MECMÛ'A-i EŞ'ÂR VE FEVÂ'İD (Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi, Burdur Koleksiyonu, 15 Hk 224)
şiir ve fevaid mecmuası
?

ISBN: 978-9944-237-87-1


17. yüzyılda derlendiği düşünülen, mürettibi meçhul şiir mecmuası. Eser, kütüphane kataloğunda Mecmû‘a-i Eş‘âr ve Fevâ’id adıyla kayıtlıdır. 117 varaktan oluşan mecmuanın metni, kimi yerlerde farklılık göstermekle birlikte, genel itibarıyla talik hatla yazılmıştır. Derlenme tarihi kesin olarak bilinmese de kimi şiirlerin başlıklardan ve şairlerin doğum-ölüm tarihlerinden yola çıkarak mecmuanın en erken 17. yüzyılın başlarında tertip edilmiş olabileceğini söylemek mümkündür.

Mecmuada Türkçe, Arapça ve Farsça dillerinde yazılmış toplam 286 şiir yer almaktadır. Bunlardan 178 gazel, 25 kaside, 7 kıt‘a, 2 müfred, 2 matla‘, 2 murabba, 1 musammat ve 1 müseddes olmak üzere 218’i Türkçedir. Türkçe şiirlerin dışında Câfer Çelebi’ye ait 2 Arapça gazel ile farklı şairlere ait 66 Farsça şiir bulunmaktadır. Eserdeki 35’i Farsça olmak üzere 39 şiirin kime ait olduğu belirlenememiştir. Geriye kalan şiirlerse farklı dönemlerde yaşamış 67 farklı şair tarafından kaleme alınmıştır. Kendisinden en çok şiir seçilen şair 75 şiirle (ikisi Arapça, üçü Farsça) Tâcîzâde Ca’fer Çelebi’dir. İkinci sırada 18’er şiirle Bâkî ve Kemâl-i Zerd yer alır. Türkçe şiirlerin nazım şekillerine göre mecmuadaki dağılımına bakıldığında en çok gazellere yer verilirken ikinci sırada da kaside ve kıt‘alar gelmektedir. Mecmuada şiirlerine yer verilen şairlerle şiir sayıları şu şekildedir: Alî, Âlî, Azmî, Ubeydî (3), Ulvî (5), Âgehî (2), Âhî, Ahmed (7), Ahmedî, Bâkî (18), Belîğî (2), Câmi'î, Ca'fer (75), Derûnî, Emrî, Fakîrî, Fevrî (2), Figânî, Gazâyî, Hâfız, Hafî, Halîlî, Hasîbî, Hayâlî (5), Hecrî, Hudâyî, Hüdâyî, Hürremî, İshâk (2), Kabûlî, Kâtibî, Kemâl-i Zerd (18), Lâ'lî, Makâlî (2), Medhî, Mesîhî (5), Meşâmî, Meşrebî (2), Muhibbî, Müderris Yahyâ, Necâtî (6), Nesîmî, Nevâyî (5), Nev'î, Nisârî, Nihânî, Nisâbî, Nizâmî (3), Ref'î, Revânî (3), Sa'dî (3), Sa'yî, Seyfî, Sihrî, Sûzî, Süheylî, Şâhî (3), Tâli'î, Tîğî (2), Usûlî, Vahdetî, Vechî, Yahyâ (4), Zemmî ?, Zâtî (2), Za’îfî, Zevkî. Bunlar dışında Farsça şiirlerine yer verilen şairlerse şunlardır: Şâhî (12), Sa'dî (5), Ca'fer (3), Kemâl (3), Hamdî, Irakî, İmâd, Mevlânâ, Riyâzî, Selikî, Selmân.

Eserde şiirlerin dışında, 92b sayfasından itibaren Lâmi‘î Çelebi’nin Hüsn ü Dil adlı eserinden alınan mensur bir bölüm yer almaktadır. Mecmuanın nazım şekli, nazım türü, vezin vb. kıstaslara göre yapılmış belirli bir tertip metodu yoktur. Başlangıçta kasidelere yer verilip gazellerle devam edilmesi mecmuaya şekle göre bir tertip amacıyla başlandığı algısını uyandırsa da ileriki varaklarda farklı nazım biçimlerinin karışık olarak kaydedilmiş olması bu algıyı çürütmektedir. Mecmuanın boş sayfalarında muhtemelen sonradan eklenmiş alışveriş listesi, hesaplamalar, iftar duası ve birkaç şiir parçasından oluşan kayıtlar yer almaktadır.

Mecmua, Zeynep Süngü tarafından MESTAP kapsamında yüksek lisans tezi olarak çalışılmış (2018), daha sonra da mecmuanın tanıtımı amacıyla bir kitap bölümü yayımlanmıştır (2021).

Eserden Örnekler



Kaynakça


Süngü, Zeynep (2018). Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesindeki 15 Hk 224 Numaralı Şiir Mecmuası ve MESTAP'a Göre Tasnifi. Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi.

Süngü, Zeynep (2021). "Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesindeki 15 Hk 224 Numaralı Mecmua". Prof. Dr. Orhan Yavuz Armağanı. Konya: Palet Yay. 493-511.

Atıf Bilgileri


Süngü, Zeynep. "MECMÛ'A-i EŞ'ÂR VE FEVÂ'İD (Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi, Burdur Koleksiyonu, 15 Hk 224)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/mecmu-a-i-es-ar-ve-feva-id-konya-bolge-yazma-eserler-kutuphanesi-burdur-koleksiyonu-15-hk-224. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 LEMEZÂT-I HULVİYYE EZ LEMEÂT-I ULVİYYE (MAHMUD CEMALEDDİN HULVÎ) Mahmud Cemaleddin el-Hulvî Diğer Özlem Şamlı
Görüntüle
2 AHBÂRÜ’L-'İBER (ZA’ÎFÎ, MUHAMMED) Za'îfî, Muhammed Doç. Dr. Necmiye Özbek Arslan
Görüntüle
3 KIRK HADİS TERCÜMESİ (FEYZÎ-İ KEFEVÎ) Feyzî-i Kefevî Prof. Dr. Adem Ceyhan
Görüntüle
4 ZÜBDETÜ'N-NESÂYİH VE UMDETÜ'T-TEVÂRÎH (IYÂNÎ) Iyânî, Cafer Iyânî Bey Prof. Dr. Osman Ünlü
Görüntüle
5 RÂZ-NÂME FÎ MENÂKIBİ'L-ULEMÂ VE'L-MEŞÂYİH VE'L-FUZELÂ (KEFEVÎ HÜSEYİN) Kefevî, Hüseyin ismail Aksoyak
Görüntüle
6 ES-SEYFÜ'L-MESLÛLÜ FÎ ŞERHİ'R-RESÛLİ (MUSTAFA b. BÂLÎ) Mustafa b. Bâlî Araş. Gör. Oğuzhan Et
Görüntüle
7 HADÎS-İ ŞERÎFLER MECMUASI (MUSTAFÂ b. BÂLÎ) Mustafâ b. Bâlî Araş. Gör. Oğuzhan Et
Görüntüle
8 HÂŞİYE ALÂ ŞERHİ MİFTÂH (MUSTAFA b. BÂLÎ) Mustafâ bin Bâlî Araş. Gör. Oğuzhan Et
Görüntüle
9 TUHFE-İ ŞEMSÎ (ŞEMSÎ) Şemsî, İsfendiyar-zâde Şemsî Ahmed Paşa Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
10 KARAMAN-NÂME (ŞİKÂRÎ) Şikârî Araş. Gör. Mizan Coşkun Özgür
Görüntüle