Cemâl Halîfe olarak bilinen Karamanlı Şeyh Cemâleddîn İshâk Efendi’nin ahlaki, tasavvufî mahiyetteki Arapça kasidesi. Kafiye harfi “hâ” olduğu için Kasîdetü'l-Hâ’iyye olarak isimlendirilen bu kaside Kasîde-i Muhrika olarak da bilinir. Klasik kasidelerden farklı olarak sadece nesib ve dua bölümlerinden oluşan manzume 43 beyittir ve aruzun "fâ’ilâtün fâ’ilâtün fâ’ilâtün fâ’ilün" kalıbıyla yazılmıştır (Donuk 2016: 25; Aydın vd. 2021: 332-333). 

Eserin genel muhtevası dünyanın faniliği, kötü amellerden uzaklaşmanın ve fazilet sahibi olmanın gerekliliği üzerinedir. Kasidenin ilk beytinden itibaren dünyanın rahat bir yer olmadığı, inananlar için zindan olduğu vurgulanır ve devamında aynı tema her beyitte farklı karşılaştırmalarla tekrar eder. 31. beyitten sonra müellif hem kendisinin hem de inananların günahlarının bağışlanması için Allah’a yakarır ve Hz. Peygamber’e salat ve dua ile kasideyi sonlandırır.

Kasidenin yazılış sebebi müellifi tarafından asıl metinde verilmese de kasideye yapılan şerhlerde konuyla ilgili bazı rivayetler aktarılmaktadır. Bu rivayetlere göre Cemâlî’nin metni yazma sebebinin Haccâc (ö. 714) ve Yezîd (ö. 683)’in kötü davranışlarını kınamak ve halka İbni Ömer (ö. 693)’in ahlâkını öğütlemek olduğu kaydedilir. Bunun dışında yine şerhlerde, bu esere Kasîde-i Muhrika denilmesinin sebebi olarak; Cemâlî’nin ilk beyti yazdıktan sonra, İbni Ömer (ö. 693)’in aşkıyla bir ah çektiği ve ahının ateşinin beytin yazılı olduğu kağıdı yaktığı rivayet edilir (Coşkun 2019: 17-18) Kasideye yapılan şerhlerin şârihlerine dair kaynaklardaki bilgiler ihtilaflıdır. İsimleri zikredilen şârihler şunlardır: Molla Hüsrev (ö. 1480), Hânîzâde Seyyid İbrâhim Hurrem (ö. 1824) ve Tokat Müftüsü Abdurrahmân bin Ahmed (ö. ? ).

Yazma eser kütüphanelerinde kayıtlı dört nüshası tespit edilen eserin metni ve incelemesine dair iki makale çalışması bulunmaktadır (Donuk 2016; Aydın vd. 2021).

Şairin biyografisi için bk. "Cemâlî, Şeyh Cemâleddîn İshâk Efendi". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/cemali-seyh-cemaleddin-ishak-efendi