- Yazar Biyografisi (TEİS)
Feyzî, Ahmed Feyzî, Tebrizli - Madde Yazarı: Prof. Dr. Hakan Yekbaş
- Eser Yazılış Tarihi:1289
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:19. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Manzum
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Mersiye
- Yayın Tarihi:18/08/2021
MÂTEMNÂME (FEYZÎ)
Kerbelâ mersiyesiFeyzî, Ahmed Feyzî, Tebrizli (d. 1258/1842 - ö. 1328/1910)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Muallim Feyzî’nin Kerbelâ mersiyelerini ihtiva eden eseri. Muhtevasında 1 kaside, 1 murabba, 3 muhammes ve 2 müseddes nazım şekliyle kaleme alınmış 7 mersiye bulunmaktadır. Feyzî, eserin başındaki kasidesinde Kerbelâ Hadisesi’ni tahkiyevî bir üslupla anlatmıştır. Feyzî’nin Kerbelâ’da yaşanan olaylarla ilgili hüzün ve duygu yüklü mısralarına musammat nazım şekliyle söylediği şiirlerinde rastlanmaktadır. Murabba ve muhammes nazım şekliyle söylediği mersiyelerin başında musammatlarla aynı vezin ve kafiyede bir beyit bulunmaktadır. Bunlardan biri de “Düşdi Hüseyn atından sahrâ-yı Kerbelâ’ya / Cibrîl git haber ver Sultân-ı Enbiyâyâ” beytidir. Feyzî, Vâveylâ eserinde de bu beyte yer verir ve bir açıklamada bulunur. Buna göre söz konusu beyit, Şîrzâd adlı bir şaire aittir ve 1289/1872 yılında yayımlanmıştır. Feyzî, Kâzım Paşa’nın bu beyti, Makalîd-i Aşk’ında (1301/1889) intihal etmek suretiyle sahiplendiğini ifade eder (1314: 6).
Abdülbaki Gölpınarlı, Feyzî’nin mersiyelerini eşsiz olarak nitelendirir ve şairi Türkçe mersiyede, en büyük üstat olarak vasıflandırır (2003: 4). Gerçekten de şair, Ehl-i Beyt’in uğradığı nice zulmü ve onlara olan muhabbetini samimi ve lirik bir üslupla anlatmıştır.
Eser, 1289/1872 yılında Camlı Han Matbaasında 8 sayfa olarak basılmıştır. Eserdeki mersiyelerden üçü daha sonra şairin aynı muhtevayı işleyen Vâveyla isimli kitabında yayımlanmıştır. Eserin metni neşredilmiştir (Arslan, Erdoğan 2008; Çiftçi 2012).
Şairin biyografisi için bk. “Feyzî”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/feyzi-ahmed-feyzi-tebrizli
Eserden Örnekler
Muhammes
Dâimâ eyle figân ebr gibi
Kim musîbet-zededir Âl-i Nebî
Mâtem et kendine bezm-i tarabı
Ağla ey dîde-i giryân ağla
Bu Hüseyn mâtemidir kan ağla
Zulm-ı bî-hadd ü hisâb etdi felek
Hâne-i dîni harâb etdi felek
Ehl-i îmânı kebâb etdi felek
Ağla ey dîde-i giryân ağla
Bu Hüseyn mâtemidir kan ağla
Kerbelâ vak’asını yâd kılın
Turmayup nâle vü feryâd kılın
Rûh-ı Peygamber’i dil-şâd kılın
Ağla ey dîde-i giryân ağla
Bu Hüseyn mâtemidir kan ağla
...
Azm idüp tâ’ife-i küfr-medâr
Edeler izzet-i Peygamber’i hâr
Âhuvân-ı haremi sayd u şikâr
Ağla ey dîde-i giryân ağla
Bu Hüseyn mâtemidir kan ağla
Feyzi’yâ açma rumûz-ı haremi
Açma nâ-mahrem-i aşka bu gamı
Tayy-ı tûmâr iderek kır kalemi
Ağla ey dîde-i giryân ağla
Bu Hüseyn mâtemidir kan ağla (Feyzî 1289: 5-6).
