- Yazar Biyografisi (TEİS)
İbn-i İsa, İlyas Saruhanî - Madde Yazarı: Doç. Dr. Erdem Sarıkaya
- Eser Yazılış Tarihi:16. yy
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Tekke Edebiyatı
- Dönemi:16. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap-Latin
- Yapısı:Manzum
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Diğer
- Yayın Tarihi:23/06/2022
NUTK-I İBN-İ İSA (İBN-İ İSA)
şiirlerİbn-i İsa, İlyas Saruhanî (d. 902/1496-1497 - ö. 961/1553-1554)
ISBN: 978-9944-237-87-1
İbn-i İsa'nın şiirlerini içeren eseri. Klâsik kaynaklarda on binin üzerinde gazel ve ilahi kaleme aldığı kaydedilen şairin günümüze 20 gazeli ulaşmıştır. Sanatkârın şiirleri, dinî-tasavvufi mahiyettedir. Allah'ın celal ve cemal sıfatlarının eşyada ortaya çıkması, ilahi aşk, vahdet-i vücut ve vahdet-kesret ikiliği temel olarak işlediği konular arasındadır. Bu konuları işlerken asl-fer, gül-har, bahr-şebnem, şems-zerrat ve birlik-ikilik gibi kavramlardan yararlanır. Şiirlerinde kullandığı teşbih, istiare ve tevriye gibi edebî sanatlar, onun Osmanlı Türkçesinin inceliklerinin yanı sıra belagat bilgisine de sahip olduğunu gösterir. Cinas kullanımı açısından yaşadığı devrin klâsik üslubuna yaklaşır.
Şairin şiirleri, Milli Kütüphane A3664-6 numara ile kayıtlı koleksiyon içinde yer alır. Bu şiirler, bilimsel bir çalışmayla yayımlanmıştır (Kurnaz-Tatçı 1997). Söz konusu şiirler daha sonra Şeyh Mecdüddin Bayramî menakıbıyla birlikte başka bir çalışma içerisinde ikinci kez yayımlanmıştır (Akhisarî 2016). Bu çalışmada tespit edilen bir perde gazeli daha sonra perde gazelleriyle ilgili bir çalışmada da yer almıştır (Oral 2007: 52) Uzun yıllar kullanılan bu gazel, günümüze ulaşan perde gazellerinin en eski tarihlisi olarak kabul edilir.
Şairin biyografisi için bkz.: “İbn-i İsâ, İlyas Saruhanî”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ibni-isa-ilyas-saruhani
Eserden Örnekler
Hayme-i zıllum kurup fennümde geçdüm çok hayâl
Ehl-i zıll anlar hayâlüm gayrılar bilmek muhâl
Hazret-i Şeyh Tüsterî bu zıllı te’lîf eyleyüp
İbret alsunlar diyü fânî cihânda ehl-i hâl
Sûretâ irşâd idüp dirgürdün ey cân çok bizi
Her kımıldı vâhidündür kesret ansız bî-mecâl
Gök direksiz hayme oldı yerde sûret gösterüp
Hayme ıssı gizlenüp gösterdi sûretde kemâl
İbn-i Îsâ Akhisârî’ dir bu sûretler kamu
Kahr u lutfun mazharıdur geh celâl ü geh cemâl (Oral 2007: 52)
Kaynakça
Akhisarî İlyas b. İsa (2016). Şeyh Mecdüddin Bayrami Menakıbı ve Saliklerin Adabı - Nutk-i Şerifler. Ed. Mustafa Tatcı, İstanbul: H Yayınları.
Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatcı (1997). “İlyas İbn İsâ’nın Şiirleri”. Journal of Turkish Studies-Türklük Bilgisi Araştırmaları, S. 21, 187-220.
