- Yazar Biyografisi (TEİS)
Hasan Halvetî - Madde Yazarı: Doç. Dr. SİNAN UYĞUR
- Eser Yazılış Tarihi:1429-1441
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Tekke Edebiyatı
- Dönemi:Başlangıç-15. Yüzyıl
- Dili:Arapça
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Mensur
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Dinî-Tasavvufî-Ahlaki Eser
- Yayın Tarihi:21/02/2022
MÜZÎLÜ'Ş-ŞÜKÛK (HASAN HALVETÎ)
Müzîlü'ş-ŞükûkHasan Halvetî (d. ?/1380? - ö. 845/1441)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Müzîlü’ş-Şükûk, Hasan Halvetî'nin tasavvufî mensur eseri. Hasan Halvetî (d. 138?- ö. 1441) Müzîlü’ş-Şükûk, Hasan Hâce’nin Emir Sultan’ın 1429’da vefatından sonra Arapça kaleme aldığı tasavvufla ilgili eseridir. Hasan Hâce ile alakadar kaynaklarda sıkça zikredilen bu eser, Bursa İnebey Yazma Eser Kütüphanesinde 1701 numarayla Ulucami kısmına kayıtlı olup Bursalı Mehmet Tahir Efendi tarafından Cami-i Kebir Kütüphanesine bağışlanmıştır (Mehmet Tahir 1972: 105). Mustafa Utku eseri Türkçeye aktarıp “Emir Sultan Hazretlerinin Menkıbeleri” adlı çalışmasının içinde yayımlamıştır. Bu çeviriden eserin yedi bâb ve elli altı fasıl üzerine tanzim edildiği anlaşılmaktadır. Eser şu bâblardan oluşmaktadır (Utku 2011: 213-326): “Birinci bâb şeyh edinmenin vacipliği; ikinci bâb Rasûlullâh sallallâhu aleyhi vesellemi tanımak; üçüncü bâb Rasûlullâh sallallâhu aleyhi vesellemin âlini sevmek; dördüncü bâb kalbin aydınlanması; beşinci bâb Allâh’ın kuluna verdiği nimetleri görmek; altıncı bâb nefsin kusurlarını ve şeytanın tuzaklarını görmek; yedinci bâb niyet ve arzuyu Allâh’a itaate yöneltmek”ten bahseder. Müzîlü’ş-Şükûk’un girişinde Emir Sultan’dan yer yer bahsedilmesi araştırmacıların bu eseri bir Emir Sultan Menâkıbnâmesi olarak değerlendirmelerine sebep olmuştur (Uludağ 2005: 44; Liman 2007: 47; Utku 2011: 214; Kahraman 2009: 13). Ancak Müzîlü’ş-Şükûk’ta, yukarıdaki bâb adlarından da anlaşılacağı üzere tasavvufî meseleler ele alınmıştır ve bundan dolayı da tasavvufî hüviyet taşımaktadır. Her ne kadar bazı eserlerde, “Zâhirüni halk begendi sûfî koydurdun adun / Bâtınun dahı arıtgıl varısa Hakdan udun” beytinin Müzîlü’ş-Şükûk’ta geçtiği (İsmail Beliğ 1287: 80; Atlansoy 1998: 242; Tek 2007: 82) ifade ediliyorsa da bu bilgi yanlıştır. Hüsâmeddin Bursevî bahsi geçen eserinde “dahi Türkî kelimât-ı manzûmeleri dahi vardur ki manîdârlar olup cümleden biri bu beyt-i şerîf ki” (Husâmeddin Bursevî t.y., vr.: 89b) izahıyla yukarıdaki beyti vermektedir. Nimetullah Efendi ise “Bu beyit dahı Hˇâce Hazretinündür.” (Nimetullah Efendi t.y., vr.: 50a) demektedir ki bu ifadelerden Hasan Hâce’nin Müzîlü’ş-Şükûk’un haricinde de eserlerinin mevcudiyeti anlaşılmaktadır.
Müellifin biyografisi için bk “Hasan Halvetî”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/hasan-halveti
Kaynakça
Atlansoy, Kadir (1998). Bursa Şairleri Bursa Vefeyatnamelerindeki Şairlerin Biyografileri. Bursa: Asa.
Hüsâmeddin Bursevî (t.y.). Menâkıb-ı Emir Sultân. Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi Pertev Paşa Koleksiyonu. no: 457.
İsmail Beliğ Efendi-i Burusevî (1287). Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân. Bursa: Hüdavendigar.
Kahraman, Nurettin (2009). Menâkıb-ı Emir Sultan (Hüsâmeddin Bursevî) İnceleme ve Metin. Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi
Liman, Hatice (2007). "Emir Sultan Menâkıbnâmeleri ve Yahyâ bin Bahşî’nin Menâkıb-ı Cevâhir Adlı Eseri". (ed. E. Keskin). Emir Sultan ve Erguvan Toplumsal Bir Çağrı. Bursa: Uludağ. 47-50.
