- Yazar Biyografisi (TEİS)
Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi - Madde Yazarı: Prof. Dr. Ahmet TANYILDIZ
- Eser Yazılış Tarihi:?
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:17. Yüzyıl
- Dili:Farsça
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Manzum-Mensur
- Niteliği:Derleme
- Türü/Formu:Dinî-Tasavvufî-Ahlaki Eser
- Yayın Tarihi:01/08/2022
NİSÂB-I MEVLEVÎ (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ)
Mevleviliğin esaslarına dair eserRüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi (d. ?/? - ö. 1041/1631)
ISBN: 978-9944-237-87-1
17. yüzyıl Mevlevî Şeyhi İsmâîl Rüsûhî Efendi’nin Mevlevîliğin esaslarına ilişkin konuları Mevlânâ’nın Mesnevî-i Ma’nevî’sinden derlediği beyitlerle yorumladığı tasavvufî eseri.
Bu eser, tasavvufî düşüncenin temel kavramları olan şerîat, tarîkat, ma’rifet ve hakîkat konularının Mesnevî’den seçilmiş beyitlerle zenginleştirilip şerh edildiği Farsça bir eserdir. Nisâb-ı Mevlevî, dönemin zirve şairlerinden Şeyhülislâm Yahyâ Efendi’nin önerisi ve teşvikiyle kaleme alınmıştır. Eser; mukaddime, üç bölüm ve hâtimeden meydana gelmiştir. Her bölüm on bâb’da, her on bâb da on derecede tasnif edilmiştir. Bu bölümlerde şerîat, tarîkat, ma’rifet ve hakîkat kavramları Mesnevî beyitleri ışığında yorumlanmıştır. Son kısımda ise on beyitlik bir hâtime bulunmaktadır. Nisâb-ı Mevlevî’nin, Ankaravî’nin diğer bir eseri olan Minhâcu’l-Fukarâ ile benzerlik taşıdığı dikkatlerden kaçmamıştır. Nisâb-ı Mevlevî’yi Türkçeye kazandıran Tâhirü’l-Mevlevî’nin ifaadesine göre bu eser, Minhâc’ı tamamlayan bir eserdir. Minhâc’da tafsilâtıyla ele alınan kimi konular Nisâb-ı Mevlevî’de özetlenerek anlatılmıştır. Bununla beraber Nisâb-ı Mevlevî’de, Mesnevî’ye yapılan atıflar daha fazladır. Her iki eserde gaye, tasavvufî ıstılaahları onlu bir yapı içerisinde sistemleştirmektir.
Eser, 1947 yılında Tâhirü’l-Mevlevî tarafından Türkçeye kazandırılmıştır. Tâhirü’l-Mevlevî’nin bu tercümesi de iki defa yayımlanmıştır. Yakup Şafak ve İbrahim Kunt tarafından hazırlanan Nisâb-ı Mevlevî baskısı, Tâhirü’l-Mevlevî’nin çevirdiği metnin akademik mahiyetteki neşridir (2005). Bekir Şahin tarafından hazırlanan ikinci yayın ise aynı tercümenin sadeleştirilmiş metnidir (2007).
Eserden Örnekler
“Tevâzu; nefsi Hakk’a karşı ubûdiyet ve halka karşı insâf makamında bulundurmaktır. Hakk’a karşı nefsi ubûdiyet makamında bulundurmak, Allah’ın emirlerine ve nehiylerine inkıyâd ile hasıl olur. Halka karşı nefsi insâf makamında bulundurmak da ya onlardan hak sözü kabul etmek yahut haklarına riayet göstermek veyahut onlar yanında tekebbür ve taazzumu terk etmekle husûle gelir. Halktan hakkı kabul etmek ise onlarla muhavere ve mübahase ederken hak ve hakikat karşı tarafta görülünce mükâbereye kalkışmamak ve teslim gösterip hakkı itiraf etmektir.” (Temizel 2006: 171-172).
Kaynakça
Ceyhan, Semih (2005). İsmâîl Ankaravî ve Mesnevî Şerhi. Doktora Tezi. Bursa: Uludağ Üniversitesi.
Tanyıldız, Ahmet (2010). İsmâîl Rusûhî-yi Ankaravî Şerh-i Mesnevî (Mecmû’atu’l-Letâyif ve Matmûratu’l-Ma’ârif) (I. Cilt) (İnceleme-Metin-Sözlük). Doktora Tezi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi.
Tâhirü’l-Mevlevî (2005). Nisâbu’l-Mevlevî Tercümesi. (hzl. Yakup Şafak ve İbrahim Kunt). Konya: Tekin Kitabevi.
Tâhirü’l-Mevlevî (2007). İsmâîl Rusûhî-i Ankaravî-Nisâbü’l-Mevlevî. (hzl. Bekir Şahin). İstanbul: Damla Yay.
