Muallim Feyzî Bey’in Ömer Hayyâm’ın bazı rubailerinin tercümesini muhtevi eseri. İran asıllı bir şair ve edebiyat muallimi olan Feyzî Bey’in bu eseri, Ömer Hayyâm’ın rubaileriyle ilgili edebiyatımızdaki ilk Türkçe eser olarak kabul edilir (Andı 1999: 15). Muallim Feyzî, eserin başında Ömer Hayyâm’ı bizden evvel Batılıların keşfettiğini ve onun rubailerini tercüme ederek kitaplar yazdığını, ancak Türk edebiyatında Hayyâm hakkında henüz bir kitap bulunmamasının esef verici olduğunu söyler. Kendisinin bu eksikliği kapatmak maksadıyla eseri kaleme aldığını ifade eder (1303: 3-4).

Eser iki bölümden müteşekkildir. Birinci bölümde Ömer Hayyâm’ın hayat hikâyesi (1303: 6-35) bulunmaktadır. İkinci bölümde ise Hayyâm’ın 120 kadar rubaisi ve bunların mensur tercümeleri (1303: 35-101) mevcuttur. Eserin sonunda ise Muallim Nâcî’nin 25 Zilkaʻde 1303 tarihini taşıyan bir “Takrîz”i yer almaktadır. Buna göre Muallim Feyzî’yi böyle bir eser yazmaya teşvik edenin Muallim Nâcî olduğu anlaşılmaktadır.

Muallim Feyzî, rubailerin tercümelerinde şair kimliğinin tesiriyle olsa gerek edebî bir üslup benimsemiştir. Eser, Ömer Hayyâm ve rubaileriyle ilgili olarak ilk Türkçe kitap olması hasebiyle önemlidir.

Eser, evvela 1302/1885 yılında Ahmed Midhat Efendi’nin Tercümân-ı Hakîkat gazetesinde tefrika edilir, ardından 103 sayfalık bir kitap olarak 1303/1886 senesinde Şirket-i Mürettibiyye Matbaasında basılır.

Şairin biyografisi için bk. “Feyzî”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/feyzi-ahmed-feyzi-tebrizli