Basîrî'nin latifelerini derlediği eseri. Tezkireler, Basîrî'nin letâifinin çokluğundan bahsetmektedir (Canım 2018: 149, İpekten vd. 2017: 152-153, Kılıç 2018: 149, Sungurhan 2017: 235). Latîfî, şairin bu latifelerinin cerîde ve cönklere yazıldığından (Canım 2018: 149), Âşık Çelebi ise Basîrî'nin latifelerini derleyip kitap hâline getirdiğinden söz etmektedir (Kılıç 2018: 181). Eser, Keşfü'z-Xünûn'da Risâletü'l-Basîriyy adıyla kayıtlıdır (Kâtip Çelebi 2011: 694).

Çavuşoğlu, Basîrî'nin bu eserle ün sahibi olduğunu ve eksik bir nüshasının Konya Koyunoğlu Müzesi Kütüphanesi'nde bulunduğunu ifade etmiş, ancak arşiv numarasını belirtmemiştir (1992: 105-106). Mecmû'a-i Fevâid adı ve 14665 arşiv numarasıyla kayıtlı söz konusu nüshanın 3b-13b varakları arasında bulunan Letâ'if -nâme'yi Zahide Efe incelemiş ve yayımlamıştır (2021). Efe'nin tespitlerine göre 941/1534-35'te telif edilen eser "Ez-Letâ’if-i Mevlânâ Basîrî", “Ez-Letâ’if-i Basîrî" ve "Latife" başlıklı üç bölümden oluşmaktadır (245). İlk bölümde yazar, dostlarına lakapları ile yer isimleri arasında ilişki kurarak nükteyle kadılık dağıtmakta (245-246); ikinci bölümde, yemek hasreti içinde açlıktan ölmüş bir tiryakinin defnedilmesi ve türbesinin yapılması gibi süreçleri yiyecek isimleriyle ilişkilendirilerek anlatmaktadır (248). Bu bölümdeki metin, aynı zamanda Basîrî'nin Bengî-nâme adıyla bilinen ve bir başka nüshada müstakil olarak da bulunan bir eserini teşkil etmektedir (Başpınar 2011). Üçüncü bölümde ise yazarın 59 latifesi yer almaktadır (Efe 2021: 249).

Yazarın biyografisi için bk. “Basîrî, Acem, Alaca”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/basiri-acem-alaca