Celvetî şeyhlerinden ve ediplerinden Bursalı Karakaş-zâde Ömer Efendi’nin Anadolu’daki inanç zümrelerine dair eseri. Hamdele ile başlayan Nûru’l-Hüdâ Limen İhtedâ’da; Hâce-i Cihân, Rum Abdalları, Kalenderîler, Haydarîler, Hurûfîler, Câmîler, Bektaşîler, Şemsîler, Mevlevîler, Ethemîler, âlimler (İmâm-ı Azam, İmâm Mâlik, İmâm Şâfiî, İmâm Ahmed Hanbel), sûfîler ve Nakşbendîler gibi çeşitli inanç zümreleri ve onların içinde oldukları dinî ve sosyal yapılanmalar anlatılmaktadır. Bunlardan bazılarının ehl-i sünnet olup Kur’an-ı Kerim ve hadise uyarak ilim ve amel ile meşgul oldukları bazılarının ise bütün bunları terk ederek bu yoldan uzaklaştıkları ve bu yolun düşmanları hâline geldikleri söylenmektedir (Say yty).

Karakaş-zâde, inanç zümreleri hakkında bilgi verirken öncelikle bu zümrelerin görünüşlerinden, kılık kıyafetlerinden, hâl ve tavırlarından bahseder. Ardından inanç özelliklerine değinip araya yer yer manzum parçalar serpiştirir, bazen de konuyu tamamlayan hikâyeler anlatır.

Nûru’l-Hüdâ Limen İhtedâ’da, büyük oranda Vâhidî’nin 929/1523 yılında tamamladığı Menâkıb-ı Hâce-i Cihân ve Netîce-i Cân adlı eseri esas alınmaktadır. Vâhidî’nin dilini yeterince “fasih ve beliğ” bulmayan Karakaş-zâde, eseri yeniden kaleme alırken metni kendi zamanının edebî zevki uyarınca Arapça ve Farsça ibarelerle bezeyerek tamamıyla yeni bir hâle sokmuştur. Bu hâliyle de eser, Türkçenin yüzyıl içinde ne kadar ve nasıl değiştiğinin izlenmesi açısından önemlidir (Karamustafa 2004: 110). Karakaş-zâde, Vâhidî’nin eserini üslup bakımından biraz değiştirerek felsefe ve kelâma ait gereksiz bazı konuları ilâve edip Nûru’l-Hüdâ Li-Men İhtedâ adını verip ilham gelmiş gibi mücerret bir sözle bu kitabı kendine ait telif bir eser gibi göstermiştir. Ancak iki eser muhteva bakımından aynıdır. Karakaş-zâde, Vâhidî’nin eserini Arapça ve Farsça ile karıştırıp sanatkârane bir üslupla yazdığını belirtir. Fakat kitabın isminden ve yazarından hiç bahsetmez. Karakaş-zâde, kendine ait gösterdiği eserinin “Sebeb-i Te’lîf-i Kitâb-ı Müstetâb” bölümünde eseri kendisine mâl etmek için bazı gerekçeler ileri sürmektedir. Burada ileri sürdüğü gerekçeler de aslında Vâhidî’nin eserinin başında manzum olarak yer almaktadır. Karakaş-zâde onları sadece mensur hâle getirmiştir (Karabey vd. 2015: 18).

1038/1628-29’da Sultan III. Murâd devrinde yazılan eserin sekiz yazma nüshası tespit edilmiştir. Eser, 1286/1869’da Tasvîrü’l-Efkâr Matbaasında basılmıştır. Tahir Galip Seratlı tarafından da  Hidayet Rehberi (Hoca Cihan Dergâhı) adıyla, yeni harflerle sadeleştirilerek yayımlanmıştır (2010).

Yazarın biyografisi için bk. “Ömer, Karakaş-zâde Ömer b. Mehmed ”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/omer-karakaszade-omer-mehmed