Nûreddin Cerrâhî’nin (d. 1083/1672 - ö. 1133/1721) tarikat âdâbı konulu risalesi. Cerrâhî nisbeli Mehmed Nûreddin, Halvetîliğin Ramazaniye kolunun bir şubesi olan Cerrâhîliğin kurucusudur. Mürşid-i Dervîşân, onun tarikat adap ve erkânı konusunda kaleme aldığı bir eseridir. Kelime olarak “dervişlerin doğru yol göstericisi” manasına gelir. Eserin adı ve yazılış tarihi, eser sonundaki bir beyitte açıkça belirtilmektedir: Bundan çü murâd hizmet-i dervîşân / Târih ile nâmı Mürşid-i Dervîşân. “Mürşid-i Dervîşân” tamlamasının ebced hesabındaki karşılığı olan 1115/1703 eserin yazılış tarihidir.

Mürşid-i Dervîşân, mensur bir eserdir. Eser besmele ile başlar; sonrasında hamdele, salvele ve sebeb-i telife yer verilir. On iki bab olarak tertip edilmiştir. Bablardan sonra "Tekmîl-i Âdâb” ve “Tezyîl-i Hulefâ” başlıkları ile eser tamamlanır ve dua kısmına geçilir. Mürşid-i Dervîşân, genel itibarıyla dervişlerin belirli hâllerde yerine getirmeleri gereken tarikat edeplerini ihtiva eden bir tarikatname hüviyetindedir.

Eserin söz konusu on iki babında ele alınan konular şöyledir: Biat etmenin adabı, hizmet dervişlerinin uyması gereken kurallar, muhip olan dervişlerin uyması gereken kurallar, şeyhinin vefatından sonra şeyhsiz kalan dervişin dikkat etmesi gereken hususlar, halife tayin edilen dervişin nasıl davranması gerektiği, şeyh ile beraber yapılan zikrin adabı, dervişin şeyhle olan münasebetleri, şeyhlerin tavırlarına karşı dervişin nasıl davranması gerektiği, dervişlerin güzel ahlakı, sülûkun hâlleri, şeyhe rüya tabir ettirmenin adabı, tevekkül.

Mürşid-i Dervîşân, bir tarikatin kol kurucusunun kaleminden kendi tarikatının adap ve erkânının anlatıldığı bir eser olması yönüyle dikkate değerdir. Eserin Süleymaniye Kütüphanesinde üç (Yazma Bağışlar 6671, Hacı Mahmud Efendi 2501, Galata Mevlevîhanesi 27), İBB Atatürk Kitaplığında bir (Osman Ergin 1379) ve Almanya Millî Kütüphanesinde bir (Ms. or. oct. 2818) nüshası bulunmaktadır. Eserin metni, M. Fahrettin Dal’ın (2006) hazırladığı yüksek lisans tezinde neşredilmiştir.

Müellifin biyografisi için bk. "Nûrî, Mehmed Nureddin Cerrahî". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/nuri-mehmed-nureddin-cerrahi