KİTABÜ’T-TERÂCİM (ZİHNÎ)
biyografi
Zihnî, Mehmed Zihnî Efendi (d. 1262/1846 ö. 1332/1913)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Arap edebiyatında meşhur olan şair ve ediplerin hal tercümeleri ile edebî ürünlerinden örnekler ihtiva eden biyografik bir eser. Tamamen Arapça olarak kaleme alınmış eserin yazılış gayesi, yalnızca şair ve ediplerle ilgili biyografik bilgi vermek değil; öğrencilere Arap edebiyatının nazım ve nesir sahasındaki örneklerini de sunmaktır. 

Mehmed Zihnî, Kitabü’t-Terâcim’in önsözünde eserinin önemini, gayesini ve eserde takip ettiği metodu izah ederken hal tercümelerini verdiği şahsiyetleri, meşhur oldukları isim ve lakabın ilk harfine göre değil; asıl isminin ilk harfine göre sıraladığını bildirmektedir. Okuyucuyu bu hususta yönlendirmek ve zorluk çekmesini engellemek maksadı ile de Esmâ’î’yi bulmak için asıl isminin “Abdülmelik” olduğunu bilip “ayın” harfine bakmak gerektiğini; Ferezdak’ı bulmak için asıl isminin “Hemmâm” olduğunu bilip “he” harfine bakmak gerektiğini zikretmektedir (Ermiş 2005: 219-220).

Arap edebiyatında meşhur olan 86 edip ve şairin hayat hikayeleri ile edebî ürünlerinden örnekler ihtiva eden bu eser, Mehmed Zihnî’nin hitama erdirmeye ömrünün vefa etmediği eserlerden biri olmuştur. Nitekim eserin son sayfasında elif harfinin henüz bitmediği ve tanıtıma devam edileceği zikredilmişse de eserin geri kalan kısmı tamamlanamamıştır.

Kitabü’t-Terâcim, Şirket-i Mürettibiye Matbaası tarafından 1304/1887 yılında basılmıştır (Mehmed Zihnî 1304/1887). Henüz eser üzerine yapılmış herhangi bir çalışma bulunmamaktadır.

Müellifin biyografisi için bk. “Zihnî, Mehmed Zihnî Efendi”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/mehmed-zihni-efendi 

Kaynakça


Ermiş, Hamza (2004). Mehmed Zihni Efendi’nin Hayatı, Eserleri ve Arap Dili ve Belagatindeki Yeri. Doktora Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.

Ermiş, Hamza (2005). Kitabü’t-Terâcim (Kitap Tanıtımı). Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 12: 223-225.

Mehmed Zihnî (1304/1887). Kitâbü’t-Terâcim. İstanbul: Şirket-i Mürettibiye Matbaası.

Atıf Bilgileri


Güven, Rumeysa. "KİTABÜ’T-TERÂCİM (ZİHNÎ)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/kitabu-t-teracim-zihni. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 İKTİBÂSU'L-ENVÂR FÎ TERCEMETİ'L-MENÂR (ZİHNÎ) Zihnî, Mehmed Zihnî Efendi Diğer Rumeysa Güven
Görüntüle
2 KAVÂİD-İ TÜRKİYYE RİSÂLESİ (ZİHNÎ) Zihnî, Mehmed Zihnî Efendi Diğer Rumeysa Güven
Görüntüle
3 MEŞÂHİRÜ’N-NİSÂ (ZİHNÎ) Zihnî, Mehmed Zihnî Efendi Diğer Rumeysa Güven
Görüntüle
4 Nİ’MET-İ İSLÂM (ZİHNÎ) Zihnî, Mehmed Zihnî Efendi Diğer Rumeysa Güven
Görüntüle
5 ŞERHU EBYÂT-I İSFEHENDÎ (ZİHNÎ) Zihnî, Mehmed Zihnî Efendi Diğer Rumeysa Güven
Görüntüle
6 ŞERHU TESHÎLİ’T-TAHSÎL (ZİHNÎ) Zihnî, Mehmed Zihnî Efendi Diğer Rumeysa Güven
Görüntüle
7 TA'LÎKÂT ALÂ ŞERHİ'Ş-ŞEYHİ'R-RADİYYİ ALE'Ş-ŞÂFİYE Lİ'BNİ'L-HÂCİB (ZİHNÎ) Zihnî, Mehmed Zihnî Efendi Diğer Rumeysa Güven
Görüntüle
8 TERCEME-İ TUHFETÜ’L-MÜLÛK (ZİHNÎ) Zihnî, Mehmed Zihnî Efendi Diğer Rumeysa Güven
Görüntüle
9 DİVANÇE (VÂZIH) Mustafâ Vâzıh Araş. Gör. Giyasi BABAARSLAN
Görüntüle
10 MEVRİDÜ’L-VÜSÛL FÎ MEVLİDİ’R-RESÛL (İBRÂHÎM ZİKRÎ) İbrâhîm Zikrî Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal
Görüntüle
11 ED-DÜRERÜ'L-MÜNTAHABÂTÜ'L-MENSÛRE FÎ ISLÂHİ'L-GALATÂTİ'L-MEŞHÛRE / GALATÂT-I HAFÎD EFENDİ Hafîd, Mehmed Hafîd Efendi Doç. Dr. Ramazan Ekinci
Görüntüle
12 TARÎKÜ'L-İHTİSÂR Nûrî, Osman Hanyevî Prof. Dr. Orhan Kurtoğlu
Görüntüle
13 TUHFETU SABRÎ AN-LİSÂNİ BULGARÎ Mehmed Sabrî Dr. Öğr. Üyesi Özkan Uz
Görüntüle
14 RAVZ-I VERD Şâkir, Ahmed Paşa Prof. Dr. Ramazan Sarıçiçek
Görüntüle
15 KENZ-İ FUSAHÂ (ABBAS KEMÂL EFENDİ) Abbas Kemâl Efendi, Kerküklü Diğer Öznur ÖZER
Görüntüle
16 DÎVÂN (ABDÎ) Abdî, Abdülkerîm Abdî Efendi Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
17 MEVLİD (ABDÎ) Abdî Doç. Dr. Hasan Kaya
Görüntüle
18 DÎVÂN (ABDÎ) Abdî, Şarkîkarahisarlı Dr. Hacer SAĞLAM
Görüntüle