Üsküdarlı Aşkî’nin (ö.984/1576-77) seyr ü sülûke dair nazari bilgileri nazma çektiği mesnevi nazım biçimindeki eseri. 20 beyit tutarındaki hatime bölümü dışında (bu bölüm mefâ‘îlün mefâ‘îlün fe‘ûlün kalıbında yazılmıştır), fâ‘ilâtün fâ‘ilâtün fâ‘ilün kalıbı ile yazılmıştır. İki nüshasından hareketle hazırlanan metnine göre eser 739 beyitten oluşmaktadır. Eser, mesnevî nazım biçiminin gelenekselleşen giriş bölümleri olmaksızın doğrudan asıl konu ile başlar. 19 beyitlik hâtime bölümünde verilen bilgilere nazaran eserin 977-978 (1570-1571) yılları arasında kaleme alındığı tahmin edilmektedir (Yazar 2012: 33-35).

Sadık Yazar’ın tespit ettiğine göre, Aşkî’nin Menâzilü’s-Sâlikîn’i, içerik itibarıyla XVI. yüzyıl müelliflerinden Vâhidî’nin 929/1523 yılında tamamlayıp Anadolu’daki derviş zümrelerini tanıttığı Menâkıb-ı Hâce-i Cihân ve Netice-i Cân adlı mensur eserinin bir kısmı üzerine bina edilmiştir. Aşkî, Menâkıb-ı Hâce-i Cihân’ın 10. tâifeye hasredilmiş son bölümde yer alan seyr ü sülûk hakkındaki teorik bilgilerin işlendiği kısmı özetleyip nazma çekerek eserini oluşturmuştur. Bu itibarla eserde; pîr-i nâkıs, pîr-i kâmil, seyr ü süluktaki on şar/makam, meczup türleri gibi tasavvufi konular ele alınmaktadır (Ayrıntılı bilgi için bk. Yazar 2012: 35-48).

Sadık Yazar eserin Üsküdarlı Aşkî’ye aidiyetini tespit etmiş (2011), ardından da iki nüshasına dayalı tenkitli neşrini yapmıştır (2012). Daha sonra Bilal Alpaydın ve Fatih Odunkıran aynı eseri iki makale serisi ile yeniden neşretmişlerdir (2013).

Şairin biyografisi için bk. “Aşkî”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/aski-mdbir