- Yazar Biyografisi (TEİS)
Gubârî, Abdurrahman Efendi - Madde Yazarı: Prof. Dr. Yunus KAPLAN
- Eser Yazılış Tarihi:968/1561
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:16. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Manzum
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Diğer
- Yayın Tarihi:26/09/2021
MENÂSIK-I HAC (GUBÂRÎ)
hac rehberiGubârî, Abdurrahman Efendi (d. ?/?-ö. 974/1566)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Gubârî mahlasıyla şiirler yazan Abdurrahman Efendi’nin (ö. 974/1566) hacı adaylarını bilgilendirmek için kaleme aldığı eser. Mesnevi nazım şekli ve aruzun “feʻilâtün mefâʻilün feʻilün” veznine sahip olan Menâsık-ı Hac, toplam 700 beyitten müteşekkildir. Gubârî, bu eseri hac yolculuğuna niyetlenen kişileri hac yolculuğu ve hac ibadeti hakkında bilgilendirmek amacıyla kaleme almıştır. Eserde haccın farz, vacip, sünnet ve müstehap hükmündeki amelleri ile hac esnasında işlenmesi yasak olan fiiller ve bunlara verilecek cezalar ele alınmıştır. Aynı türde kaleme alınan birçok eserin aksine eserde, Medine ve Ravza-i Mutahhara’ya yer verilmemiştir. Hacı adaylarına sadece haccın rükünleri belirtilmekle yetinilmemiş, onların rahat ve huzurlu bir şekilde ibadetlerini tamamlamaları için birtakım tavsiyelerde de bulunulmuştur. Yine hacı adaylarının tam bir hacı olmaları için yer yer dini ve ahlâkî nasihatler de yapılmıştır. Menâsık-ı Hacc’ın dili, didaktik amaçlı kaleme alındığı için oldukça sadedir. Hadis ve ayet iktibasları, çeşitli kıssalar ve peygamberlere telmihler Gubârî’nin anlatım esnasında sıkça başvurduğu yöntemlerden biridir.
Eser, tespit edilen üç nüshası üzerinden (Millet Ktp., Ali Emîri Manzum, nr. 819, 820; Süleymâniye Ktp., Yazma Bağışlar, nr. 2411/2) bir yüksek lisans tez çalışmasına konu olmuştur (Gül 2006).
Şairin biyografisi için bk. “Gubârî, Abdurrahman Efendi”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/gubari-abdurrahman-efendi.
Eserden Örnekler
Der-beyân-ı Menâsik-i Hac
Dinle ey sâlik-i mesâlik-i hac
Yazmışam sana bir Menâsik-i Hac
Muhtasardur müfîddür gâyet
Matlab-ı müstefîddür gâyet
Tâ bunı okuyup amel idesin
Haccını yaʻni bî-halel idesin
Her varan hacıya inanma sakın
Yile uyma suya tayanma sakın
İdeyin dir iken seni irşâd
Haccını câhil itmesün ifsâd
Bil ki sen haccı ehl-i Mekke bilür
Hem dahi fecci ehl-i Mekke bilür
İstitâʻat olana farzdur hac
Ehl-i İslâm eylemez buna lec
Ehl-i İslâm olanlar eyler hac
Her ne denlü baʻîd olursa da fec
[…]
Kaʻbe’yi bir kişi ki hac itse
Dûr ü nezdik katʻ-ı fecc itse
Anun içün didi Resûl-ı kerîm
Olur ana harâm nâr-ı cahîm (Gül 2006: 66-67).
Kaynakça
Gül, Âmine (2006). Abdurrahman Gubârî’nin Hayatı Eserleri ve Menasik-İ Hac Adlı Eseri (Edisyon Kritik). Yüksek Lisans Tezi), İstanbul: Marmara Üniversitesi.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | DÎVÂN (GUBÂRÎ) | Gubârî, Abdurrahman Efendi | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 2 | KA'BE-NÂME- (GUBÂRÎ) | Gubârî, Abdurrahman Efendi | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 3 | ŞEBİSTÂN-I HAYÂL (GUBÂRÎ) | Gubârî, Abdurrahman Efendi | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 4 | YÛSUF U ZÜLEYHÂ (GUBÂRÎ) | Gubârî, Abdurrahman Efendi | Prof. Dr. Melike Gökcan |
Görüntüle | ||
| 5 | TERCÜME-İ TÂRÎH-İ CENNÂBÎ (GUBÂRÎ ?) | Mehmed Efendi el-Gubârî (?) | Araş. Gör. Kadim Polat |
Görüntüle | ||
| 6 | GAZAVÂT-I MİDİLLÎ (GUBÂRÎ ) | Derviş Gubârî (?) | Araş. Gör. Kadim Polat |
Görüntüle | ||
| 7 | ŞÂH-NÂME/SÜLEYMÂN-NÂME (GUBÂRÎ) | Gubârî, Abdurrahman Efendi | Doç. Dr. Çetin Kaska |
Görüntüle | ||
| 8 | DÎVÂN (CA’FER) | Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi | Dr. Fatma Meliha Şen |
Görüntüle | ||
| 9 | MÜNŞE’ÂT (CA’FER) | Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi | Dr. Fatma Meliha Şen |
Görüntüle | ||
| 10 | TERCEME-İ CÂMEŞÛY-NÂME (FİRDEVSÎ) | Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî | Dr. Öğr. Üyesi Ozan Kolbaş |
Görüntüle | ||
| 11 | KİTÂB-I TÂLİ'-İ MEVLÛD / TÂLİ’-İ MEVLÛD-İ KEBÎR (FİRDEVSÎ) | Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî | Doç. Dr. Himmet BÜKE |
Görüntüle | ||
| 12 | HEŞT BİHİŞT / KİTÂBÜ’S-SIFÂTİ’S-SEMÂNİYYE FÎ ZİKRİ’L-KAYÂSIRETİ’L-OSMÂNİYYE (İDRÎS) | İdrîs, İdrîs-i Bitlîsî | Doç. Dr. ADNAN OKTAY |
Görüntüle | ||
| 13 | ŞERH-İ MESNEVÎ-İ MA’NEVÎ (İDRÎS) | İdrîs, İdrîs-i Bitlisî | Doç. Dr. ADNAN OKTAY |
Görüntüle | ||
| 14 | ŞEHRENGÎZ DER-MEDH-İ CÜVÂNÂN-I EDİRNE / ŞEHRENGÎZ-İ EDİRNE (MESÎHÎ) | Mesîhî, Îsâ | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 15 | DÎVÂN (ŞÂMÎ) | Şâmî, Şâmlıoğlu Mustafâ Bey | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 16 | HEFT PEYKER (ABDÎ) | Abdî | Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ |
Görüntüle | ||
| 17 | CEMŞÎD Ü HURŞÎD (ABDÎ) | Abdî | Prof. Dr. Adnan Ince |
Görüntüle |