Mehmet Tahir Efendi (1972). Osmanlı Müellifleri (C. 1-3). İstanbul: Meral.
Nimetullah Efendi (t.y.). Menâkıb-ı Emir Sultân. Millet Kütüphanesi, Ali Emiri Efendi Koleksiyonu,
Tek, Abdurrezzak (2007). "Emir Sultan Dergâhı Postnişînleri". (ed. E. Keskin). Emir Sultan ve Erguvan “Toplumsal Bir Çağrı” .Bursa: Uludağ. 81-93
Uludağ, Süleyman (2005). "Osmanlı Dönemi Tasavvuf Düşüncesinin Bazı Temel Kaynakları". (hzl. A. Y. Ocak). Osmanlı Toplumunda Tasavvuf ve Sufiler. Ankara: TTK Yay. 19-45.
Utku, Mustafa (2011). Emir Sultan Hazretlerinin Menkıbeleri. İstanbul: Uludağ.
Uyğur, Sinan (2013). Hasan Hâce B. Yûsuf (Rumeli-Yenişehir, 138? – Kudüs, 1441) ve Eserleri. Ekev Akademi Dergisi. Yıl: 17 (Güz 2013). 57: 283-294.
Uyğur, Sinan (2016a). Hasan Halvetî’nin Dîvân-ı İlâhiyât’ı (Giriş-İnceleme-Metin-Dizin-Tıpkıbasım). Erzurum: Fenomen.
Uyğur, Sinan (2016b). Hasan Halvetî’nin Sülûki’l-Âşıkîn’i (Giriş-İnceleme-Metin-Dizin-Tıpkıbasım). Ankara. Altınordu.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | SÜLÛKU'L ÂŞIKÎN (HASAN HALVETÎ) | Hasan Halvetî | Doç. Dr. SİNAN UYĞUR |
Görüntüle | ||
| 2 | İLÂHİYÂT (HASAN HALVETÎ) | Hasan Halvetî | Doç. Dr. SİNAN UYĞUR |
Görüntüle | ||
| 3 | MENÂKIBÜ’L-ÂRİFÎN (EFLÂKÎ) | Eflâkî, Eflâkî Dede, Eflâkî Ahmed Ârifî, Ârifî | Doç. Dr. Mehmet Ünal |
Görüntüle | ||
| 4 | MEVHÛB-I MAHBÛB (ŞEYHOĞLU) | Şeyhoğlu, Baba Yusuf Sivrihisarî | Araş. Gör. Harun ALKAN |
Görüntüle | ||
| 5 | MÜNYETÜ'L-EBRÂR VE GUNYETÜ'L-AHYÂR (ABDURRAHÎM) | Abdurrahîm, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultân | Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Taha Orhan |
Görüntüle | ||
| 6 | TABSİRATÜ’L-MÜBTEDİ VE TEZKİRETÜ-İ-MÜNTEHİ (KONEVÎ) | Konevî, Sadreddin | Doç. Dr. Mevlüt Gülmez |
Görüntüle | ||
| 7 | KİTÂBÜ’L-MÜNTEHÂ EL-MÜŞTEHÂ ALE’L-FÜSÛS (AHMED BÎCÂN) | Ahmed-i Bîcân, Ahmed Bîcân, Yazıcıoğlu Ahmed Bîcân, Şeyh Ahmed Bîcân Efendi bin Sâlih Efendi, Ahmed İbnü’l-Kâtib | Dr. Mehmet Bilal Yamak |
Görüntüle | ||
| 8 | RİSÂLE-İ ZİKRULLAH (AKŞEMSEDDİN) | Akşemseddin, Şemseddin Muhammed | Araş. Gör. Harun ALKAN |
Görüntüle | ||
| 9 | MİSBÂHU’L-ÜNS BEYNE’L-MA’KÛL VE’L-MEŞHÛD FÎ-ŞERHİ MİFTÂHİ’L-GAYB (FENÂRÎ) | Fenârî, Mollâ Fenârî, Şemseddîn Muhammed b. Hamza, Şemseddîn Muhammed Efendi | Diğer Edibe Taş |
Görüntüle | ||
| 10 | ŞERH-İ HADİS-İ ERBÂİN (SOMUNCU BABA) | Somuncu Baba | Prof. Dr. Enbiya Yıldırım |
Görüntüle | ||
| 11 | ZİKİR RİSÂLESİ/ KELİME-İ TEVHİD ZİKRİ RİSÂLESİ (SOMUNCU BABA) | Somuncu Baba, Hamîdüddîn-i Aksarâyî | Diğer Tuğba Nurlu Ertürk |
Görüntüle | ||
| 12 | KÂŞİFÜ'L-ESTÂR AN VECHİ'L-ESRÂR (ŞEYH HÂMİD-İ VELÎ) | Şeyh Hâmid-i Velî | Öğretmen TALAT OLGUN |
Görüntüle |