MESNEVÎ ŞERHİ (ÂSIM)
Mesnevî şerh
Âsım, Bağdatlı (d. 1218/1803 - ö. 1305/1887)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Bağdatlı Âsım’ın, Mevlânâ’nın Mesnevî’sinin ilk 18 beytine yaptığı şerh. Âsım’ın eserinin başında İsmail Rusûhî Ankaravî’nin dibacesinin şerhi yer alır. Ardından muhtasar bir şekilde Mevlânâ’nın Mesnevî’sinin ilk 18 beytinin şerhi gelir. Âsım, önce Mesnevî’nin orijinal beytini verip devamında şerhe geçer. 18. beytin şerhinden sonra Mevlânâ’nın Mesnevî’sine ait bazı parçalar şerh edilmeden verilmiştir.

Eserde yer yer ayet ve hadislere, Mevlânâ’nın gazellerinden örnek beyitlere yer verilmiştir. Müellifin ifadesi sade ve anlaşılırdır. Eserin bilinen tek nüshası, Âsım’ın Millet Kütüphanesi Ali Emiri Efendi, Manzum Eserler Bölümü AEMN 267 numarada kayıtlı bulunan Türkçe Dîvân’ının 125b-128b yaprakları arasındadır.

Şairin biyografisi için bk. “Âsım, Bağdatlı”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/asim-bagdatli  

Eserden Örnekler


Her ki cüz mâhî zi âbeş sîr şüd

Her ki bî-rûzîst rûzeş dîr şüd

Bu beyt-i şerîfde ehl-i sülûkun üç sınf olduğuna işâretdir. Sınf-ı evvel şol mâ’-i miyân-ı deryâ-yı mahabbet-i Hakka derler ki mâhî-misâl âb-ı zülâl-i visâlden sîr olmayıp eğer bin makâmâtı geçip denilen deryâyı nûş ederlerse yine reyyân olmazlar ve sınf-ı sânî şol hânmân-ı âb-ı vuslatdırlar ki nîm-cür’adan sekrân dik kûzeden reyyân olurlar. Nev’-i sâlis bu kıssadan bî-hisse deyü rûzîden bî-behre kalırlar ve Hazret-i Hudâvendigâr bu ad tâ’îfenin en akdemidir (Âsım, Türkçe Dîvân vr. 128a).

Kaynakça


Âsım (yz.). Türkçe Dîvân. Millet Kütüphanesi Ali Emiri Efendi, Manzum Eserler Nu. AEMN 267.

Cunbur, Müjgan (hzl.). (1999). İbnülemin Mahmud Kemal İnal-Son Asır Türk Şairleri (Kemâlü’ş-Şuarâ) C. I. Ankara: AKM Yay. 107-109.

Onuk, Osman (2016). Abdül-Azîz Âsım-ı Irâkî’nin Hayatı, Edebi Kişiliği ve Divanı. Yüksek Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.

Özbeyli, Atakan (2014). Divân-ı Abdülaziz Âsım Efendi (İnceleme - Metin). Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.

Atıf Bilgileri


KESİK, Beyhan. "MESNEVÎ ŞERHİ (ÂSIM)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/mesnevi-serhi-asim. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 DÎVÂN (ÂSIM) Âsım, Bağdatlı Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
2 FARSÇA DÎVÂN (ÂSIM) Âsım, Bağdatlı Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
3 DİVAN/GAZELİYAT (BASÎRÎ) Basîrî, Halîl Efendi Araş. Gör. Bünyamin Tetik
Görüntüle
4 [DÎVÂNÇE] (FÂ'İZ) Fâ'iz, Abdülkâdir Fâ'iz Tâlebânî Doç. Dr. Gülçiçek Akçay
Görüntüle
5 RAVZATÜ’Ş-ŞU’ARÂ (HÂVÎ) Hâvî, Resûl Efendi Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
6 TÂRÎH-İ DEVHATÜ’L-VÜZERÂ VE ZEYL-İ GÜLŞEN-İ HULEFÂ (HÂVÎ) Hâvî, Resûl Efendi Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
7 MECMÛ’A (KÂBİL) Kâbil, Muhittîn Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
8 DÎVÂN (KÂSIMÎ) Kâsımî, Kerküklü Doç. Dr. Gülçiçek Akçay
Görüntüle
9 DİVANÇE (MEHMED MİHRÎ) Mehmed Mihrî, Kerküklü Doç. Dr. Gülçiçek Akçay
Görüntüle
10 KITLIK KASİDESİ (NAKŞÎ) Nakşî, Abdülkâdir d. ?/? - ö. 1296/1878-79'dan sonra) Doç. Dr. Nagehan Uçan Eke
Görüntüle
11 HİCİV-NAME (NÂMÎ) Nâmî, Molla Abdullah Efendi Doç. Dr. Gülçiçek Akçay
Görüntüle
12 DÎVÂN (OSMÂNÎ) Osmânî, Osmân Ağa Doç. Dr. Gülçiçek Akçay
Görüntüle