MÜZÎLÜ'Ş-ŞÜKÛK (HASAN HALVETÎ)
Müzîlü'ş-Şükûk
Hasan Halvetî (d. ?/1380? - ö. 845/1441)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Müzîlü’ş-Şükûk, Hasan Halvetî'nin tasavvufî mensur eseri.  Hasan Halvetî (d. 138?- ö. 1441) Müzîlü’ş-Şükûk, Hasan Hâce’nin Emir Sultan’ın 1429’da vefatından sonra Arapça kaleme aldığı tasavvufla ilgili eseridir. Hasan Hâce ile alakadar kaynaklarda sıkça zikredilen bu eser, Bursa İnebey Yazma Eser Kütüphanesinde 1701 numarayla Ulucami kısmına kayıtlı olup Bursalı Mehmet Tahir Efendi tarafından Cami-i Kebir Kütüphanesine bağışlanmıştır (Mehmet Tahir 1972: 105). Mustafa Utku eseri Türkçeye aktarıp “Emir Sultan Hazretlerinin Menkıbeleri” adlı çalışmasının içinde yayımlamıştır. Bu çeviriden eserin yedi bâb ve elli altı fasıl üzerine tanzim edildiği anlaşılmaktadır. Eser şu bâblardan oluşmaktadır (Utku 2011: 213-326): “Birinci bâb şeyh edinmenin vacipliği; ikinci bâb Rasûlullâh sallallâhu aleyhi vesellemi tanımak; üçüncü bâb Rasûlullâh sallallâhu aleyhi vesellemin âlini sevmek; dördüncü bâb kalbin aydınlanması; beşinci bâb Allâh’ın kuluna verdiği nimetleri görmek; altıncı bâb nefsin kusurlarını ve şeytanın tuzaklarını görmek; yedinci bâb niyet ve arzuyu Allâh’a itaate yöneltmek”ten bahseder. Müzîlü’ş-Şükûk’un girişinde Emir Sultan’dan yer yer bahsedilmesi araştırmacıların bu eseri bir Emir Sultan Menâkıbnâmesi olarak değerlendirmelerine sebep olmuştur (Uludağ 2005: 44; Liman 2007: 47; Utku 2011: 214; Kahraman 2009: 13). Ancak Müzîlü’ş-Şükûk’ta, yukarıdaki bâb adlarından da anlaşılacağı üzere tasavvufî meseleler ele alınmıştır ve bundan dolayı da tasavvufî hüviyet taşımaktadır. Her ne kadar bazı eserlerde, “Zâhirüni halk begendi sûfî koydurdun adun / Bâtınun dahı arıtgıl varısa Hakdan udun” beytinin Müzîlü’ş-Şükûk’ta geçtiği (İsmail Beliğ 1287: 80; Atlansoy 1998: 242; Tek 2007: 82) ifade ediliyorsa da bu bilgi yanlıştır. Hüsâmeddin Bursevî bahsi geçen eserinde “dahi Türkî kelimât-ı manzûmeleri dahi vardur ki manîdârlar olup cümleden biri bu beyt-i şerîf ki” (Husâmeddin Bursevî t.y., vr.: 89b) izahıyla yukarıdaki beyti vermektedir. Nimetullah Efendi ise “Bu beyit dahı Hˇâce Hazretinündür.” (Nimetullah Efendi t.y., vr.: 50a) demektedir ki bu ifadelerden Hasan Hâce’nin Müzîlü’ş-Şükûk’un haricinde de eserlerinin mevcudiyeti anlaşılmaktadır.

Müellifin biyografisi için bk “Hasan Halvetî”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/hasan-halveti

Kaynakça


Atlansoy, Kadir (1998). Bursa Şairleri Bursa Vefeyatnamelerindeki Şairlerin Biyografileri. Bursa: Asa.

Hüsâmeddin Bursevî (t.y.). Menâkıb-ı Emir Sultân. Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi Pertev Paşa Koleksiyonu. no: 457.

İsmail Beliğ Efendi-i Burusevî (1287). Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân. Bursa: Hüdavendigar.

Kahraman, Nurettin (2009). Menâkıb-ı Emir Sultan (Hüsâmeddin Bursevî) İnceleme ve Metin. Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi 

Liman, Hatice (2007). "Emir Sultan Menâkıbnâmeleri ve Yahyâ bin Bahşî’nin Menâkıb-ı Cevâhir Adlı Eseri". (ed. E. Keskin). Emir Sultan ve Erguvan Toplumsal Bir Çağrı. Bursa: Uludağ. 47-50.

Mehmet Tahir Efendi (1972). Osmanlı Müellifleri (C. 1-3). İstanbul: Meral.

