (MANASTIRLI MEHMED RİFAT) Manastırlı Mehmed Rifat Öğretmen Emre Şengül
Görüntüle
4 HÜSREV Ü ŞİRİN (MANASTIRLI MEHMED RİFAT) Manastırlı Mehmed Rifat Dr. Öğr. Üyesi Caner Solak
Görüntüle
5 HÜKM-İ DİL (MANASTIRLI MEHMET RİFAT) Manastırlı Mehmed Rifat Dr. Esra Dicle
Görüntüle
6 DELÎLE YÂHÛD KANLI İNTİKÂM (HASAN BEDREDDİN VE MANASTIRLI MEHMET RİFAT) Hasan Bedreddin Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan
Görüntüle
7 EBU’L-ALÂ YÂHÛD MÜRÜVVET (HASAN BEDREDDİN VE MANASTIRLI MEHMET RİFAT) Hasan Bedreddin Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan
Görüntüle
8 EBU’L-FEDÂ (HASAN BEDREDDİN VE MANASTIRLI MEHMET RİFAT) Hasan Bedreddin (1267/1851 - 1330/1912) ve Mehmed Rif‘at (1267/1851 – 1325/1907) Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan
Görüntüle
9 NEDÂMET (MANASTIRLI MEHMET RİFAT / BEDRÎ PAŞA) Bedrî Paşa, Kütahyalı Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan
Görüntüle
10 KÖLEMENLER (MANASTIRLI MEHMET RİFAT / BEDRÎ PAŞA) Bedrî Paşa, Kütahyalı Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan
Görüntüle
11 FAKİRE yahut MÜKÂFAT-I İFFET (HASAN BEDREDDİN VE MEHMED RİF‘AT) Hasan Bedreddin Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan
Araş. Gör. Elif Paliçko
Görüntüle
12 AHMED YETÎM YÂHÛD NETÎCE-İ SADÂKAT (MANASTIRLI MEHMET RİFAT / BEDRÎ PAŞA) Bedrî Paşa, Kütahyalı Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan
Görüntüle
13 HUD’A VE AŞK ( FRIEDRICH VON SCHILLER’DEN ÇEVİRİ) (MANASTIRLI MEHMET RİFAT / BEDRÎ PAŞA) Bedri Paşa, Kütahyalı Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan
Görüntüle
14 CLEOPATRE (MADAM EMIL DE GIRARDIN’DEN ÇEVİRİ) (MANASTIRLI MEHMET RİFAT / BEDRÎ PAŞA) Bedri Paşa, Kütahyalı Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan
Görüntüle
15 ANTONY YÂHÛD İKMÂL-İ NÂMUS [ALEXANDRE DUMAS PERE’DEN ÇEVİRİ] (HASAN BEDREDDİN VE MANASTIRLI MEHMET RİFAT) Hasan Bedreddin (1267/1851 - 1330/1912) ve Mehmed Rif‘at (1267/1851 – 1325/1907) Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan
Görüntüle
16 MÎZÂNÜ'L-BELÂGA (ABDURRAHMAN SÜREYYÂ) Abdurrahman Süreyyâ, Mîrdûhî-zâde Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ
Görüntüle
17 SÜNÛHÂT (ABDÜLVEHHÂB) Abdülvehhâb, Bolulu Dr. Öğr. Üyesi Adem Özbek
Görüntüle
18 BELÂGAT-I LİSÂN-I OSMÂNÎ (AHMED HAMDİ) Ahmed Hamdi, Şirvânî Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ
Görüntüle
19 LUGAT-I KÂMÛS (AHMED LÜTFÎ) Ahmed Lütfî Efendi Diğer Hamza Havuz
Görüntüle
20 LEHCE-İ OSMÂNÎ (AHMET VEFİK PAŞA) Ahmed Vefîk Paşa Diğer Hamza Havuz
Görüntüle
21 ISTILÂHÂT LÜGATİ (YENİŞEHİRLİ AVNÎ) Avnî, Yenişehirli Dr. Bihter Gürışık Köksal
Görüntüle
22 BELÂGAT-I OSMÂNİYYE (CEVDET PAŞA) Cevdet Paşa, Ahmed Cevdet Paşa, Lofçalı Prof. Dr. Mücahit Kaçar
Görüntüle
23 HADÎKATÜ'L-BEYÂN (HACI İBRÂHİM EFENDİ) Hakkı, Hacı İbrâhim Hakkı Efendi Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ
Görüntüle
24 SEFÎNETÜ’L-İNŞÂ (HÂLET) Hâlet, İbrâhim Hâlet Bey, İstanbullu Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ
Görüntüle
25 SEVDÂ-YI NİHÂN (HÂLİD) Hâlid, Yenişehirli-zâde Hâlid Eyyûb Bey Doç. Dr. Macit Balık
Görüntüle