LÜGAT-NÂME (ÂMİDÎ)
manzum lügat
Âmidî (d. ?/? - ö. ?/?)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Ali Emirî, tezkirelerin hiçbirinde ismine rastlanmayan Diyarbakırlı Âmidî’nin Ferişteoğlu Lügati’nin tercümesi olan manzum bir lügatinin mevcut olduğundan ve bu eseri gördüğünden bahsetmektedir. Ona göre bu eseri ile eğer ispat-ı vücut etmeseydi dünyaya gelmemiş varsayılacaktı. (Kadıoğlu 2018: 59). Lügat-nâme'nin içeriği hakkında bilgi vermeyen Ali Emirî, Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid’de sadece bir matla beytine ve Lügat-nâme’nin farklı yerlerinden alınma bir kısmı atasözlerinden oluşan hikemî mısralara yer vermiştir.

Eser hakkında bilgi veren diğer kaynaklar Emirî’nin tezkiresinden alıntı yapmıştır.

Şairin biyografisi için bk. “Âmidî”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğühttp://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/amidi


Eserden Örnekler


Matla’:

Bismillâhirrahmânirrahîm

Mebde-i envâr-ı kelâm-ı kadîm

***

Mısra’lar:

İster isen âhiret dünyayı sat

***

Söylemek oldı gümüş altun sükût

***

Yimezsen yir bulunur gözün aç

***

Bir lugat bilmek bütün dünyâ deger

***

Nân-ı huşke it kanâat sabr kıl he iş biter

***

Âlemin yokdur vefâsı cümle herc ü mercdür

***

Bir meseldür ki yanar kuru yanınca nice yaş

***

Sefîh ol kişidür ki ide mâlın isrâf

***

Dünyâya gönül baglayan âdem olur ahmak

***

Âlim oldur ki ola anda amel

***

Yemez âkıl olan bu dünyâda gam

***

Bulmak istersen saâdet söyleme asla yalan (Beysanoğlu 1996: 189-190; Kadıoğlu 2018: 60)

Kaynakça


Beysanoğlu, Şevket (1996). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. Ankara: San Matbaası, Diyarbakır Tanıtma, Kültür ve Yardımlaşma Vakfı Yay. 1/208.

Ekmekçi, Güneş (2009). XVI. Yüzyıl Diyarbakır Şairleri. İstanbul: Nesil Matbaacılık Diyarbakır Valiliği Hizmet Vakfı Başkanlığı Yay. 94-96.

Ergun, Sadettin Nüzhet (tarihsiz). Türk Şairleri. 1/51.

Kadıoğlu, İdris (2018). Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid Ali Emîrî Efendi. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Yay.

Atıf Bilgileri


Ertem, Davut. "LÜGAT-NÂME (ÂMİDÎ)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/lugat-name-amidi. [Erişim Tarihi: 22 Ağustos 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 LEMEZÂT-I HULVİYYE EZ LEMEÂT-I ULVİYYE (MAHMUD CEMALEDDİN HULVÎ) Mahmud Cemaleddin el-Hulvî Diğer Özlem Şamlı
Görüntüle
2 AHBÂRÜ’L-'İBER (ZA’ÎFÎ, MUHAMMED) Za'îfî, Muhammed Doç. Dr. Necmiye Özbek Arslan
Görüntüle
3 KIRK HADİS TERCÜMESİ (FEYZÎ-İ KEFEVÎ) Feyzî-i Kefevî Prof. Dr. Adem Ceyhan
Görüntüle
4 ZÜBDETÜ'N-NESÂYİH VE UMDETÜ'T-TEVÂRÎH (IYÂNÎ) Iyânî, Cafer Iyânî Bey Prof. Dr. Osman Ünlü
Görüntüle
5 RÂZ-NÂME FÎ MENÂKIBİ'L-ULEMÂ VE'L-MEŞÂYİH VE'L-FUZELÂ (KEFEVÎ HÜSEYİN) Kefevî, Hüseyin ismail Aksoyak
Görüntüle
6 ES-SEYFÜ'L-MESLÛLÜ FÎ ŞERHİ'R-RESÛLİ (MUSTAFA b. BÂLÎ) Mustafa b. Bâlî Araş. Gör. Oğuzhan Et
Görüntüle
7 HADÎS-İ ŞERÎFLER MECMUASI (MUSTAFÂ b. BÂLÎ) Mustafâ b. Bâlî Araş. Gör. Oğuzhan Et
Görüntüle
8 HÂŞİYE ALÂ ŞERHİ MİFTÂH (MUSTAFA b. BÂLÎ) Mustafâ bin Bâlî Araş. Gör. Oğuzhan Et
Görüntüle
9 TUHFE-İ ŞEMSÎ (ŞEMSÎ) Şemsî, İsfendiyar-zâde Şemsî Ahmed Paşa Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
10 KARAMAN-NÂME (ŞİKÂRÎ) Şikârî Araş. Gör. Mizan Coşkun Özgür
Görüntüle