MEDEDNAME (REFÎK)
Mededname ve Duvazdeh
Refîk, Hacı Murâd Ağa-zâde Mustafa Refîk Bey (d. 1245/1829 - ö. 1317/1900)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Refîk Divanı’nda yer alan dinî mededname türündeki şiir. Şiirin nazım şekli muhammes olup şiir 12 bentten oluşmaktadır. Şair, bu şiirinde türe uygun düşecek şekilde “meded meded” ikilemesini redif olarak kullanmış ve şiirinde başta Hz. Muhammed ve Hz. Ali olmak üzere on iki imamdan yardım dilemiştir. 

Şair önce kendi hâlini ortaya koymuş, kendisini tahkir etmiştir. Daha sonra zikrettiği her bir ismi tasvir ederken onların zatına duyduğu tazim üzerinde durmuştur. Refîk’in bu şiiri hem bir mededname hem de bir duvazdeh özelliği taşımaktadır. Şiir boyunca şairin muhatabı yer yer değişmektedir. Bunda da şiirin on iki imamdan yardım isteme maksadıyla yazılması etkendir. Şair ilk bentte Hz. Muhammed’e, 2. bentte Hz. Ali’ye, 3. bentte Hz. Hasan’a, 4. bentte Hz. Hüseyin’e, ismen zikretmese de 5. bentte Zeynelabidin’e, 6. bentte Muhammed Bakır’a, yine ismen zikretmese de 7. bentte Cafer-i Sadık’a, 8. bentte Musa-i Kâzım’a, 9. bentte Ali Rıza’ya, 10. bentte Muhammed Taki ve Ali Naki Hadi’ye, 11. bentte Hasan Askeri’ye ve son bentte İmam Mehdi’ye yer vermiştir. Böylece on iki imamın tamamına yer veren şair, onların hürmetine/adına tevessülde bulunmuştur. Şair, medednamesinde Alevi-Bektaşi inancının bazı esaslarına da yer vermiş, on iki imama ve onların yoluna bağlılığını beyan etmiştir.

Şairin biyografisi için bk. "Refîk, Hacı Murâd Ağa-zâde Mustafa Refîk Bey". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/refik-haci-murad-agazade-mustafa

Eserden Örnekler


Muhammes

Ey pâdişâh-ı taht-ı risâlet meded meded

Hejdeh hezâr ʻâleme rahmet meded meded

Sensin şefîʻ-i âsî-i ümmet meded meded

Kaldım esîr-i sicn-i tabîʻat meded meded

Rüsvâ vü rû-siyâh-ı kıyâmet meded meded


Sad çâk çâk-ı sîne-i dest-i melâmetim

Dil-kûb-ı seng-i âh u enîn-i melâletim

Halka-be-dest-i dergeh-i lutf u inâyetim

Çün çâker-i kemîne-i şâh-ı velâyetim

Ümmîdvâr-ı feyz-i şefâʻat meded meded

Sahrâ-neverd-i saʻy u taleb olma serserî

Açmış livâ-yı feyzini sultân Askerî

Kemter-gulâm-ı südde-i eltâf-ı Haydarî

Gayb âleminde mülk-i dilin cümle dâveri

Hep bendegâne erdi bu devlet meded meded


Kevser şarâb-ı maʻnî vü irfânı râyegân

Dest-i Alîden içdi Refîk mest-i câvidân

Kâʻim be-hakk-ı muntazar-ı âhirü’z-zamân

Mehdî imâm-ı hâdî-i akvâm-ı ins ü cân

Yâ pîr-i dest-gîr-i inâyet meded meded (Kaplan 2008: 109-112).

Kaynakça


Kaplan, Hasan (2008). Mustafa Refîk ve Dîvânı. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Atıf Bilgileri


Kaplan, Hasan. "MEDEDNAME (REFÎK)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/mededname-refik. [Erişim Tarihi: 30 Kasım 2025].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 [DÎVÂNÇE] (REFÎK) Refîk, Hacı Murâd Ağa-zâde Mustafa Refîk Bey Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
2 MANZUM MEKTUP (REFÎK) Refîk, Hacı Murâd Ağa-zâde Mustafa Refîk Bey Doç. Dr. Hasan Kaplan
Görüntüle
3 DİVANÇE (VÂZIH) Mustafâ Vâzıh Araş. Gör. Giyasi BABAARSLAN
Görüntüle
4 MEVRİDÜ’L-VÜSÛL FÎ MEVLİDİ’R-RESÛL (İBRÂHÎM ZİKRÎ) İbrâhîm Zikrî Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal
Görüntüle
5 ED-DÜRERÜ'L-MÜNTAHABÂTÜ'L-MENSÛRE FÎ ISLÂHİ'L-GALATÂTİ'L-MEŞHÛRE / GALATÂT-I HAFÎD EFENDİ Hafîd, Mehmed Hafîd Efendi Doç. Dr. Ramazan Ekinci
Görüntüle
6 TARÎKÜ'L-İHTİSÂR Nûrî, Osman Hanyevî Prof. Dr. Orhan Kurtoğlu
Görüntüle
7 TUHFETU SABRÎ AN-LİSÂNİ BULGARÎ Mehmed Sabrî Dr. Öğr. Üyesi Özkan Uz
Görüntüle
8 RAVZ-I VERD Şâkir, Ahmed Paşa Prof. Dr. Ramazan Sarıçiçek
Görüntüle
9 KENZ-İ FUSAHÂ (ABBAS KEMÂL EFENDİ) Abbas Kemâl Efendi, Kerküklü Diğer Öznur ÖZER
Görüntüle
10 DÎVÂN (ABDÎ) Abdî, Abdülkerîm Abdî Efendi Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
11 MEVLİD (ABDÎ) Abdî Doç. Dr. Hasan Kaya
Görüntüle
12 DÎVÂN (ABDÎ) Abdî, Şarkîkarahisarlı Dr. Hacer SAĞLAM
Görüntüle