Oral, Ünver (2007). Perde Gazelleri. İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ŞERH-İ ESMÂ-İ HÜSNÂ (İBN-İ İSA) | İbn-i İsa, İlyas Saruhanî | Doç. Dr. Erdem Sarıkaya |
Görüntüle | ||
| 2 | FERÂHNÂME (İBN-İ İSA) | İbn-i İsa, İlyas Saruhanî | Doç. Dr. Erdem Sarıkaya |
Görüntüle | ||
| 3 | FUSÛL-İ AŞERE (İBN-İ İSA) | İbn-i İsa, İlyas Saruhanî | Doç. Dr. Erdem Sarıkaya |
Görüntüle | ||
| 4 | FUSÛL-İ SEB'A (İBN-İ İSA) | İbn-i İsa, İlyas Saruhanî | Doç. Dr. Erdem Sarıkaya |
Görüntüle | ||
| 5 | KAVÂİD-İ TESHÎRAT (İBN-İ İSA) | İbn-i İsa, İlyas Saruhanî | Doç. Dr. Erdem Sarıkaya |
Görüntüle | ||
| 6 | KIYAFETNÂME (İBN-İ İSA) | İbn-i İsa, İlyas Saruhanî | Doç. Dr. Erdem Sarıkaya |
Görüntüle | ||
| 7 | KIYAMETNÂME (İBN-İ İSA) | İbn-i İsa, İlyas Saruhanî | Doç. Dr. Erdem Sarıkaya |
Görüntüle | ||
| 8 | RUMÛZU'L-KÜNÛZ Fİ'L-CİFR (İBN-İ İSA) | İbn-i İsa, İlyas Saruhanî | Doç. Dr. Erdem Sarıkaya |
Görüntüle | ||
| 9 | RİSÂLE-İ GÜLŞENÎ (İBN-İ İSA) | İbn-i İsa, İlyas Saruhanî | Doç. Dr. Erdem Sarıkaya |
Görüntüle | ||
| 10 | RİSÂLE-İ İNSÂN (İBN-İ İSA) | İbn-i İsa, İlyas Saruhanî | Doç. Dr. Erdem Sarıkaya |
Görüntüle | ||
| 11 | RİSÂLE-İ MUKANTARÂT (İBN-İ İSA) | İbn-i İsa, İlyas Saruhanî | Doç. Dr. Erdem Sarıkaya |
Görüntüle | ||
| 12 | TABİATNÂME (İBN-İ İSA) | İbn-i İsa, İlyas Saruhanî | Doç. Dr. Erdem Sarıkaya |
Görüntüle | ||
| 13 | TERCEME-İ MÜFREDÂT-I İBN-İ İSA (İBN-İ İSA) | İbn-i İsa, İlyas Saruhanî | Doç. Dr. Erdem Sarıkaya |
Görüntüle | ||
| 14 | NÛRİYYE (İBN-İ İSA) | İbn-i İsa, İlyas Saruhanî | Doç. Dr. Erdem Sarıkaya |
Görüntüle | ||
| 15 | MENÂKIB-I ŞEYH MECDÜDDİN VE ÂDÂB-I SÂLİKÎN (İBN-İ İSA) | İbn-i İsa, İlyas Saruhanî | Doç. Dr. Erdem Sarıkaya |
Görüntüle | ||
| 16 | RİSALE-İ TEVHÎDİYYE (İLÂHÎ) | İlâhî, Şeyh Ahmed İlâhî Efendi | Dr. Nuriye İnci |
Görüntüle | ||
| 17 | ÂDÂB-I MES'ÛDÎ'YE HÂŞİYE (MÜ'MİN) | Mü'min | Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal |
Görüntüle | ||
| 18 | MEVÂHİBÜ’L-HALLAK FÎ MERATİBİ'L-AHLÂK (NİŞÂNÎ) | Koca Nişancızâde Celâlzâde Tevkii Mustafa Çelebi Efendi (ö. 975/1567) | Doç. Dr. Nuran ÇETİN |
Görüntüle | ||
| 19 | TARİKATNÂME (SÜNBÜL) | Sünbül, Şeyh Yusuf Sünbül Sinan Efendi | Araş. Gör. Dr. MUHAMMET AKİF TİYEK |
Görüntüle | ||
| 20 | ER-RIHLETÜ’S-SENİYYE VE’L-VASIYYETÜ’L-BEHİYYE Lİ’L-FUKARÂİ’L-HALVETİYYE (ŞÂH VELÎ AYINTÂBÎ) | Şâh Velî Ayıntâbî, Askerî | Prof. Dr. Ali ÖZTÜRK |
Görüntüle | ||
| 21 | ETVÂR-I SEB‘A (ŞÂH VELÎ AYINTABÎ) | Şâh Velî Ayıntâbî, Askerî | Öğretmen Cemile Sağır |
Görüntüle | ||
| 22 | NAKDÜ'L-HÂTIR (ŞEMSÎ) | Şemsî, Şemseddîn Sivasî (D. 926/1520 - Ö. 1006/1597) | Öğretmen TALAT OLGUN |
Görüntüle | ||
| 23 | MENÂKIB-I EMÎR SULTÂN/MENÂKIB-I CEVÂHİR ( YAHYÂ BİN BAHŞÎ) | Yahyâ Bin Bahşî | Dr. Öğr. Üyesi abdullah uğur |
Görüntüle | ||
| 24 | MİRÂTÜ’L-ÂŞIKÎN (EROĞLU NÛRİ) | Eroğlu Nûri | Doç. Dr. FİDAN ÇERİKAN |
Görüntüle | ||
| 25 | TASAVVUF Bİ’T- TARİKAT (EROĞLU NÛRİ) | Eroğlu Nûri | Doç. Dr. FİDAN ÇERİKAN |
Görüntüle |