- Yazar Biyografisi (TEİS)
Kadı Burhâneddîn, Ahmed - Madde Yazarı: Dr. Öğr. Üyesi Gürol Pehlivan
- Eser Yazılış Tarihi:798/1395-96
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:Başlangıç-15. Yüzyıl
- Dili:Arapça
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Mensur
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Dinî-Tasavvufî-Ahlaki Eser
- Yayın Tarihi:08/01/2022
KİTÂBU İKSÎRÜ’S-SE’ÂDÂT FÎ-ESRÂRİ’L-İBÂDÂT (KADI BURHÂNEDDÎN)
Fıkıh, tasavvuf, vahdet-i vücûd ve ibadetlerin hikmetine dair eserKadı Burhâneddîn, Ahmed (d. 745/1345 - ö. 800/1398)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Kadı Burhâneddîn’in ibadetlerin hikmet boyutunu ele aldığı mensur Arapça eseri. Nizamettin Karataş'ın verdiği bilgiye göre Kadı Burhâneddîn, Muhyiddîn İbnü'l-Arabî'nin Füsûsu'l-Hikem'ini okumuş ve bundan etkilenerek tasavvuf ilmiyle ilgili başka kitapları da incelemiştir. Elde ettiği tasavvufi birikimi esere dönüştürmek arzusuyla Kitâbu İksîrü’s-Se’âdât Fî-Esrâri’l-İbâdât'ı kaleme almıştır. 798/1395-96 yılında yirmi gün içinde kaleme alınan kitabın günümüze ulaşabilmiş 176 varak hacmindeki tek nüshası Süleymaniye Kütüphanesi, Ayasofya Bölümü, nu. 1658'dedir (Karataş 2014: 44, 25, 43, 152). Kitapta birincisi varlık (vücûd), ikincisi varlığın mertebeleri, üçüncüsü varlığın hikmeti hakkında olmak üzere üç mukaddime bulunmaktadır. Bu mukaddimelerden sonra ibadetlerin zâhirî ve batıni sırlarının açıklanmasına ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Kitap, İbn Arabî’den çok etkilenen Kadı Burhâneddîn’in tasavvufi yönelimini açığa çıkarması bakımından önemlidir. Bu bağlamda eser, vahdet-i vücûd çizgisinde bir tasavvuf anlayışı etrafında şekillenmiştir. Ancak ibadetlerin hikmetini açıklamada yazarın yer yer İbn Arabî’den ayrıldığı da gözden kaçmamaktadır. Bunun sebebi, eserde de vurgulandığı üzere, yazarın kalbine gelen ilhamları dikkate almasıdır. Böylece Kadı Burhâneddîn, hem İbn Arabî’den hem de Gazâlî ve Şâh Veliyullâh Dehlevî gibi âlimlerin ibadetlerin hikmeti üzerine yazdıklarından farklı bir eser meydana getirmiştir. Metnin Arapçası Türkçenin mantığına uygundur. Yazarın uzun Arapça cümleler kurmasında, deyimlere yer vermesinde ve Arapça isimlerin çoğullarını yapmasında bu nokta açıkça belli olmaktadır. Öte yandan tasavvuf terimlerini kullanması, eserin üslubunu ağırlaştırmakta ve İbn Arabî’nin oluşturduğu tasavvuf terimlerini bilmeyen birinin kitabı anlamasını oldukça zorlaştırmaktadır (Karataş 2014: 45-49).
Kitâbu İksîrü’s-Se’âdât Fî-Esrâri’l-İbâdât üzerinde Nizamettin Karataş tarafından hazırlanan doktora tezinde eserin Arapça tahkikli neşri vardır (2014). Metnin Türkçe tercümesi ise aynı müellif tarafından yapılmış ve kitap olarak yayımlanmıştır (Karataş 2018).
Yazarın biyografisi için bk. “Kadı Burhâneddîn, Ahmed”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/kadi-burhaneddin-ahmed
Eserden Örnekler
Kaynakça
Karataş, Nizamettin (2014). Kadı Burhaneddîn’in İksîru’s-Seâdat fî Esrâri’l-İbâdât Eserinin Tahkiki ve İslam Hukuku Açısından Tahlili. Doktora Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi.
Karataş, Nizamettin (2018). İksîru’s-Seâdât fî Esrâri’l-İbâdât. Sivas: Sivas Belediyesi Yay.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | DÎVÂN (KADI BURHÂNEDDÎN) | Kadı Burhâneddîn, Ahmed | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 2 | CÂMASB-NÂME (ABDÎ) | Abdî, Mûsâ | Prof. Dr. Müjgân Çakır |
Görüntüle | ||
| 3 | TERCÜME-İ KASÎDE-İ BÜRDE (ABDURRAHÎM) | Abdurrahîm, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultân | Doç. Dr. Bünyamin Ayçiçeği |
Görüntüle | ||
| 4 | RİSÂLE Fİ’L-MEBDE’İ VE’L-MA’ÂD (ABDURRAHÎM) | Abdurrahîm, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultân | Öğretmen Ece Ceylan |
Görüntüle | ||
| 5 | NEKÂVETÜ’L-EDVÂR (HÂCE ABDÜLAZÎZ) | Abdülazîz, Abdülkâdir-zâde, Hâce Abdülazîz, Usta Abdülazîz | Doç. Dr. Recep Uslu |
Görüntüle | ||
| 6 | DÎVÂN (ADLÎ) | Adlî, Sultân Bâyezîd-i Velî bin Fâtih Sultân Mehmed | Prof. Dr. YAVUZ BAYRAM |
Görüntüle | ||
| 7 | DÎVÂN-I TÜRKÎ (ADNÎ) | Adnî, Mahmûd Paşa | Dr. Öğr. Üyesi Hulusi Eren |
Görüntüle | ||
| 8 | DÎVÂN-I FÂRİSÎ (ADNÎ) | Adnî, Mahmûd Paşa | Dr. Öğr. Üyesi Hulusi Eren |
Görüntüle | ||
| 9 | DÎVÂN (ÂFİTÂBÎ) | Âfitâbî | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 10 | DÎVÂN (ÂHÎ) | Âhî, Benli Hasan, Dilsiz Dânişmend | Doç. Dr. Osman Kufacı |
Görüntüle | ||
| 11 | HÜSREV Ü ŞÎRÎN (ÂHÎ) | Âhî, Benli Hasan, Dilsiz Dânişmend | Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal |
Görüntüle |