- Yazar Biyografisi (TEİS)
Halîmî, Lütfullâh - Madde Yazarı: Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ
- Eser Yazılış Tarihi:872/1467-68
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:Başlangıç-15. Yüzyıl
- Dili:Diğer
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Mensur
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Lügat
- Yayın Tarihi:10/12/2021
MUSARRİHATÜ’L-ESMÂ (HALÎMÎ)
Arapça-Farsça-Türkçe sözlükHalîmî, Lütfullâh (d. ? - ö. 902/1496-97’den sonra)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Halîmî’nin 872/1467-68’de tamamlayıp II. Bâyezîd’e sunduğu mensur isimler sözlüğü. Müellif, eserini İbn Dureyd (ö. 321/933)’in Cemheretü'l-Lüġa, Cevherî’nin (ö. 392/1002) es-Sıhâh fi'l-Lüġa ve İbn Fâris’in (ö. 395/1004) Mücmelü'l-Lüġa’sı gibi eserlerden seçtiği Arapça isimlere Farsça ya da Türkçe karşılıklar verilerek satır arası tercüme biçiminde yazılmıştır. Kelimelerden yalnızca bir kısmına karşılık verilen sözlük, harf sırasına göre düzenlenmiştir (Erkan 1997: 342, Uzun 2005: 7). Eserin Futûhî bin Halîl tarafından istinsah edilmiş nüshası Milli Kütüphane, Yazmalar Koleksiyonu, 06 Mil Yz B 748 numarada kayıtlıdır. Şu ana kadar bu sözlük üzerine yapılmış bir çalışma bulunmamaktadır.
Nâsirin biyografisi için bk. "Halîmî, Lütfullâh". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/halimi-lutfullah
Eserden Örnekler
Harfü’l-Yâ
Yâ - yâbis (huşk), yâbisü’l-mâ (arak, huşk), Ye’cüc ve Me’cüc (dü gürûhî-end ki Zü’lkarneyn ber îşân sed sâht), yâcur (misl-i âcur), yârak (yâre), ye’s (nevmîdî), yâsir (hem-ķumâr), yâsim (yâsemen), yâsimûn, yâsemîn, yâsûl (asl), yâfi’ (kûdek-i merd-âsâ şode), yâfi’a (duhter-i merd-âsâ şode), yâfûh (efrâz pes ser), yavâfîh, yâfûhü’l-leyl (pîşter-i şeb), yâfût (za’îf), yâkût, yevâkît, yâkûtî (engûr-i sürh)… (Lutfullâh bin Ebî Yûsuf Çeleb, vr. 155a-155b)
Kaynakça
Erkan, Mustafa (1991). “Bahrü'l-Garâib”. İslâm Ansiklopedisi. C. 4. İstanbul: TDV Yay. 513-514.
Erkan, Mustafa (1997). “Halîmî”. İslâm Ansiklopedisi. C. 15. İstanbul: TDV Yay. 341-343.
Faroe, C.E (1991). Lütfullah Halîmî'nin Bahru'l-Garâ'ib'i. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
Lutfullâh bin Ebî Yûsuf Çelebi. Musarrihatü'l-Esmâ. Milli Kütüphane. Yazmalar Koleksiyonu. Nu. 06 Mil Yz B 748. https://dijital-kutuphane.mkutup.gov.tr/tr/manuscripts/catalog/details/323562?SearchType=1 [Erişim tarihi: 09.12.2021]
Öz, Yusuf (1996). Tarih Boyunca Farsça-Türkçe Sözlükler. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | BAHRU’L-GARÂYİB / NİSÂRÜ’L-MÜLK / LÜGAT-I HALÎMÎ (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ |
Görüntüle | ||
| 2 | GÜLŞEN-İ ZÎBÂ (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ |
Görüntüle | ||
| 3 | NİSÂRÜ’L-MÜLK (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ |
Görüntüle | ||
| 4 | LUGAT-İ HALÎMÎ / ŞERH-İ BAHRU’L-GARÂYİB / ÎZÂH-I BAHRU’L-GARÂYİB / EL-KÂ'İME / EL-KÂSIMİYYE (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Öğretmen Ece Ceylan |
Görüntüle | ||
| 5 | HISNU’L-HASÎN / [KİTÂBU TÂ’İYYETİ’L-HALÎMÎ MA’A ŞERHİHÂ] (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Dr. ırmak kaçar |
Görüntüle | ||
| 6 | TUHFE-İ MUKADDİMETÜ'L-LUGA (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Dr. ırmak kaçar |
Görüntüle | ||
| 7 | ER-RİSÂLE Fİ̂-BEYÂNİ FENNİ’L-MU'AMMEYYÂT / KAVÂ'İDİ’L-MU'AMMÂ (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Prof. Dr. muhittin eliaçık |
Görüntüle | ||
| 8 | RİSÂLE FÎ TECNÎSÂT VE’T-TEŞBÎHÂT VE’L-MECÂZÂT (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Prof. Dr. muhittin eliaçık |
Görüntüle | ||
| 9 | CÂMASB-NÂME (ABDÎ) | Abdî, Mûsâ | Prof. Dr. Müjgân Çakır |
Görüntüle | ||
| 10 | TERCÜME-İ KASÎDE-İ BÜRDE (ABDURRAHÎM) | Abdurrahîm, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultân | Doç. Dr. Bünyamin Ayçiçeği |
Görüntüle | ||
| 11 | RİSÂLE Fİ’L-MEBDE’İ VE’L-MA’ÂD (ABDURRAHÎM) | Abdurrahîm, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultân | Öğretmen Ece Ceylan |
Görüntüle | ||
| 12 | NEKÂVETÜ’L-EDVÂR (HÂCE ABDÜLAZÎZ) | Abdülazîz, Abdülkâdir-zâde, Hâce Abdülazîz, Usta Abdülazîz | Doç. Dr. Recep Uslu |
Görüntüle | ||
| 13 | DÎVÂN (ADLÎ) | Adlî, Sultân Bâyezîd-i Velî bin Fâtih Sultân Mehmed | Prof. Dr. YAVUZ BAYRAM |
Görüntüle | ||
| 14 | DÎVÂN-I TÜRKÎ (ADNÎ) | Adnî, Mahmûd Paşa | Dr. Öğr. Üyesi Hulusi Eren |
Görüntüle | ||
| 15 | DÎVÂN-I FÂRİSÎ (ADNÎ) | Adnî, Mahmûd Paşa | Dr. Öğr. Üyesi Hulusi Eren |
Görüntüle | ||
| 16 | DÎVÂN (ÂFİTÂBÎ) | Âfitâbî | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 17 | DÎVÂN (ÂHÎ) | Âhî, Benli Hasan, Dilsiz Dânişmend | Doç. Dr. Osman Kufacı |
Görüntüle | ||
| 18 | HÜSREV Ü ŞÎRÎN (ÂHÎ) | Âhî, Benli Hasan, Dilsiz Dânişmend | Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal |
Görüntüle |