Kaynakça
Arslan, Mehmet, Erdoğan, Mehtap. (2008). Kerbelâ Mersiyeleri. Ankara: Grafiker Yayınları.
Çiftçi, Cemil. (2012). Mâtem-nâme ve Vâveylâ. İstanbul: Kevser Yay.
Feyzî. (1289). Mâtem-nâme. İstanbul: Camlı Han Matbaası.
Gölpınarlı, Abdülbaki. (2003). Mevlânâ Müzesi Abdülbâkî Gölpınarlı Kütüphanesi Yazma Kitaplar Kataloğu. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
Şîrzâd. (1314). Mersiye (Vâveylâ). İstanbul.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | HAYYÂM (FEYZÎ) | Feyzî, Ahmed Feyzî, Tebrizli | Prof. Dr. Hakan Yekbaş |
Görüntüle | ||
| 2 | VÂVEYLÂ (FEYZÎ) | Feyzî, Ahmed Feyzî, Tebrizli | Prof. Dr. Hakan Yekbaş |
Görüntüle | ||
| 3 | SÛZ U GÜDÂZ (FEYZÎ) | Feyzî, Ahmed Feyzî, Tebrizli | Prof. Dr. Hakan Yekbaş |
Görüntüle | ||
| 4 | DÎVÂN (FEYZÎ) | Feyzî, Ahmed Feyzî, Tebrizli | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 5 | EŞ'ÂR-I FEYZÎ (FEZYÎ) | Feyzî, Ahmed Feyzî, Tebrizli | Prof. Dr. Hakan Yekbaş |
Görüntüle | ||
| 6 | PÂK NİHÂD VE PÂK DÂMEN (FEYZÎ) | Feyzî, Ahmed Feyzî, Tebrizli | Prof. Dr. Mehtap Erdoğan Taş |
Görüntüle | ||
| 7 | KÂMÛS (FEYZÎ) | Feyzî, Ahmed Feyzî, Tebrizli | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 8 | CEP LUGATİ (FEYZÎ) | Feyzî, Ahmed Feyzî, Tebrizli | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 9 | DİVANÇE (VÂZIH) | Mustafâ Vâzıh | Araş. Gör. Giyasi BABAARSLAN |
Görüntüle | ||
| 10 | MEVRİDÜ’L-VÜSÛL FÎ MEVLİDİ’R-RESÛL (İBRÂHÎM ZİKRÎ) | İbrâhîm Zikrî | Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal |
Görüntüle | ||
| 11 | ED-DÜRERÜ'L-MÜNTAHABÂTÜ'L-MENSÛRE FÎ ISLÂHİ'L-GALATÂTİ'L-MEŞHÛRE / GALATÂT-I HAFÎD EFENDİ | Hafîd, Mehmed Hafîd Efendi | Doç. Dr. Ramazan Ekinci |
Görüntüle | ||
| 12 | TARÎKÜ'L-İHTİSÂR | Nûrî, Osman Hanyevî | Prof. Dr. Orhan Kurtoğlu |
Görüntüle | ||
| 13 | TUHFETU SABRÎ AN-LİSÂNİ BULGARÎ | Mehmed Sabrî | Dr. Öğr. Üyesi Özkan Uz |
Görüntüle | ||
| 14 | RAVZ-I VERD | Şâkir, Ahmed Paşa | Prof. Dr. Ramazan Sarıçiçek |
Görüntüle | ||
| 15 | KENZ-İ FUSAHÂ (ABBAS KEMÂL EFENDİ) | Abbas Kemâl Efendi, Kerküklü | Diğer Öznur ÖZER |
Görüntüle | ||
| 16 | DÎVÂN (ABDÎ) | Abdî, Abdülkerîm Abdî Efendi | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 17 | MEVLİD (ABDÎ) | Abdî | Doç. Dr. Hasan Kaya |
Görüntüle | ||
| 18 | DÎVÂN (ABDÎ) | Abdî, Şarkîkarahisarlı | Dr. Hacer SAĞLAM |
Görüntüle |