- Yazar Biyografisi (TEİS)
Manastırlı Mehmed Rifat - Madde Yazarı: Dr. Esra Dicle
- Eser Yazılış Tarihi:1293/1876
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yenileşme Dönemi Türk Edebiyatı
- Dönemi:19. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Mensur
- Niteliği:Tercüme
- Türü/Formu:Tiyatro
- Yayın Tarihi:28/10/2021
OTHELLO (MANASTIRLI MEHMED RİFAT)
tiyatroManastırlı Mehmed Rifat (d. 1267/1851 - ö. 1325/1907))
ISBN: 978-9944-237-87-1
Manastırlı Mehmed Rifat’ın Hasan Bedreddin ile birlikte yaptığı, Shakespeare’nin 1604 yılında sahnelenen beş perdelik tragedyası Othello’nun Türkçede bilinen ilk çevirisi. Yazarın Hasan Bedreddin ile yazdığı ve çevirdiği oyunlar 1876 yılında, İstanbul Kırkambar Matbaası’nda Temâşâ Külliyatı adı altında iki cilt olarak basılmıştır. Othello, külliyatın 2. cilt 3. cüzünün 123-174. sayfaları arasında yer alır. Türkçeye, aslına uygun olarak facia-haile türünde aktarılır. Eser, Manastırlı Mehmed Rifat’ın çeviri ile ilgili görüşleri paralelinde, kaynak metinden birebir çeviri yoluyla Türkçeye kazandırılmıştır. Fakat çeviri Othello’nun İngilizce orijinalinden değil, Fransızca uyarlamasından yapılmıştır. Bu nedenle şahıs isimleri ve olay gelişiminde farklılıklar mevcuttur.
Venedik’te bulunan Senatör Brabantio’nun, Kıbrıs’ta ailesinin yanında bıraktığı kızı Desdemona; burada Venedik Devleti için çalışan Magripli General Othello ile gizlice evlenir. Othello önce bu nedenle sorgulansa da affedilir ve ona Kıbrıs’ın Osmanlılara karşı savunulması için komutanlık görevi verilir. Ardından Osmanlıların deniz filosu karşısında zafer kazanılır. Venedikli yöneticiler, her iki olayı kutlamak için bir ziyafet düzenlediklerinde Othello’nun yaveri İago, kötücül planlarını devreye alır. Othello’nun yardımcısı Cassio ile karısı Desdemona arasında bir ilişki olduğuna dair Othello’yu kışkırtmak için sürekli tuzaklar kurar. Karısının kendisini aldattığına dair yoğun şüphelerinin etkisi altında kalan Othello, Desdemona’yı öldürür. İago’nun karısı Emilia’nın itiraflarıyla her şeyin İago’nun planı olduğu ortaya çıkınca İago karısını öldürür, Othello ve İago hapse atılır, Othello kamasını göğsüne saplayarak intihar eder.
Yazarın biyografisi için bk. “Manastırlı Mehmed Rifat”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/rifat-manastirli-mehmed
Eserden Örnekler
Othello: Ah öldü, öldü. Mezara da ben gönderdim. (Yine naaşa bakarak) Ay afife… Sadakatli afet. Ah musibet, bana da sen yetiş, şu hayatı al artık istemem. Ah dostlarım, bu benim bir tane sevgili zevcim idi. (Gider naaşa sarılır) İşte sana sarıldım. Sana mülaki oldum. İşte ben de öldüm. (Hançerini kendi göğsüne saplayarak ölür.) (Hasan Bedreddin, Manastırlı Mehmed Rifat 1876: 174).
Kaynakça
And, Metin (2004). Başlangıcından 1983’e Türk Tiyatro Tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
Akı, Niyazi (1963). XIX. Yüzyıl Türk Tiyatrosu Tarihi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları.
Aytaş, Gıyasettin (2002). Tanzimatta Tiyatro Edebiyatı Tarihi. Ankara: Akçağ Yayınları.
Bozdoğan, Ali (2001). Manastırlı Mehmed Rifat ve Eserleri Üzerine Bir İnceleme. Yayımlanmamış Ankara: Hacettepe Üniversitesi.
Enginün, İnci (1998). “Ahmet Midhat Efendi’nin Oyunları”. Ahmet Midhat Efendi – Bütün Oyunları. İstanbul: Dergâh Yayınları.
Hasan Bedreddin, Manastırlı Mehmed Rifat (1876). Othello. Temaşa. 2. Cilt. 3. Cüz. İstanbul: Kırkambar Matbaası.
