MAKÂM-I SÜLÛK (VEFÂ)
mesnevi
Vefâ, Şeyh Vefâ, İbnü’l-Vefâ, İbn Vefâ, Vefâ-zâde, Ebu’l-Vefâ (d. ? - ö. 896/1491)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Şeyh Vefâ’nın kaleme aldığı tasavvuf konulu mesnevi. Eserin bilinen tek nüshası Süleymaniye Kütüphanesi, İbrahim Efendi Bölümü, nu. 652'de kayıtlıdır. Mesnevinin yazım tarihi ve nüshanın istinsah tarihi belli değildir. Aruzun "fâ'ilâtün fâ'ilâtün fâ'ilün" vezni ile yazılan eser 398 beyittir. Nüshada iki beytin ilk mısraları yazılmış, ikinci mısraları boş bırakılmıştır. Metin bunlarla birlikte 400 beyittir. Mesnevi “makâm” adı verilen yedi bölüme ayrılmıştır. Makâmlara sırası ile şu başlıklar konulmuştur: Birinci makâm seyri illa’llâh, ikinci makâm seyru’llâh kâle aleyhi’s-salâtu ve’s-selâm men kâne li’llâhi kâne'llâhu leh, üçüncü makâm seyri ala'llâh, dördüncü makâm seyri ma‘a’llâh, beşinci makâm seyri fi’llâh, altıncı makâm seyri ani’llâh, yedinci makâm seyri bi’llâh.

Eserin tenkitli metni Avni Erdemir tarafından yayımlanmıştır (1999).

Şairin biyografisi için bk. “Vefâ, Şeyh Vefâ, İbnü’l-Vefâ, İbn Vefâ, Vefâ-zâde, Ebu’l-Vefâ”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/vefa-seyh-vefa-ibnulvefa-ibn-vefa 

Eserden Örnekler


Makâm-ı Sülûk’tan

Makâm-ı Evvel Seyri İlla’llâh

Ol ki evveldir makâm-ı nefs durur

Bunda olan mücrim-i nâ-kes durur


Bu makâm ki nefs-i hod emmâredür

Rûha dâ’im işi zahm [u] yaradur


Dâ’imâ fısk [u] günâhdur buna iş

Gerçi sûret nev-bahâr [u] ma‘nî kış


Gice gündüz nefs hevâsını kovar

Âhiret anmaz illâ ol dünyâ sever


Bu makâm gâfilleründür bellü bil

Bir boyına ma‘rifeti kâl [u] kîl


Gönli tolu buhl [ü] kîn ü şîn ü kâf

Nâzenîn ömri yile virür güzâf


Dille anar Hakkı gönülle degül

Neylesin zulmetdedür rûşen degül


Tevbe eyler tevbesin virür yile

Gâh gâh ider kendü nefsinden gile


Geh yıkar u geh yapar geh sindürür

Nefs odı ilmini göyündürür


Akl u şeytân bularun işidür

Her zamân [ol] nefslerün yoldaşıdur


Zikri çok itmek gerekdür bunlara

Tâ ki aklun nûrı gele onlara


Tevbesini cidd ile tutmak gerek

Dünye sevgüsin birez atmak gerek (Şeyh Vefâ, vr.1b)

Kaynakça


Erdemir, Avni (1999). Muslihu’d-din Mustafa İbn Vefâ, Hayatı, Eserleri, Tesirleri ve Manzum Eserlerinin Tenkidli Metni. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Şeyh Vefâ. Makâm-ı Sülûk. Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi, İbrahim Efendi Bölümü. Nu. 652.

Atıf Bilgileri


Güzel, Bilal. "MAKÂM-I SÜLÛK (VEFÂ)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/makam-i-suluk-vefa-tees-1566. [Erişim Tarihi: 07 Nisan 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 RİSÂLE-İ MANZÛMÂT-I ŞEYH VEFÂ (VEFÂ) Vefâ, Şeyh Vefâ, İbnü’l-Vefâ, İbn Vefâ, Vefâ-zâde, Ebu’l-Vefâ Dr. Bilal Güzel
Görüntüle
2 SÂZ-I İRFÂN (VEFÂ) Vefâ, Şeyh Vefâ, İbnü’l-Vefâ, İbn Vefâ, Vefâ-zâde, Ebu’l-Vefâ Dr. Bilal Güzel
Görüntüle
3 CÂMASB-NÂME (ABDÎ) Abdî, Mûsâ Prof. Dr. Müjgân Çakır
Görüntüle
4 TERCÜME-İ KASÎDE-İ BÜRDE (ABDURRAHÎM) Abdurrahîm, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultân Doç. Dr. Bünyamin Ayçiçeği
Görüntüle
5 RİSÂLE Fİ’L-MEBDE’İ VE’L-MA’ÂD (ABDURRAHÎM) Abdurrahîm, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultân Öğretmen Ece Ceylan
Görüntüle
6 NEKÂVETÜ’L-EDVÂR (HÂCE ABDÜLAZÎZ) Abdülazîz, Abdülkâdir-zâde, Hâce Abdülazîz, Usta Abdülazîz Doç. Dr. Recep Uslu
Görüntüle
7 DÎVÂN (ADLÎ) Adlî, Sultân Bâyezîd-i Velî bin Fâtih Sultân Mehmed Prof. Dr. YAVUZ BAYRAM
Görüntüle
8 DÎVÂN-I TÜRKÎ (ADNÎ) Adnî, Mahmûd Paşa Dr. Öğr. Üyesi Hulusi Eren
Görüntüle
9 DÎVÂN-I FÂRİSÎ (ADNÎ) Adnî, Mahmûd Paşa Dr. Öğr. Üyesi Hulusi Eren
Görüntüle
10 DÎVÂN (ÂFİTÂBÎ) Âfitâbî Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
11 DÎVÂN (ÂHÎ) Âhî, Benli Hasan, Dilsiz Dânişmend Doç. Dr. Osman Kufacı
Görüntüle
12 HÜSREV Ü ŞÎRÎN (ÂHÎ) Âhî, Benli Hasan, Dilsiz Dânişmend Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal
Görüntüle