Ahmet Rasim’in, küçük hikâyeler, makale ve tenkitlerin yanında birtakım hatıralardan oluşan 4 ciltlik bir eseri. Ahmet Rasim, her cildin başında “Ömr-i Edebî on, on iki senelik nakş-ı hatırattır. Bütün hayat-ı güzeşte bu sahaif-i teng-i tasvirde karmakarışık yatacaktır.” şeklindeki cümlesiyle de belirtir. Hayatı boyunca geçimini bilhassa gazetecilikle sağlayan Ahmet Rasim, öğrenme aşkı, güçlü hafızası ve gözlem yeteneğiyle; orta sınıfın zevkini göz önünde tutarak eserlerini yazar. Ömr-i Edebî’nin ilk cildinin önsözünde “geçen ömre değil mahvolmaya yüz tutan hatıralara acıdığını söyleyen” yazar, eserinde döneminin İstanbul’unda, gazeteci dikkatiyle baktığı her sınıf, zümre ve çevreyle ilgili tecrübelerini kaleme almıştır.

Ahmet Rasim dört ciltlik eserinde kendine has realist, araştırmacı, mizahi üslubundan ziyade şiire özgü romantik unsurları benimser. Ancak dil ve üslubu kullandığı edebi türlere göre değişir. Edebî olması amacıyla kaleme aldığı yazılarda genelde sanatkarane bir dil ve üslup hakimken hikaye ve anılarında dili sade; tercüme ve mensur şiirlerde dili  ağırdır.

Ahmet Rasim’in pek çok hikâye ve romanı vardır. Ömr-i Edebî’nin içinde birçok kısa hikâye mevcuttur. İlk iki ciltte uzun hikâye olarak değerlendirebilecek tek hikâyesi ikinci cilttedir. Yazarın uzun hikâyeleri müstakil bir kitap olarak basıldıktan sonra Ömr-i Edebî’nin son iki cildine alınmıştır.

Ahmet Rasim’in hikâyelerinin ana teması aşktır. Farklı konuları olan hikâyeler yazsa bile aşk teması yazar için vazgeçilmezdir. “İhanet, ıstırap ve acı son” Ahmet Rasim’in aşk hikâyelerinin anahtar kelimeleridir. Ahmet Rasim hikâyelerini mensur şiir unsurlarını kullanarak yazarken aynı tekniği mensur şiirlerinde hikâyeye özgü unsurlar kullanarak yapar. Yazar duygularını küçük olaylar çerçevesinde aktarır. Kısaca Ahmet Rasim’in hikâyeleri ile mensur şiirlerinde bir iç içelik söz konusudur.

Ahmet Rasim anılarında ise devrin panoramasını geniş bir çerçeve ile ele alır. Anılarında insanı, Osmanlı toplumu, mekânlar, adetler ve yaşayışlarla görmek mümkündür. Çocukluk anılarını anlattığı yazılarında ise “korku ve teessür” duyguları hakimdir.

Düşünce yazılarını ise “ben” merkezi etrafında “geçmiş zaman” ve “ değişme” üzerinde şekillendirir. İnsanı ölüme taşıyan zaman ve zamanın getirdikleri yazarın geçmişe olan özlemini artırır. İki durum zıt kutuplarda sürekli büyür.

İnceleme yazılarını ise edebî, tarihî ve güncel konular sınıflandırmak mümkündür. Edebî yazılarında Fuzuli ve İbrahim Hakkı Bey’i incelemiştir. Edebî tenkitlerinde ise Süleyman Nesib’in Servet-i Fünun dergisinde yayımladığı “İki Söz Daha” yazısına cevap verir. Bu yazı cevap olmaktan ziyade Ahmet Rasim’in edebî görüşlerini içerir. Tarihî yazılarında ise özel bir tarih konusundan bahsetmez. Güncel yazılarında ise kılık-kıyafet konusunu pek çok defa işlemiştir.

Ahmet Rasim’in tercümelerini fıkralar, hikâyeler, incelemeler olarak tasnif etmek mümkündür. Fıkraların ortak özelliği küçük duyarlılıklardan bahsedilmesi ve sanatkârane bir üslupla yazılmasıdır. İncelemeler ise Ahmet Rasim tarafından tercüme edilen edebi tenkitlerdir. Hikâyelerinde ise aşk, tabiat gibi konuları ele alan eserleri çevirmiştir. 

Toplamda 4 ciltten oluşan Ömr-i Edebî 1315-1318 yani 1897-1901 yılları arasında “Malumat Kütüphanesi/Tahir Bey Matbaası”nda basılmıştır. Eserin ilk ikini cildi hikâyeler, mensur şiirler, anılar, incelemeler ve tercümeler olmak üzere toplan beş bölüme ayırmak mümkündür. 3 ve 4. ciltler ise toplamda on hikâye ve bir hatırattan meydana gelmektedir. Toplamda 85 adet yazı vardır. Ömr-i Edebî ciltleri sırasıyla 240, 260, 223 ve 216 sayfalık kitaplardan oluşmaktadır. Esere dair iki yüksek lisans çalışması yapılmıştır (Kırca 1998, Tay 1998).

Yazarın biyografisi için bk. “Ahmet Rasim”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ahmet-rasim