Kahraman, Âlim (2003). “Manastırlı Mehmed Rifat”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 28. Cilt. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 519-520.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | GÖRENEK (MANASTIRLI MEHMET RİFAT) | Manastırlı Mehmed Rifat | Dr. Esra Dicle |
Görüntüle | ||
| 2 | YA GÂZİ YA ŞEHÎD (MANASTIRLI MEHMED RİFAT) | Manastırlı Mehmed Rifat | Dr. Esra Dicle |
Görüntüle | ||
| 3 | PAKDÂMEN (MANASTIRLI MEHMED RİFAT) | Manastırlı Mehmed Rifat | Öğretmen Emre Şengül |
Görüntüle | ||
| 4 | HÜSREV Ü ŞİRİN (MANASTIRLI MEHMED RİFAT) | Manastırlı Mehmed Rifat | Dr. Öğr. Üyesi Caner Solak |
Görüntüle | ||
| 5 | HÜKM-İ DİL (MANASTIRLI MEHMET RİFAT) | Manastırlı Mehmed Rifat | Dr. Esra Dicle |
Görüntüle | ||
| 6 | DELÎLE YÂHÛD KANLI İNTİKÂM (HASAN BEDREDDİN VE MANASTIRLI MEHMET RİFAT) | Hasan Bedreddin | Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan |
Görüntüle | ||
| 7 | EBU’L-ALÂ YÂHÛD MÜRÜVVET (HASAN BEDREDDİN VE MANASTIRLI MEHMET RİFAT) | Hasan Bedreddin | Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan |
Görüntüle | ||
| 8 | EBU’L-FEDÂ (HASAN BEDREDDİN VE MANASTIRLI MEHMET RİFAT) | Hasan Bedreddin (1267/1851 - 1330/1912) ve Mehmed Rif‘at (1267/1851 – 1325/1907) | Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan |
Görüntüle | ||
| 9 | NEDÂMET (MANASTIRLI MEHMET RİFAT / BEDRÎ PAŞA) | Bedrî Paşa, Kütahyalı | Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan |
Görüntüle | ||
| 10 | KÖLEMENLER (MANASTIRLI MEHMET RİFAT / BEDRÎ PAŞA) | Bedrî Paşa, Kütahyalı | Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan |
Görüntüle | ||
| 11 | FAKİRE yahut MÜKÂFAT-I İFFET (HASAN BEDREDDİN VE MEHMED RİF‘AT) | Hasan Bedreddin | Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan Araş. Gör. Elif Paliçko |
Görüntüle | ||
| 12 | AHMED YETÎM YÂHÛD NETÎCE-İ SADÂKAT (MANASTIRLI MEHMET RİFAT / BEDRÎ PAŞA) | Bedrî Paşa, Kütahyalı | Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan |
Görüntüle | ||
| 13 | HUD’A VE AŞK ( FRIEDRICH VON SCHILLER’DEN ÇEVİRİ) (MANASTIRLI MEHMET RİFAT / BEDRÎ PAŞA) | Bedri Paşa, Kütahyalı | Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan |
Görüntüle | ||
| 14 | CLEOPATRE (MADAM EMIL DE GIRARDIN’DEN ÇEVİRİ) (MANASTIRLI MEHMET RİFAT / BEDRÎ PAŞA) | Bedri Paşa, Kütahyalı | Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan |
Görüntüle | ||
| 15 | ANTONY YÂHÛD İKMÂL-İ NÂMUS [ALEXANDRE DUMAS PERE’DEN ÇEVİRİ] (HASAN BEDREDDİN VE MANASTIRLI MEHMET RİFAT) | Hasan Bedreddin (1267/1851 - 1330/1912) ve Mehmed Rif‘at (1267/1851 – 1325/1907) | Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan |
Görüntüle | ||
| 16 | MÎZÂNÜ'L-BELÂGA (ABDURRAHMAN SÜREYYÂ) | Abdurrahman Süreyyâ, Mîrdûhî-zâde | Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ |
Görüntüle | ||
| 17 | SÜNÛHÂT (ABDÜLVEHHÂB) | Abdülvehhâb, Bolulu | Dr. Öğr. Üyesi Adem Özbek |
Görüntüle | ||
| 18 | BELÂGAT-I LİSÂN-I OSMÂNÎ (AHMED HAMDİ) | Ahmed Hamdi, Şirvânî | Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ |
Görüntüle | ||
| 19 | LUGAT-I KÂMÛS (AHMED LÜTFÎ) | Ahmed Lütfî Efendi | Diğer Hamza Havuz |
Görüntüle | ||
| 20 | LEHCE-İ OSMÂNÎ (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmed Vefîk Paşa | Diğer Hamza Havuz |
Görüntüle | ||
| 21 | ISTILÂHÂT LÜGATİ (YENİŞEHİRLİ AVNÎ) | Avnî, Yenişehirli | Dr. Bihter Gürışık Köksal |
Görüntüle | ||
| 22 | BELÂGAT-I OSMÂNİYYE (CEVDET PAŞA) | Cevdet Paşa, Ahmed Cevdet Paşa, Lofçalı | Prof. Dr. Mücahit Kaçar |
Görüntüle | ||
| 23 | HADÎKATÜ'L-BEYÂN (HACI İBRÂHİM EFENDİ) | Hakkı, Hacı İbrâhim Hakkı Efendi | Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ |
Görüntüle | ||
| 24 | SEFÎNETÜ’L-İNŞÂ (HÂLET) | Hâlet, İbrâhim Hâlet Bey, İstanbullu | Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ |
Görüntüle | ||
| 25 | SEVDÂ-YI NİHÂN (HÂLİD) | Hâlid, Yenişehirli-zâde Hâlid Eyyûb Bey | Doç. Dr. Macit Balık |
Görüntüle |