Temizel, Ali (2006). “Nisâbü’l-Mevlevî Tercümesi”. Nüsha, 6(20): 170-173.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | RİSÂLE FÎ HAKKI'S-SEMÂ (RÜSÛHî, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ) | Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi | Prof. Dr. Ahmet TANYILDIZ |
Görüntüle | ||
| 2 | HUCCETU'S-SEMÂ' (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ) | Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi | Prof. Dr. Ahmet TANYILDIZ |
Görüntüle | ||
| 3 | RİSÂLETÜ'T-TENZÎHİYYE FÎ ŞE'Nİ'L-MEVLEVİYYE (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ) | Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi | Prof. Dr. Ahmet TANYILDIZ |
Görüntüle | ||
| 4 | RİSÂLE-Yİ USÛL-I TARÎKAT VE BEY’AT (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ) | Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi | Prof. Dr. Ahmet TANYILDIZ |
Görüntüle | ||
| 5 | SÜLÛKNÂME-Yİ ŞEYH İSMÂÎL (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ) | Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi | Prof. Dr. Ahmet TANYILDIZ |
Görüntüle | ||
| 6 | MİNHÂCU’L-FUKÂRÂ (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ) | Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi | Prof. Dr. Ahmet TANYILDIZ |
Görüntüle | ||
| 7 | DERECÂTU’S-SÂLİKÎN (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ) | Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi | Prof. Dr. Ahmet TANYILDIZ |
Görüntüle | ||
| 8 | RİSÂLE-Yİ UYÛN-I İSNÂ AŞERE (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ) | Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi | Prof. Dr. Ahmet TANYILDIZ |
Görüntüle | ||
| 9 | MAKÂSIDU’L-ALİYYE FÎ ŞERHİ’T-TÂİYYE (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ) | Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi | Prof. Dr. Ahmet TANYILDIZ |
Görüntüle | ||
| 10 | ŞERH-İ KASÎDE-İ MÎMİYYE EL-HAMRİYYE (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂ'İL ANKARAVÎ EFENDİ) | Rüsûhî, Şeyh İsmâ'il Ankaravî Efendi | Dr. Öğr. Üyesi MUHAMMET İNCE |
Görüntüle | ||
| 11 | HİKEMU’L-MUNDERİCE FÎ ŞERHİ’L-MUNFERİCE (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ) | Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi | Prof. Dr. Ahmet TANYILDIZ |
Görüntüle | ||
| 12 | İZÂHU’L-HİKEM/ŞERHU HEYÂKİLİ’N-NÛR (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ) | Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi | Prof. Dr. Ahmet TANYILDIZ |
Görüntüle | ||
| 13 | ZUBDETÜ'L-FUHÛS FÎ NAKŞİ'L-FUSÛS (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ) | Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi | Prof. Dr. Ahmet TANYILDIZ |
Görüntüle | ||
| 14 | FUTÛHÂT-I AYNİYYE (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ) | Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi | Prof. Dr. Ahmet TANYILDIZ |
Görüntüle | ||
| 15 | MİSBÂHU’L-ESRÂR (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ) | Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi | Prof. Dr. Ahmet TANYILDIZ |
Görüntüle | ||
| 16 | LEMEZÂT-I HULVİYYE EZ LEMEÂT-I ULVİYYE (MAHMUD CEMALEDDİN HULVÎ) | Mahmud Cemaleddin el-Hulvî | Diğer Özlem Şamlı |
Görüntüle | ||
| 17 | AHBÂRÜ’L-'İBER (ZA’ÎFÎ, MUHAMMED) | Za'îfî, Muhammed | Doç. Dr. Necmiye Özbek Arslan |
Görüntüle | ||
| 18 | KIRK HADİS TERCÜMESİ (FEYZÎ-İ KEFEVÎ) | Feyzî-i Kefevî | Prof. Dr. Adem Ceyhan |
Görüntüle | ||
| 19 | ZÜBDETÜ'N-NESÂYİH VE UMDETÜ'T-TEVÂRÎH (IYÂNÎ) | Iyânî, Cafer Iyânî Bey | Prof. Dr. Osman Ünlü |
Görüntüle | ||
| 20 | RÂZ-NÂME FÎ MENÂKIBİ'L-ULEMÂ VE'L-MEŞÂYİH VE'L-FUZELÂ (KEFEVÎ HÜSEYİN) | Kefevî, Hüseyin | ismail Aksoyak |
Görüntüle | ||
| 21 | ES-SEYFÜ'L-MESLÛLÜ FÎ ŞERHİ'R-RESÛLİ (MUSTAFA b. BÂLÎ) | Mustafa b. Bâlî | Araş. Gör. Oğuzhan Et |
Görüntüle | ||
| 22 | HADÎS-İ ŞERÎFLER MECMUASI (MUSTAFÂ b. BÂLÎ) | Mustafâ b. Bâlî | Araş. Gör. Oğuzhan Et |
Görüntüle | ||
| 23 | HÂŞİYE ALÂ ŞERHİ MİFTÂH (MUSTAFA b. BÂLÎ) | Mustafâ bin Bâlî | Araş. Gör. Oğuzhan Et |
Görüntüle | ||
| 24 | TUHFE-İ ŞEMSÎ (ŞEMSÎ) | Şemsî, İsfendiyar-zâde Şemsî Ahmed Paşa | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 25 | KARAMAN-NÂME (ŞİKÂRÎ) | Şikârî | Araş. Gör. Mizan Coşkun Özgür |
Görüntüle |