KÜRRÂSE-İ NÂTIKÂ (NÂTIKÎ)
Lügat-i Hâcibî isimli eserin şerhi
Nâtıkî, Ahmed Dursun (d.1199/1785 - ö.1277/1863)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Lügat ilminde kaleme alınmış Lügat-i Hâcibî isimli manzum sözlüğün şerhi. Nüshasına henüz erişilemeyen bu eserin varlığından Nâtıkî'nin İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi TY 1225 numarada kayıtlı Divan'ının sonundaki tercümeihâlden haberdar olunmaktadır. Abdülkadir Erkal tarafından gündeme getirilen (Erkal 2002) ve ismi belirsiz bir müstensih tarafından yazılan bu tercümeihâlde (72a-73a), Nâtikî mahlaslı Ahmed Dursun'un hayatı hakkında bilgi verildiği gibi eserlerinden de bahsedilmektedir. "... ve yine tahsîlinde Fârisîden Lügat-ı Hâcibî'yi şevâhid-i ebyât ile bir güzelce şerh edip Kürrâse-i Nâtıkâ ismi ile tesmiye etmişdir (73a)." cümlesiyle bahsedilen bu eserin de bir nüshasına henüz erişilememiştir. Verilen bilgiden anlaşıldığı kadarıyla eser Farsça dilbilgisini ya da Farsça bir sözlüğün şerhi olmalıdır. Cümlede bahsi geçen "Lügat-i Hâcibî"den kastın hangi eser olduğu belli değildir. Kendisi de Ardahanlı olduğu belirtilen Muhlis mahlaslı Koca Halil Beyzâde Halil Muhlis Bey'in (yazar ve eseri için bk. Uz 2019) Tuhfe-i Hâcibî ismine 135 beyitten müteşekkil manzum bir Arapça-Türkçe sözlüğü bulunmaktaysa da muhtevası itibarıyla bu eserin  cümlede bahsi geçen eser olması zayıf görünmektedir.

Eserin adı Erkal'dan başlayarak Ahmed Nâtıkî'den bahseden çalışmalarda (Erkal 2020; Zilif 2019: 14) "Kirâse-i Nâtıka" olarak okunmuş olmakla birlikte biz bu ismin anlamlı bir okuyuşa tekabül eden "Kürrâse-i Nâtıka" olması gerektiğini düşünüyoruz. Z. Fahri Fındıkoğlu (1927) dâhil olmak üzere Nâtikî'den bahseden erken dönem kaynaklarında (Ör. İnal 1999: III/1109-1111) yazarın bu eserinden bahis bulunmazken yukarıda bahsi geçen tercümeihâli gören Abdülkadir Erkal'ın çalışmalarıyla (2002; 2012) birlikte bu eserden haberdar olunmuştur.

Müellifin biyografisi için bk. “Nâtıkî, Ahmed Dursun ”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/natiki-ahmed-dursun 

Eserden Örnekler



Kaynakça


Cunbur, Müjgan (hzl.) (1999). İbnü'l-Emin Mahmud Kemal İnal, Son Asır Türk Şairleri. C.III. Ankara: AKM Yay.

Erkal, Abdulkadir (2002).” Ahmed Dursun Nâtıkî ve Divanı Üzerine”. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (20): 127-137.

Erkal, Abdulkadir (2012), "Ahmed Dursun Natıki'nin Mantık Bilimi İle İlgili Bir Şiiri Üzerine". Turkish Studies 7 (3): 1177-1187.

Fındıkoğlu, Z. Fahri (1927). Erzurum Şairleri. İstanbul. Nâtıkî Dîvân'ı. İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi Nu. 1225.

Uz, Özkan (2019). "Türkçe-Arapça Manzum Sözlüklerimizden Tuhfe-i Hâcibî". Turkish Studies  14 (7): 4087-4111.

Zilif, Tuğba (2019). Dursun Ahmed Nâtıkî Divanı: İnceleme, Metin. Yüksek Lisans Tezi. Bilecik: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi.

Atıf Bilgileri


Yazar, Sadık. "KÜRRÂSE-İ NÂTIKÂ (NÂTIKÎ)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/kurrase-i-natika-natiki. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 DİVÂN (NÂTIKÎ) Nâtıkî, Ahmed Dursun Doç. Dr. abdulkadir erkal
Görüntüle
2 MECMA’Ü-L-FEVÂİD VE MA’DEN’Ü’L-FERÂİD (NÂTIKÎ) Nâtıkî, Ahmed Dursun Diğer Özlem Şamlı
Görüntüle
3 TERCEME-İ NÂTIKİYYE (NÂTIKÎ) Nâtıkî, Ahmed Dursun Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
4 NAZM-I NÂTIKÎ (NÂTIKÎ) Nâtıkî, Ahmed Dursun Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
5 TAKRÎZÂT-I EBYÂT (NÂTIKÎ) Nâtıkî, Ahmed Dursun Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
6 NÂTIKIYYE / KÜRRÂSE-İ NATIKÎ (NÂTIKÎ) Nâtıkî, Ahmed Dursun Doç. Dr. Kamil Ali Gıynaş
Görüntüle
7 DİVANÇE (VÂZIH) Mustafâ Vâzıh Araş. Gör. Giyasi BABAARSLAN
Görüntüle
8 MEVRİDÜ’L-VÜSÛL FÎ MEVLİDİ’R-RESÛL (İBRÂHÎM ZİKRÎ) İbrâhîm Zikrî Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal
Görüntüle
9 ED-DÜRERÜ'L-MÜNTAHABÂTÜ'L-MENSÛRE FÎ ISLÂHİ'L-GALATÂTİ'L-MEŞHÛRE / GALATÂT-I HAFÎD EFENDİ Hafîd, Mehmed Hafîd Efendi Doç. Dr. Ramazan Ekinci
Görüntüle
10 TARÎKÜ'L-İHTİSÂR Nûrî, Osman Hanyevî Prof. Dr. Orhan Kurtoğlu
Görüntüle
11 TUHFETU SABRÎ AN-LİSÂNİ BULGARÎ Mehmed Sabrî Dr. Öğr. Üyesi Özkan Uz
Görüntüle
12 RAVZ-I VERD Şâkir, Ahmed Paşa Prof. Dr. Ramazan Sarıçiçek
Görüntüle
13 KENZ-İ FUSAHÂ (ABBAS KEMÂL EFENDİ) Abbas Kemâl Efendi, Kerküklü Diğer Öznur ÖZER
Görüntüle
14 DÎVÂN (ABDÎ) Abdî, Abdülkerîm Abdî Efendi Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
15 MEVLİD (ABDÎ) Abdî Doç. Dr. Hasan Kaya
Görüntüle
16 DÎVÂN (ABDÎ) Abdî, Şarkîkarahisarlı Dr. Hacer SAĞLAM
Görüntüle