Osmanlı döneminde yetişmiş sayılı münşilerden olan Okçu-zâde Mehmed Şâhî'nin inşa geleneği kapsamında kaleme aldığı mektuplarını derleyen eseridir.

Bizzat yazarının ifadesiyle Münşeâtü’l-İnşâ ismi verilen bu münşeat mecmuası bir mukaddime ile başlar. Arapça bir hamdele ve salvele ile başlayan bu mukaddimede Okçu-zâde öncelikle kendisini takdim edip kendisi hakkında önemli otobiyografik bilgiler verir. Akabinde sahip olduğu birikim ve kabiliyete karşın hak ettiği değeri görmediğinden şikayet edip kendisinin münşilik kariyerine mani olan "Hasancânî"lerden tahkir dolu ifadelerle şikayet eder. Sonrasında inşa sanatı ve bu sanatın öneminden bahseden yazar, muhtelif devirlerde yaşanmış bazı anekdotlar üzerinden konuyu genişletip bir münşinin ne kadar zor yetiştiğini izah etmeye çabalar.

Mukaddime kısmından sonra mektuplar başlar. Eseri doktora tezi kapsamında inceleyen İlknur Özer'in tespitine göre bu kısımda 96 adet mektup kaydedilmiş olup bunları dört tanesi Arapçadır (Özer 2022: 181). Sultan III. Mehmed, I. Mustafa, IV. Murad ve Sadrazam Davud Paşa gibi yöneticilerin İran şahı Şah Abbas'a gönderdiği resmi mektuplar yanında, ubûdiyet-nâme, iştiyâk-nâme, şevk-nâme, özür-nâme, şefkat-nâme, tehniyet-nâme, iyâdet-nâme, darâat-nâme, muhabbet-nâme, taleb-nâme, irsâl-nâme, i'lâm-nâme, şükrân-nâme, nasîhat-nâme ve taziye-nâme gibi farklı türdeki mektupların mecmuaya kaydedildiği görülmektedir (Mektupların içeriği için bk. Özer 2022: 182-193).

Baştan sona çok iddialı bir inşa üslubuyla kaleme alınan eser Okçu-zâde'nin inşa sanatına bakışını yansıtacak şekilde çok farklı şair ve nesir yazarlarından yapılan yoğun Arapça ve Farsça iktibaslarla bezenip çeşitlendirilmiştir. Münşe’âtü'l-İnşâ'nın yurt içi ve yurt dışındaki kütüphanelerde kayıtlı toplam 16 nüshasının (Ör. Milli Kütüphane, 06 Mil Yz B 224, 06 Mil Yz A 963, Süleymaniye Kütüphanesi, Esad Efendi, 3330-01, Esad Efendi, 3294-1, Hz. Nasuhi Dergâhı, 249, Hacı Selim Ağa Kütüphanesi 999 ve İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi NECTY01192) bulunduğu tespit edilebilmiştir (Özer 2022: 252-265).

Christine Woodhead'in bir makale ile önemi üzerinde durduğu Münşe’âtü'l-İnşâ yakın zamanda iki doktora tezine konu olmuştur (Uyanık 2021; Özer 2022).

Yazarın biyografisi için bk. "Zeynî/Şâhî, Okçu-zâde Nişancı Mehmed Paşa". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/zeyni-sahi-okcuzade-nisanci-mehmed