Nimetullah Efendi (t.y.). Menâkıb-ı Emir Sultân. Millet Kütüphanesi, Ali Emiri Efendi Koleksiyonu,

Tek, Abdurrezzak (2007). "Emir Sultan Dergâhı Postnişînleri". (ed. E. Keskin). Emir Sultan ve Erguvan “Toplumsal Bir Çağrı” .Bursa: Uludağ. 81-93

Uludağ, Süleyman (2005). "Osmanlı Dönemi Tasavvuf Düşüncesinin Bazı Temel Kaynakları".  (hzl. A. Y. Ocak). Osmanlı Toplumunda Tasavvuf ve Sufiler. Ankara: TTK Yay. 19-45.

Utku, Mustafa (2011). Emir Sultan Hazretlerinin Menkıbeleri. İstanbul: Uludağ.

Uyğur, Sinan (2013). Hasan Hâce B. Yûsuf (Rumeli-Yenişehir, 138? – Kudüs, 1441) ve Eserleri. Ekev Akademi Dergisi. Yıl: 17 (Güz 2013). 57: 283-294.

Uyğur, Sinan (2016a). Hasan Halvetî’nin Dîvân-ı İlâhiyât’ı (Giriş-İnceleme-Metin-Dizin-Tıpkıbasım). Erzurum: Fenomen.

Uyğur, Sinan (2016b). Hasan Halvetî’nin Sülûki’l-Âşıkîn’i (Giriş-İnceleme-Metin-Dizin-Tıpkıbasım). Ankara. Altınordu.

Atıf Bilgileri


UYĞUR, SİNAN. "MÜZÎLÜ'Ş-ŞÜKÛK (HASAN HALVETÎ)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/muzilu-s-sukuk. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 SÜLÛKU'L ÂŞIKÎN (HASAN HALVETÎ) Hasan Halvetî Doç. Dr. SİNAN UYĞUR
Görüntüle
2 İLÂHİYÂT (HASAN HALVETÎ) Hasan Halvetî Doç. Dr. SİNAN UYĞUR
Görüntüle
3 MENÂKIBÜ’L-ÂRİFÎN (EFLÂKÎ) Eflâkî, Eflâkî Dede, Eflâkî Ahmed Ârifî, Ârifî Doç. Dr. Mehmet Ünal
Görüntüle
4 MEVHÛB-I MAHBÛB (ŞEYHOĞLU) Şeyhoğlu, Baba Yusuf Sivrihisarî Araş. Gör. Harun ALKAN
Görüntüle
5 MÜNYETÜ'L-EBRÂR VE GUNYETÜ'L-AHYÂR (ABDURRAHÎM) Abdurrahîm, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultân Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Taha Orhan
Görüntüle
6 TABSİRATÜ’L-MÜBTEDİ VE TEZKİRETÜ-İ-MÜNTEHİ (KONEVÎ) Konevî, Sadreddin Doç. Dr. Mevlüt Gülmez
Görüntüle
7 KİTÂBÜ’L-MÜNTEHÂ EL-MÜŞTEHÂ ALE’L-FÜSÛS (AHMED BÎCÂN) Ahmed-i Bîcân, Ahmed Bîcân, Yazıcıoğlu Ahmed Bîcân, Şeyh Ahmed Bîcân Efendi bin Sâlih Efendi, Ahmed İbnü’l-Kâtib Dr. Mehmet Bilal Yamak
Görüntüle
8 RİSÂLE-İ ZİKRULLAH (AKŞEMSEDDİN) Akşemseddin, Şemseddin Muhammed Araş. Gör. Harun ALKAN
Görüntüle
9 MİSBÂHU’L-ÜNS BEYNE’L-MA’KÛL VE’L-MEŞHÛD FÎ-ŞERHİ MİFTÂHİ’L-GAYB (FENÂRÎ) Fenârî, Mollâ Fenârî, Şemseddîn Muhammed b. Hamza, Şemseddîn Muhammed Efendi Diğer Edibe Taş
Görüntüle
10 ŞERH-İ HADİS-İ ERBÂİN (SOMUNCU BABA) Somuncu Baba Prof. Dr. Enbiya Yıldırım
Görüntüle
11 ZİKİR RİSÂLESİ/ KELİME-İ TEVHİD ZİKRİ RİSÂLESİ (SOMUNCU BABA) Somuncu Baba, Hamîdüddîn-i Aksarâyî Diğer Tuğba Nurlu Ertürk
Görüntüle
12 KÂŞİFÜ'L-ESTÂR AN VECHİ'L-ESRÂR (ŞEYH HÂMİD-İ VELÎ) Şeyh Hâmid-i Velî Öğretmen TALAT OLGUN
Görüntüle