Seyyid Mîr Hamza Nigârî’nin mesnevisi. Eser, gazellerle birlikte 4545 beyitten oluşmaktadır. Dinî-tasavvufi mahiyette olan Nigarnâme’de “sefer etme” mazmunu ön plana çıkarılmıştır.

Eserde Nigârî, gönlünü kişileştirerek rüyada gördüğü manevi âlemdeki Nigâr’a aşık olur. Gönlünü manevi meclislerde âşık ve âriflerle konuşturur. Yemek sofrası ve şarap sofrası gibi muhtelif temsil ve tasavvurlarla ilahî aşkı tasvir eden bu âlemde, çeşitli tipleri tartıştırıp onları bazen sembolik olarak konuşturarak bazen de dinî ve tarihî şahsiyetleri de konuşmalara katarak nasihatler verip dertleşir. Fuzûlî’nin Leylâ vü Mecnûn, Şeyh Gâlib’in Hüsn ü Aşk mesnevileri ile çeşitli yönlerden benzerlik gösteren eser alegoriktir. Nigârî eserinde tasavvufun yanı sıra kendisini, Karabağ’ı ve Azerbaycan’la ilgili gelenek ve görenekleri anlatarak başarılı semboller oluşturmuştur. Konuyla ilgili çeşitli başlıklara ayrılan Nigarnâme’de sık sık tekrara düşülmüştür.

Eserin kelime hazinesini daha çok tasavvufi kelimeler oluşturmaktadır. Nasihat ve hitap yoluyla da eserde anlatım zenginleştirilmiştir. Şive bozukluklarıyla sıkça karşılaşılan Nigarnâme’de kelime yanlışları ve nazım ihmalleri de çoktur. Eserindeki ifadelerinde samimiyet ve canlılığa yer veren Nigârî’nin dili Anadolu Türkçesi ve Azerbaycan Türkçesinden izler taşımaktadır.

Eser, 1305/1888 yılında İstanbul’da basılmıştır. Tam olarak bilinmemekle birlikte 1921 ya da 1922 yılında taş baskısı yapılan eserin baskı yeri belli değildir. Eser Muammer Mete Taşlıova (1998) tarafından yüksek lisans tezi olarak çalışılmıştır. Ayrıca Nezaket Memmedli’nin (2012) de eser üzerine bir çalışması bulunmaktadır.

Şairin biyografisi için bk. “Nigârî, Seyyid Mîr Hamza”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/nigari-seyyid-mir-hamza