Ferrâş Alî oğlu Şeyh Muhammed ez-Zihnî tarafından 19. yüzyılda derlenmiş olan şiir mecmuası. Katalogda Dîvân (Mecmû‘a)-ı Eş‘âr adıyla kayıtlıdır. Sonundaki temmet kaydına göre 14 Nisan 1846’da derlenmiştir.

Mecmua 184 varaktan ibarettir. Nestalik hatla yazılmış olup yer yer bazı kelimeler harekelenmiştir. Genel itibarıyla okunaklı bir hatta sahiptir. Seçilen şiirler kafiye harfine göre alfabetik olarak kaydedilmiştir. Derleyici her kafiye harfinden şiir almaya özen göstermiştir. Harf değişimlerinde bazen rubai ve muammalara yer verilmiştir. Mecmuada nazireler ve nazire kastıyla yazılmamış olsa bile vezin, kafiye/redif gibi yönlerden benzerliği bulunan bazı şiirler peş peşe sıralanmıştır.

Mecmuadaki şiirlerin pek çoğu 15. yüzyılda yaşamış şairlere aittir. Adnî, Ahmed Paşa, Ahmedî, Ahmed-i Dâ‘î, İvaz Paşa-zâde Atâyî, Hafî, Hakîkî, Halîlî, Hamdullah Hamdî, Necâtî Bey, Karamanlı Nizâmî, Sa‘dî, Safî, Şâhî, Şeyhî gibi bilinen 15. yüzyıl şairleri yanında 1437'de derlenen Mecmû‘atü’n-Nezâ’ir’de (Canpolat 1995) kayıtlı Ekmel, Hassân ve Fethî gibi şairler buna örnektir.

Mecmuada, şairi belirlenemeyen 44 şiir bir kenara bırakılırsa, 152 şairin toplam 705 şiirine yer verilmiştir. Sadece bir şiiri kayıtlı şair sayısı 84, iki şiiri kayıtlı şair sayısı 21, üç şiiri kayıtlı şair sayısı ise 13’tür. Mecmuada toplam 749 şiir bulunmaktadır. Bunların 729’u Türkçe, 19’u Farsça ve 1’i Arapçadır. 9 şiir mükerrer yazılmıştır. En çok şiirine yer verilen şairler sırasıyla şöyledir: Halîlî (66), Ahmed (41), Vehbî (40), Nâbî (39), Nizâmî (39), Şeyhî (36), Zâtî (32), Sâmî (26), Fethî (24), Safî (21), Hafî (19), Atâyî (18), Necâtî (16), Adnî (14), Nücûmî (10).

Mecmuadaki şiirlerin nazım şekillerine göre dağılımına bakıldığında 653 gazel, 20 matla, 16 murabba, 12 rubai, 10 müfred, 8 kaside, 8 nazm, 6 terkib-i bend, 4 kıta, 3 tahmis, 2 terci-i bend, 2 mesnevi, 2 müstezad, 1 muhammes, 2 koşma bulunduğu görülür. Nazım türü tespit edilebilen şiir sayısı ise 36’dır. Bunların 22’si muamma, 5’i münacat, 5’i na‘t, 3’ü tevhit, 1’i ise methiyedir.

Muhtevası dikkate alındığında mecmuayı Mehmet Gürbüz’ün yapmış olduğu tasnife göre (2012: 112) “bir mensubiyet ilişkisi gözetmeksizin belirli şairlerin şiirlerini bir araya getirmeyi amaçlayan mecmualar” kategorisine dâhil etmek mümkündür.

Mecmua, biyografik kaynaklarda adı geçmeyen şairlerin şiirlerini ihtiva etme bakımından oldukça zengindir. Bu nitelikteki şairlerden bazıları şunlardır: Asîlî, Âteşî, Behrâmî, Cezâyî, Dersî, Dîde’i, Ekmel, Ferhî, Fethî, Hafîzî, Hassân, Huldî, Hüznî, Irâkî, İbni Tayfûr, İlyâs, İnkisârî, Kanber Oğlu, Kâsım, Lezîzî, Mahmûd Oğlu, Manyas Oğlu, Ma‘rifî, Menba‘î, Muhammed, Muhsin, Müneccim-zâde, Sa‘d, Sâ’il Oğlu, Şirâzî, Tâ’ibî, Vahîd, Yaş Bek… Ayrıca, kaynaklarda hakkında bilgiye rastladığımız, ancak divanı bulunmayan veya bugün için ele geçmemiş olan Halîlî, Nücûmî, Resmî, Sa‘dî, Şemsî gibi şairlerin de pek çok şiirine yer verilmiştir. Mecmuadaki şiirlerin bir kısmı, şairlerin neşri yapılan divanlarında bulunmamaktadır. Örneğin, Safî, Sâbit, Şâhî, Hakîkî, Cinânî, Hamdî, Âşık Ömer, Ahmed, Ulvî, Hayâlî, Fazlî, Cevrî, Behiştî, Atâyî, Ahmedî, Avnî, Şeyhî ve Rîzî mahlaslı şairlerin bazı şiirleri yayımlanmış divanlarda bulunamamıştır.

Derleyicisinin ve derlenme tarihinin belli olması, şair çeşitliliği, şiirlerin önemli kısmının 15. yüzyıl şairlerinden seçilmesi, biyografik kaynaklarda adı geçmeyen şairlerin şiirlerini barındırması, halk şiirinden de örnekler içermesi mecmuayı edebiyat tarihi açısından değerli kılan özelliklerdendir.