Lütfullâh Halîmî tarafından yazılmış Farsça-Türkçe mensur sözlük. Halîmî, bu eserini daha önce yazdığı Bahru’l-Garâyib adlı Farsça-Türkçe manzum sözlüğünü şerh etmek amacıyla kaleme almıştır (Faroe 1991: 54). Eserin adı kaynaklarda Lugat-i Halîmî, Şerh-i Bahru’l-Garâyib, Îzâh-ı Bahru’l-Garâyib, Tavzîh-i Bahru’l-Garâyib, Tercüme-i Bahru’l-Garâyib olarak geçmektedir (Uzun 2005: 10). Kâtip Çelebi, Keşfü’z-Zunûn adlı eserinde Bahru’l-Garâyib’i tanıtırken Halîmî’nin bu lügatı nazım ve nesir olarak yazdığını, sonradan bunun açıklaması hakkında başka bir kitap daha kaleme aldığını, bunun da el-Kâ'ime, el-Kâsımiyye adlarıyla meşhur olduğunu söylemektedir (Balcı 2007: 222). Yazılış tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte Yusuf Öz, Halîmî’nin Bahru’l-Garâyib’i 850/1446’de yazdığı; 872/1467-68 yılında da Nisârü’l-Mülk adıyla Şerh-i Bahru’l-Garâyib’in bir özetini hazırladığı için eserin tamamlanma tarihinin 850/1446-872/1467-68 yılları arasında olması gerektiği kanaatindedir (1996: 134). Fehmi Edhem Karatay ise eserin 882/1477-78 tarihinde Fâtih Sultan Mehmed’e sunulduğunu belirtmektedir (1961: 20).

Defter adı verilen iki bölümden oluşan eserin birinci bölümü Farsça-Türkçe sözlüktür. İkinci bölümünde aruz, kafiye, söz sanatları gibi çeşitli konular ele alınmaktadır. Sözlükte yaklaşık 5500 kelime yer almaktadır ve 2000’den fazla sözcük için ünlü şairlerden Farsça beyit ve güzel söz örneği verilmektedir (Uzun 2005: 12, 14). Eser, fasıl ve bâb ayrımlarına gidilmeden, alfabetik olarak hazırlanmış ilk Farsça-Türkçe sözlük olarak bilinmektedir (Öz 1996: 135).

Lugat-i Halîmî üzerine bir yüksek lisans (Faroe 1991) ve bir doktora tezi hazırlanmıştır (Uzun 2005). Adem Uzun'un doktora çalışması yayımlanmıştır (2013).

Nâsirin biyografisi için bk. “Halîmî, Lütfullâh”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/halimi-lutfullah