- Yazar Biyografisi (TEİS)
? - Madde Yazarı: Dr. Öğr. Üyesi Ahmet KAVAKLIYAZI
- Eser Yazılış Tarihi:?
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:19. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Manzum
- Niteliği:Derleme
- Türü/Formu:Mecmua
- Yayın Tarihi:05/07/2022
NAZÎRE MECMÛ'ASI (Erzincan İl Halk Kütüphanesi, 1492)
şiir ve nazire mecmuası?
ISBN: 978-9944-237-87-1
19. yüzyılda derlendiği tahmin edilen, büyük bir kısmı “nazire mecmuası” özelliği taşıyan şiir mecmuası. 148 varaktan oluşan eserin 59b sayfasına kadar olan kısmında Neylî Dîvânı'ndan çeşitli nazım şekillerindeki şiirler (kaside, terkib-i bend, muhammes, tahmis, rubai vd.) ile Tıflî’nin kasidelerine yer verilmiştir. Bu kısmın, ismi geçen şairlerin divanlarının önemli bir bölümünü ihtiva ettiği söylenebilir. 59b’den itibaren gazeller yer almakta olup bu kısım, bir nazire mecmuası özelliği taşımaktadır. Mecmuanın derleyicisi ve derlenme tarihi belli değildir. Ancak içerisinde 15 ila 19. yüzyıllar arasında yaşamış şairlerin şiirlerine yer verildiği için eserin 19. yüzyıl başlarında derlenmiş olabileceği akla gelmektedir.
Nazire mecmuası özelliği gösteren kısımda “gazel” başlığı ile önce zemin şiirlere yer verilmiş, sonra “nazîre” başlığı ile nazireler sıralanmıştır. Vezin değişiklikleri “vezn-i âhar, vezn-i dîger, tarh-ı dîger” gibi başlıklarla belirtilmiştir. Bu kısımdaki gazeller, kafiyelerine göre alfabetik olarak sıralanmış, kafiye değişimleri de başlıklarla belirtilmiştir. Ancak en son "ra" kafiyesine sahip gazellerin bulunuyor olması, mecmuanın eksik veya tamamlanmamış olabileceğini düşündürmektedir. Zemin şiir ve nazireler kaydedilirken kronolojik sıra gözetilse de bazen buna uymayan kayıtlar da mevcuttur. Ayrıca bazı şiirlerin mükerreren yazıldığı, başlıkların birkaçının yanlış verildiği, bazı şiirlerin de eksik bırakıldığı görülmektedir.
Mecmuanın gazeller kısmında 173 şairin 629 gazeline yer verilmiştir. 103 şairin sadece bir şiiri bulunmakta olup 2 şiirin ise şairi belli değildir. Mecmuada şiiri bulunan şairler ve şiir sayıları şöyledir: Abdî (2), Âbî (3), Adlî, Ahdî, Aklî (9), Âlî (4), Amrî (2), Ârif (2), Ârifî, Arzî, Âsım, Ayânî, Bâkî (35), Basîrî, Bedrî, Behiştî (2), Belîğ (3), Ca'fer (2), Cem'î, Cevrî, Çâkerî (2), Derûnî (3), Dervîş, Dürrî (3), Ebussu'ûd, Edîb, Edîbî, Emrî (8), Enîs (2), Es'ad, Fasîh (3), Fâ'ik, Fâ'iz, Fânî, Fehîm (12), Fehmî, Fevrî (3), Fevzî, Feyzî (3), Fezâyî, Figânî (4), Fuzûlî (15), Gınâyî, Güftî, Gülşenî, Hâkî, Hâletî (5), Hâtemî, Hayâlî (3), Hayretî (2), Hevâyî (13), Hafî, Hüdâyî, İshâk (3), İsmetî (8), İzârî, İzzet Paşa, İzzetî, Kabûlî (2), Kâdirî, Kâsım Paşa, Kâmî, Kâtib, Kelîmî, Kemâl, Kesbî, Kirâmî, La'lî, Mâdih, Mâhir, Mahtûmî (2), Makâlî, Mânî, Mecdî (5), Mesîhî (13), Mezâkî, Muhibbî (9), Murâdî, Murâd, Münîr (2), Müsellim, Nâbî (21), Nâdirî (2), Nahîfî, Nâ'ilî, Na'îm, Nâmî (15), Nâsib (5), Nazmî (14), Nazîm, Nâzikî, Necâtî (10), Nedîm, Nef‘î (4), Nergisî, Nesîb, Neşâtî, Nev'î (10), Neylî (13), Nihâlî, Nihânî (4), Nişânî, Nizâmî, Nushî (10), Ömrî, Râgıb, Rahmî, Rahîmî, Râmî Paşa (2), Râzî, Refîkî, Refî', Resâ, Resîm, Reşîd (2), Revânî (5), Rif'atî, Riyâzî, Rûhî (33), Rüşdî (16), Sâbir (11), Sâbit (16), Sabrî (9), Safâyî, Safvetî, Sâhib, Sa'îd, Sâlim, Sâmî (2), Sânî, Selîmî, Selîsî, Selmân, Sem'î, Sezâyî (5), Sirâcî, Sîretî, Şîrî, Sürûrî (17), Şânî, Şehdî (3), Şehrî (2), Şem'î, Şerîf, Şinâsî, Tâlib (3), Taybî, Tıflî (8), Tîğî, Ubeydî, Ulvî (15), Usûlî, Vahîd (4), Vahîdî, Va‘dî, Vâlî, Vâlihî (2), Vasîfî (5), Vasfî (5), Vehbî, Veysî (3), Vusûlî, Yahyâ (23), Yahyâ [Bey] (6), Yetîm, Yümnî, Za‘fî, Zarîfî (28), Zâtî (2), Zekî (2), Zeyneb, Zihnî, Zuhûrî.
Mecmua; bünyesinde “nazire mecmuası” özelliği taşıyan bir bölümü ihtiva etmesi, şair çeşitliliği ve bazı şairlerin yayımlanmış divanlarında bulunmayan şiirleri içermesi yönüyle değer taşımaktadır.
Mecmua üzerine Birgül Sezgin (2015) tarafından bir yüksek lisans tezi hazırlanmıştır.
Kaynakça
Sezgin, Birgül (2015). Erzincan İl Halk Kütüphanesindeki 1492 Numaralı Nazire Mecmuası (İnceleme-Metin). Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | DİVANÇE (VÂZIH) | Mustafâ Vâzıh | Araş. Gör. Giyasi BABAARSLAN |
Görüntüle | ||
| 2 | MEVRİDÜ’L-VÜSÛL FÎ MEVLİDİ’R-RESÛL (İBRÂHÎM ZİKRÎ) | İbrâhîm Zikrî | Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal |
Görüntüle | ||
| 3 | ED-DÜRERÜ'L-MÜNTAHABÂTÜ'L-MENSÛRE FÎ ISLÂHİ'L-GALATÂTİ'L-MEŞHÛRE / GALATÂT-I HAFÎD EFENDİ | Hafîd, Mehmed Hafîd Efendi | Doç. Dr. Ramazan Ekinci |
Görüntüle | ||
| 4 | TARÎKÜ'L-İHTİSÂR | Nûrî, Osman Hanyevî | Prof. Dr. Orhan Kurtoğlu |
Görüntüle | ||
| 5 | TUHFETU SABRÎ AN-LİSÂNİ BULGARÎ | Mehmed Sabrî | Dr. Öğr. Üyesi Özkan Uz |
Görüntüle | ||
| 6 | RAVZ-I VERD | Şâkir, Ahmed Paşa | Prof. Dr. Ramazan Sarıçiçek |
Görüntüle | ||
| 7 | KENZ-İ FUSAHÂ (ABBAS KEMÂL EFENDİ) | Abbas Kemâl Efendi, Kerküklü | Diğer Öznur ÖZER |
Görüntüle | ||
| 8 | DÎVÂN (ABDÎ) | Abdî, Abdülkerîm Abdî Efendi | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 9 | MEVLİD (ABDÎ) | Abdî | Doç. Dr. Hasan Kaya |
Görüntüle | ||
| 10 | DÎVÂN (ABDÎ) | Abdî, Şarkîkarahisarlı | Dr. Hacer SAĞLAM |
Görüntüle |