Münîrî’nin Şemseddin Muhammed Assâr-ı Tebrîzî’den (ö. 1520) tercüme ettiği mesnevi. Eser, kahramanlarının adlarını gökyüzüne ait unsurlardan alan çift kahramanlı bir aşk mesnevisidir. Mesnevinin bilinen iki nüshası vardır: Müellif hattı olan ilk nüsha British Library Or. 7742’de, son sayfası kopuk olan diğer nüsha ise Fatih Millet Kütüphanesi Ali Emîrî Manzum Eserler Bölümü No.1185’te kayıtlıdır. İlk nüshanın ketebe kaydından eserin yazılış tarihi  892/1487 olarak tespit edilmiştir (Kut 2005: 49).

Münîrî, mesnevisini orijinal eserle aynı ölçüde, mefâ’îlün mefâ’îlün fa’ûlün vezninde yazmıştır. 6011 beyitten oluşan eserinde bölüm başlıklarını Farsça bırakmış, kişiler, olay ve yer isimleri ile hikâye kurgusunda da Assar’a bağlı kalmıştır. Ancak şairin eserin girişinde yazdığı 3 kasideyle metnin içerisine serpiştirdiği 11 gazelin vezinleri mesneviden farklıdır. Uzun soluklu bu eserde farklı vezin kullanımları monotonluğu engellemiştir.

Mesnevinin giriş bölümünde yer alan tevhid, na’t, medhiye… vb. bölümler ve metnin içerisindeki gazeller çeviri olmayıp Münîrî’nin kendisine aittir. Şair, tercüme ettiği hikâye kısmında da beyitleri mealen çevirmiş, atasözleri ve deyimlere sıkça yer vermiş, böylece esere kendi tarzını yansıtmıştır (Akmandor 1983: XCII).

Hikâyenin özeti şöyledir: Istahr (Fars) ülkesinin adaletli hükümdarı Şah Şapur ve faziletli veziri dünyada her istediklerini elde etmişlerse de evlat sahibi olamamışlardır. Ava çıktıkları bir gün bir pîr ile karşılaşırlar. Pîr onlara birer çörek verir. Eşleriyle birlikte yedikten sonra evlatlarının olacağını müjdeler. Pîrin söylediği gibi her ikisinin de birer oğlu olur. Şâh’ın oğluna Mihr, vezirin oğluna Müşterî ismini koyarlar. Çocuklar birlikte büyür, birlikte mektebe başlarlar. Aralarında kuvvetli bir sevgi bağı oluşur. Bu bağlılık gün geçtikçe artıp aşka dönüşür. Mihr’e hizmet etmesi için görevlendirilen kötü huylu, riyakar Behram bunu fark eder ve şahı durumdan haberdar eder. Şâh çok öfkelenir, Müşterî’nin başka muallime verilmesini emreder, Mihr’in dışarı çıkmasını da yasaklar. İki arkadaş da bu ayrılığa çok üzülürler. Müşterî’nin babası vezir yaşanan olaylara üzüntüsünden hastalanır, bir süre sonra da ölür. Müşterî’nin üzüntüsü daha da artar. Müşterî’nin güzel huylu arkadaşı Bedr bir yolunu bulup iki arkadaş arasındaki haberleşmeyi sağlar. Ancak Mihr’e getirdiği bir mektup kötü niyetli Behram’ın eline geçer. Behram’dan Mihr ve Müşterî’nin koyduğu yasağa rağmen mektuplaştıklarını öğrenen şah çok hiddetlenir. Mihr zincire vurulup zindana atılır, Müşteri ise Bedr ile birlikte ülkeden ayrılır. Zindandan kurtulan Mihr de yanına arkadaşları Esed, Cevher ve Sabâ’yı alarak Müşterî’yi aramak için yola çıkarlar. İki arkadaş uzun ve meşakkatli bir ayrılıktan sonra Harezm’de buluşurlar. Mihr Harezm hükümdarı Keyvan Şah’ın kızı Nâhid ile evlenir. Bir süre Harezm’de yaşarlar. Daha sonra hep birlikte memleketlerine dönerler. Şah Şapur tahtını oğlu Mihr’e bırakır. Bir süre sonra Mihr hastalanır ve ölür. Bunu duyan Müşterî aynı gün, Nâhid ise akşam üstü vefat eder. Yolculuklarında onlara destek olan arkadaşları da kısa zamanda vefat ederler. Hepsi de Ravzatü’l-Uşşâk olarak anılan kabristana defnedilirler (Akmandor 1983: LVI-LXXXVIII).

Klasik çift kahramanlı aşk mesnevilerinden farklı olarak kahramanlar isimlerini yıldız ya da burç isimlerinden almış, kişilere de bu yıldızlara uygun nitelikler yüklenerek ilgi çekici bir eser oluşturulmuştur. Eser, çocuğu olmayan padişah gibi klişe bir motifle başlasa doğan çocukların her ikisinin de erkek olmaları ve birbirlerine şehvetten uzak saf bir aşkla bağlanmaları oldukça dikkat çekicidir.

Eser üzerinde Ayten Akmandor bir doktora tezi yazmıştır (1983).

Şairin biyografisi için bkz: “Münîrî” Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/muniri-mdbir